Akdeniz Foku

3817_akdeniz_foku,Deniz memelilerinden olan Akdeniz Fokunun boyu 2 metre ile 3 metre arasında değişiklik göstermektedir. Ağırlıkları ise 200 kg. ile 300 kg. arasında değişmektedir. Yetişkin dişi ve erkek Akdeniz Fokları arasında belirgin bir boy ve kilo farkı bulunmamaktadır. Dışarıdan bakıldığında dişi ile erkek ayrımı genellikle renklerinden belli olmaktadır. Erkekler genellikle koyu tonda renklere sahiptir ve karın bölgelerinde belirgin bir beyaz laka bulunmaktadır. Dişiler ise açık kahverengi veya gri renkli olup; karın altları daha açık renklere sahiptirler.

Akdeniz Foklarının yavruları doğduğunda, 80 cm. ile 90 cm. arasında uzunluğa sahiptirler ve yaklaşık olarak 20 kg. ağırlığa sahiptirler. Yavrular doğduklarında karın bölgelerinde ki beyaz lekeler haricinde tüm vücudu parlak siyah renklerle kaplıdır. Bir buçuk ile iki aylık olunca beyaz renkli tüyler yerini parlak ve gri renkli tüylere bırakmıştırlar. Akdeniz Fokları genellikle insanlardan uzakta, yapılaşmanın ve gürültünün olmadığı sessiz ve tenha yerlerde yaşamayı severler. Özellikle de kayalık alanları, mağara ve kovukları yerleşim yeri olarak tercih ederler. Yapılan ve yayımlanan araştırmalar, Akdeniz Fokunun aç kaldığı zamanlarda kayalık barınma alanlarının dışına çıkarak, avlanmak için kumsallarda ve nehir ağızlarında gezindikleri gözlemlenmiştir.

3817_akdeniz_foku.Genel yaşama alanı olarak Doğu Akdeniz Sahilleri ile Batı Afrika’nın sadece bir tek sahilinde yaşamaktadır. Ürkek ve çekingen bir yapıya sahiptirler, diğer memeli hayvanlara oranla fazla sosyal değildirler. Genellikle tek tek yaşamayı severler, sürü halinde gezinmeleri çok nadir görülür. Dişileri erkek foklara göre daha fazla gezinirler, üreme dönemlerinde yavrulayacakları mağaraları ve çevresini çok fazla terk etmezler. Çiftleşme döneminde de dişi foklar, erkek fokların bölgesine giderler ve çiftleşme sonrasında da yuvalarına geri dönerler. Çiftleşme için gerekli olgunluğa 4 ile 5 yaşlarında ulaşırlar. 10 ile 11 aylık hamilelik döneminin ardından yavrularını dünyaya getirirler. Her sene ya da 2 senede bir yavrularlar. Yavrulama süresinin uzunluğu ve üreme yaşının yüksek olmasına birde yasak avlanma ve deniz kirliliği de eklenince türün soyu tükenme tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Ayrıca yaşam alanlarının inşaat ve yol yapımları ile yok edilmesi veya bozulması, yasadışı ve izin verilen limitlerin üzerinde yapılan yasak avlanmalar, bilinçli olarak öldürülmeleri ve turizm amaçlı fok yuvalarına yapılan dalışlar sonucu rahatsız edilmeleri fokların soyunu tükenme tehlikesi ile karşı karşıya bırakmıştır.

Türün devamı için tüm dünya da çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucu tüm dünya’da yaşayan Akdeniz Foku nüfusunun 450 ile 550 arasında olduğu ve bunların da 100 kadarının Türkiye kıyılarında yaşadığı tespit edilmiştir.

Yazar: Hikmet Akyol