Ali Sami Yen Stadyumu

Ali Sami Yen Stadyumu yapılmadan önce, Galatasaray 1930’lu yıllarda şu anki taksim parkının bulunduğu yerde, bulunan taksim stadını kullanıyordu. Maçlarını bu stadyumda yapıyordu. Bu stadyum kentsel dönüşüm süreci içerisinde yıkılarak kaldırılmıştır. Bu yüzden Galatasaray Ali Sami Yen Stadı yapılana kadar büyük sıkıntılar yaşamıştır. Kendine ait bir stadyum olmadığı için maçlarını başka takımların stadyumlarında yapmak zorunda kalmıştır.

1940 yılında Mecidiyeköy civarındaki dutluk bir arazi, daha önceki yıllarda da stadyum yapılmaya uygun bulunduğu için, o dönemin Galatasaray başkanı olan Tevfik Ali Çınar’ın girişimleri ile, Tekel’e ait olan arazi Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü tarafından satın alındı. 30 yıllık bir sözleşme yapılarak bu arazi Galatasaray’a kiralandı. Galatasaray, bu arazi üzerine modern bir stadyum ve velodrom yaptıracağını söyleyerek, anlaşma sağlandı. Fakat savaş yıllarıydı ve stadyum inşaatını yapmak için yeterli maddi olanak bulunamıyordu. Bu sebeple 1943 yılında, modernlikten çok uzak ve ancak ihtiyacı karşılayabilecek bir stadyum inşa edildi. Yapılan stadyum küçük bir tribün ve toprak zemin üzerine hazırlanmış, maç sahasından ibaretti. 500 kişilik olan tribün açık olarak yapılmıştı. Stadyuma Galatasaray kulübünün ilk üyesi olan Ali Sami Yen’in adı verildi.

Galatasaray, bu stadyumda ilk müsabakasını 24 Eylül 1944’te Süleymaniye Spor Kulübü ile yaptı. Stadyumun resmi açılışı ise 1945 yılında yapıldı. 1945 yılından sonra birkaç resmi maç oynansa da kent merkezine olan uzaklığı, o dönemde yaşanan ulaşım sıkıntıları ve stadyumda çok sert rüzgarlar olduğu gibi sıkıntılar öne sürülerek, problemler yaşanmaya başlandı. Aynı dönemlerde İnönü Stadyumu’nun açılması ile Galatasaray maçlarını, orada yapmaya başladı ve Ali Sami Yen Stadyumunun projesi de tamamlanmadan yarım bırakıldı.

6350_ali-sami-yen

Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü, Galatasaray Spor Kulübü’nün, kendi maddi olanakları ile stadyumun yapım maliyetlerinin üstesinden gelemeyeceğini görünce, stadyumun inşaat projesini devraldı. Bu süreçten sonra, stadyumun kullanım hakkı anlaşması da uzatılarak 2007 yılına kadar Galatasaray kulübüne kiralandı. Amaç Ali Sami Yen stadyumunu modern ve ihtiyacı karşılamaya yönelik bir stadyum haline getirebilmekti. Bu yeni ve büyük proje için 1960 yılında inşaata başlandı. Tam bu sürçte İstanbul 1. profesyonel ligi de bir yıl önce başlamıştı. Galatasaray da maçlarını çoğunlukla İnönü stadyumunda yapmaktaydı. İnşaat devam etme aşamasındayken, 1961 yılında Galatasaray kulübü başkanı, Refik Selimoğlu Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü ile bir anlaşma yaparak, stadın üst kullanım hakkını aldı. Bu anlaşmadan sonra, stadın kullanım hakkı tamamen Galatasaray’ın oldu.
Ali Sami Yen Stadı’nın açılışı 20 Aralık 1964’te yapıldı. Stadyumda yapılan ilk karşılaşma Türkiye-Bulgaristan müsabakasıydı. Yeni stadyuma ve açılışa talep çok yoğundu, açılışın olduğu gün tam bir izdiham yaşanıyordu. Maalesef bu izdihamı kaldırabilecek kapasitede olmayan Büyükdere Caddesi yakınındaki açık tribün yıkıldı. Yüzlerce taraftar alt kata düşerek yaralandı. Çok acıdır ki bu olayın sonucunda 1 kişi hayatını kaybetti. Açılışında böylesine bir felaket yaşanması herkes tarafından şaşkınlıkla karşılanırken, yapılan açıklamalar bu vahim olayın izdiham yüzünden olduğu yönündeydi. Ali Sami Yen stadyumuna 1965 yılına kadar ışıklandırma yapılmamıştı. Işıklandırma yapıldıktan sonra gece maçları da yapılmaya başlandı. Yapılan bu aydınlatma sistemi uzun yıllar kullanıldı. Ancak gece maçları için yeterli bulunmadı. 1993 yılında aydınlatma sistemi yenilenerek gece maçları oynanması için uygun hale getirildi. Stadyum 290 kva 1400 lüks gücünde projektörler ile aydınlatılmaya başlandı.
1970’de Boğaziçi köprüsü için yapılan, bağlantı yollarının inşaatı sırasında, Ali Sami Yen stadyumunun saha zemini etkilenerek bozuldu. Maç yapılamayacak duruma gelen stadyum, 1972’de kullanıma kapatıldı ve 1981 yılına kadar kullanılamadı. Bu dönem içinde stada hiçbir bakım yapılmıyor ve sadece antrenmanlar için kullanılıyordu. Bir süre sonra bakımsız ve kullanılamayacak duruma gelmişti.

1980’ler ve 1990’larda Ali Sami Yen

Ali Sami Yen Stadyumu 9 yıldır kullanılmadığı ve bakım yapılmadığı için kötü durumdaydı. 1981 yılında tadilat yapılmaya başlanmış ve saha çimlendirme çalışmaları da proje aşamasındaydı. Çimlendirme esnasında bazı problemler yaşandığı için 1981’de maçlara açılmış olan stadyum 1984’ten 1986 yılına kadar kapatılarak çimlendirme problemleri çözüldü. 1986 yılında artık bütün problemler ortadan kaldırılmış ve Ali Sami Yen yeniden açılmıştır. 1993 yılında aydınlatma sistemi de değiştirildiği için yeniden gece maçları yapılmaya başlandı. İlk yapılan türbinlere koltuk eklenmiş ve 35.000 kişilik ayakta seyirci kapasitesi, 22.800 kişilik oturan seyirci kapasitesine düşürülmüştür.

Gün geçtikçe Ali Sami Yen Stadyumu’nun bulunduğu alan, çok değer kazanmış ve şehrin tam ortasında trafiğin en yoğun olduğu yerde, bulunur duruma gelmiştir. O dönemlerde çok yüksek değeri olduğu, öne sürülerek yıkılma söylentileri gündeme gelmeye başlamıştır. Bu fikirler doğrultusunda var olan stadyumu yıktırmak ve yerine çok modern bir stadyum yaptırılmak istendi. Bu modern stadyumun projesi, Kanada da bir mimarlık şirketine hazırlatıldı. 1998 yılında yeni stadyumun lansmanı yapıldığında, herkes tarafından desteklendi ve bu fikir çok beğenildi. Ancak maddi olanaklar yeni stadyumun yapılması için yeterli değildi. Bu projede sadece fikir olarak kaldı.

Ali Sami Yen Stadyumu Tribünleri

Daha önceden ayakta 35.000 kişi kapasitesi olan stadyuma 1987 yılında koltuklar takıldı ve koltuklar takıldıktan sonra 22.800 kişi alabilecek şekle getirildi. Tribünler eski açık, yeni açık, kapalı ve numaralı tribünler olarak ayrılmıştı. 2005 yılında güvenlik problemleri yaşandığı için eksi açık tribün yıkıldı ve yerine yeni bir tribün inşa edildi. 7 Haziran 1987 Galatasaray Eskişehir Spor arasında oynanan maçta 35.845 kişi ile Ali Sami Yen tarihinin taraftar rekoru kırıldı.

6350_ali_samiyen_stadi-dkb

2000’li yıllarda Ali Sami Yen

Ali Sami Yen stadyumu 2000’li yılların gerektirdiği şartları, sağlayamayacak duruma gelmişti. Özelliklede uluslar arası maçlarda, yoğun yetersizlik ve problemler yaşanıyordu. Elde olan bütçe ile ancak eski stadyuma bazı tadilatlar yaparak, daha iyi bir hale getirilmek istense de bu bile yapılamadı. 2003-2004 yılları arasında tekrar hazırlatılmış olan modern stadyum projesi, uygulanmaya karar verildi ve Galatasaray spor kulübü Ali Sami Yen stadını bırakarak, maçlarını Atatürk Olimpiyat Stadyumunda oynamaya başladı. Bu sırada yetkililer tarafından Ali Sami Yen stadyumunu, büyütme ve modernleştirme fikrine karşı çıkıldı. Şehrin çok merkezi bir yerinde olduğu için ve tüm çevreyi olumsuz etkileyeceğini düşündükleri için, Galatasaray kulübüne başka bir yerde, yeni bir arazi teklif edildi. 2004 ve 2005 yıları için ufak tefek tadilatlar yaparak, tekrar Ali Sami Yen’e dönen Galatasaray, bu esnada yeni arazi ve stadyum için finans arayışına girdi.

2007 yılında Aslantepe’deki büyük arazi üzerine, yeni stadın yapılmasına kara verildi. Devletin de yardımları ile Ali Sami Yen stadı arazisinin devredilme şartı konularak, yeni stadyumun iki yıl içerisinde yapılmasına karar verildi. Yapıldıktan sonra, Galatasaray kulübüne verilmesine karar verildi. Yeni stadyumun temeli 2007 yılında atıldı. Stadyum için yeni bir proje hazırlatıldı ve Mete ARAT tarafından yapılan yeni proje kullanıldı. 2011 yılında yeni stadyum tamamen bitirilerek, Galatasaray kulübüne teslim edildi. Ali Sami Yen’de 11 Ocak 2011 tarihinde Beypazarı şeker spor arasında yapılan maç ile veda edildi. Bu son maçta son golü Kazım (Colin Kazım-Richards) atmıştır.

Ali Sami Yen Stadyumu’na Ulaşım

Ali Sami Yen Stadyumu son dönemde, İstanbul’un en işlek ve en merkezi yerlerinden biri haline gelen Mecidiyeköy’de bulunmaktaydı. Hem otobüs ve metro ile hem de otoyol ve Büyükdere Caddesi sayesinde, kolaylıkla ulaşılabilecek bir yerdeydi.

Ve Ali Sami Yen’in Yıkımı

Ali Sami Yen Stadı’nın yıkımı 2011’de başlatıldı ve bir buçuk ay içerisinde bitirildi. Bu arada yıkılan stadyumun çimleri, kiremit parçaları ve toprağına kadar hemen hemen her şeyi Galatasaray mağazalarında satıldı ve çok ilgi gördü.