Alüminyum Nedir? Nerelerde Kullanılır?

5211_al2 Alüminyum elementi, hayatımızın çoğu alanında karşımıza çıkan bir elementtir. Bunun nedeni ise bu elementin özellikleri itibariyle, geniş kullanım alanıdır.

Öncelikle bu elementi kimyasal açıdan ele aldığımızda karşımıza öncelikle elementin sahip olduğu atom numarası çıkmaktadır. Bu numara 13’’tür. Atom ağırlığı ise 26,98’dir. Alüminyumun en önemli özelliklerinden birisi de, sıcaklığa karşı dayanıklı olmasıdır. Öyle ki, bu elementin erime noktası 660 °C’dir. Rengi ise beyazdır. Görüntü olarak gümüş parlaklığını anımsatmaktadır. Kimya biliminde kullanılan periyodik tabloda bu elementin yeri 3A grubudur. Metalik bir element olma özelliğindedir. Simgesi ise Al’dır. Alüminyum, dünya sanayisi için oldukça değerli bir maddedir. Sanayi alanında demirden sonra en önemli maddeler arasında yer alır. Durum böyle olunca da, alüminyum madenleri önem kazanmaktadır. Alüminyum, doğada element halinde değil, bileşik halinde bulunmaktadır. Ayın ve de Dünya’nın yüzeyinde oldukça bol miktarlarda bulunmaktadır. Öyle ki, bu bileşikler yer kabuğunun yaklaşık olarak %8 kadarını kaplamaktadır.

5211_al1Saf haldeki alüminyum, parlak ve beyaz bir renge sahipken hava ile temas edince bu durum değişmektedir. Bu maddenin hava ile temasının sonucunda, madde oksitlenir ve matlaşır. Yine saf haldeki alüminyum, yapı olarak yumuşak ve de dayanıksızdır. Bu element, diğer elementlerle birlikte alaşım olarak işlenir. Bu durumda ortaya oldukça dayanıklı alaşımlar çıkmaktadır. Alüminyum alaşımları, dövülebilme ve işlenebilme özelliğine sahiptir. Yine bu alaşımların üzerine boya ve de cila yapılabilmektedir. Hava ile teması sonucunda oksitlenme özelliğine sahip olan bu elementin yüzeyindeki oksit tabakasının bir özelliği bulunmaktadır. Bu özellik ise, bu oksit tabakasının koruyucu bir yapıda olmasıdır. Oksit tabakasının kalınlığı 2,5 ile 5 mm daha az olmasına rağmen oldukça dayanıklı ve de kuvvetlidir. Eğer oksit tabakası eritilirse, bu tabaka daha da kalınlaşmaktadır. Bu da, erimiş şekilde olan alüminyumun korunması anlamına gelmektedir. Bu nedenden dolayı da, ince yapıdaki alüminyum varakını Hidrojen alevinde dahi yakmak söz konusu değildir. Alüminyum elementinin ısıyı ve elektriği iletme özelliği bulunmaktadır. Bu element, birçok asit ve kimyasal maddeye karşı oldukça dayanıklı olmasına rağmen, alkaliler ve de hidroklorik aside karşı aktiflik göstermektedir.

5211_al3Alüminyum, yeryüzünde oldukça fazla miktarda bulunmakla birlikte feldisplatlar, mikalar, korkayaçlar ve killi topraklar, bu maddenin bulunduğu yerler olarak gözükmektedir. Fakat bu element için boksit madenleri çok daha fazla önem taşımaktadır. Bunun nedeni ise, boksitteki alüminyum oranının %52 olmasıdır. Bu da, bu elementin daha çok boksitlerden elde edilmesini sağlamaktadır. Boksit kayaçlar, oldukça farklı renklerde ve yapıda kendini gösterebilmektedir. Bu duruma neden olan faktör ise, boksitin bağlı olduğu bileşimdir. Örnek vermek gerekirse, boksit kayaçların renkleri arasında pembe, kırmızı, gir, sarı ve de beyaz gibi renkler yer almaktadır.

Alüminyum elementi, sanayi için büyük bir önem taşımaktadır. Günümüz modern makinelerin parçalarının yapımında bu element başrol oynamaktadır. Transformatör ve dinamo yapımında da alüminyumdan faydalanılmaktadır. Gemi yapımında da, bu element oldukça önemlidir. Eğer tren raylarında kırılma veya çatlama gibi durumlar söz konusu olursa, bu durum alüminyum kaynağı ile tamir edilmektedir. Bu element en fazla, taşımacılık ve de mimari de kullanım olarak kendisini göstermektedir. Öyle ki, otomobillerin karoserleri, uçakların gövdesi ve kanatları ile küçük deniz araçların yapılmasında alüminyum elementi oldukça sık bir şekilde kullanılmaktadır. Özellikle son yıllarda bisiklet kadrolarının yapımında bu madde çok fazla bir şekilde kullanılmaktadır.

Yazar: Erdoğan Gül