Dejeneratif artrit olarak da adlandırılan osteoartrit, eklemlerde çok sık görülen bir kronik hastalıktır. Osteoartrit herhangi bir eklemi etkileyebilir, ancak genellikle dizlerde, kalçalarda, belde, boyunda ve parmaklarda oluşmaktadır. Normal eklemlerde kıkırdak denilen kauçuksu bir “yastık”, her kemiğin ucunu kaplar. Kıkırdak eklem hareketi için pürüzsüz, kaygan bir yüzey sağlar ve kemikler arasında adeta bir amortisör görevi görür. Osteoartritte kıkırdak bozulmaya uğrar, ağrıya, şişmeye ve eklemi hareket ettirememeye neden olur. Vücutta enflamatuar bir süreç oluşur ve sitokinler (proteinler) ve enzimler gelişir ve bu da kıkırdağa daha fazla zarar verir.

Osteoartrit’in Nedenleri:

Osteoartrit, uzun yıllar boyunca eklemlerin aşınma ve yıpranmasından kaynaklandığına inanılmasına rağmen, günümüzde bir eklem hastalığı olarak kabul edilmektedir. Her yaştaki kişilerde oluşabilmesine rağmen, daha çok 65 yaş üstü kişilerde ve yaklaşık her iki yetişkinden birinde görülmektedir. Gelişimine katkıda bulunan faktörler arasında, çeşitli genetik özellikler, doğuştan veya kazanılmış deformiteler, kaslardaki sorunlar, fazla kiloların oluşturduğu aşırı yağ dokusunun ürettiği enflamatuar kimyasallar olan ve eklemlere zarar veren sitokinler, tekrar eden zorlanmalar ve yaralanmalar, romatoid artrit gibi kemik ve eklem hastalıkları, vücudun çok fazla demir emmesine neden olan hemokromatoz gibi bazı metabolik bozukluklar veya vücudun çok fazla büyüme hormonu üretmesine neden olan akromegali bulunmaktadır. Ayrıca, vücutta kıkırdağın yapımında rol oynayan kolajen üretiminde görülen nadir bir kusur, osteoartritin 20 yaş gibi erken bir dönemde ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Genikülat Arter Embolizasyonu (GAE):

Osteoartrit dayanılmaz diz ağrılarına neden olmaktadır. Açık cerrahi müdahaleden kaçınmak isteyenler için, “genikülat arter embolizasyonu” olarak bilinen bir minimal invaziv tedavi yöntemi umut olabiliyor. Son birkaç yıldır uluslararası düzeyde araştırılıp denenmiş olan, kısaca GAE denilen, 45 ila 90 dakika süren ve sonrasında fizik tedavi gerektirmeyen bir ayakta tedavi yöntemidir. Küçük bir delik insizyonu yapılarak ve kateterlerle dizin iç kısmındaki arterlere ve kılcal damarlara kan akışını bloke edecek mikroskopik engeller yerleştirilerek, osteoartrit kaynaklı enflamasyon azaltılmakta, böylece ağrı ortadan kaldırılarak hareket serbestliği sağlanmaktadır.

Klinik çalışmalarda, GAE, osteoartrit diz ağrıları olan hastalarda başarıyla gerçekleştirilmiş, rahatsızlık veya sakatlık dereceleri tedavi öncesinde ve sonrasında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Hastalar işlemden bir ay sonra değerlendirildiklerinde, dizlerinin işlevlerinde ortalama yüzde 80’lik bir iyileşme olduğu tespit edilmiştir.

Virginia Damar Enstitüsü uzmanlarından Sandeep Bagla’ya göre, genikülat arter embolizasyonu, osteoartrit ağrılarının bir bütün olarak tedavisinde önemli bir yere sahip. Artriti olan hastalarda şu anki genel uygulama, önemli yan etkileri ve riskleri olan ağrı kesici ilaçlar, bazı enjeksiyon (kortikosteroidler, hiyalüronik asit) uygulamaları veya ameliyattır. Ancak, GAE, ağrıyla mücadele eden hastalar için bu ilaçlara karşı önemli bir seçenek sunmaktadır ve hatta bazı hastaların diz ameliyatlarından kurtulmasına olanak sağlayabilmektedir.

Kaynakça:
– Daniel Prieto-Alhambra, Nigel Arden, David J. Hunter, “Osteoarthritis: The Facts”, Oxford University Press, (2014).
– S. Bagla, R. Piechowiak, T. Hartman, J. Orlando, A. Isaacson, “Geniculate Artery Embolization (GAE) for Osteoarthritis (OA)-related Knee Pain: Interim Results from a Multicenter US Trial”, Society of Interventional Radiology, (2018).

Yazar: Oben Güney Saraçoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here