Son okumuÅŸ olduÄŸum Henri Arvon’un anarÅŸizm kitabında anarÅŸizmi o kadar detaylandırmıştı ki anlamakta çok zorlandım. Biz anarÅŸizmi her türlü otoriteyi reddeden, geleneksel siyaset karşıtı olarak biliyorduk.

Henri Arvon ise anarşizme biraz daha sosyolojik boyutlarla bakmayı yeğlemiş olup anarşizmin temelinin Yunan felsefesine ve Stoacılara kadar dayandığını öne sürmektedir.Felsefi temelleri ile Fransız rasyonalist bireyciliği ve tarihsel olayları bağlantılandırarak sistemin eksenini ortaya çıkarıyor.

Arvon AnarÅŸizmi sınıflandırırken bireyci anarÅŸizm, kolektivist anarÅŸizm ve yeÅŸil anarÅŸizme daha fazla deÄŸinmiÅŸtir.Birazda bunlardan bahsetmek istiyorum. Bireyci anarÅŸizm; bireyin çıkarlarının herhangi bir devlet organı tarafından engellenmemesi gerektiÄŸine inanmaktadır.Bireyci anarÅŸizmin tanınmış en büyük savunucusu Max Stirner’dir. Stirner ‘Ego ve Mülkiyet’ adlı eseriyle bireyci anarÅŸizmin fikir babası olmuÅŸtur. Stirner’a göre bireyin toplum üyelerine karşı hiçbir sorumluluÄŸu yoktur.

Kolektivist anarşizm ise mülkiyetin kollekyalliği üzerine düşünce üretmişler ve üretim araçlarının özel mülkiyetine karşı olduklarını belirtmişlerdir.Dünyada işçi hareketlerinde etkili olduğu söylenebilir. Yeşil anarşizm ise endüstri öncesi toplumu hatta tarım öncesi toplumu canlandırmaya çalışan ütopyadan öte geçememiştir. Kısaca anarşizm insanları bütünleştirici bir hareket olarak ele alınmakta ve bireyin özgürlüğünü kısıtlayan her ideolojiye,kuruma ve organa başkaldırı ürünüdür.

Yazar: Ramazan ZENGÄ°N