Arşimet Burgusu Nedir?

Arşimet burgusu, antik dönemin önemli buluşlarından birisidir ve oldukça basit bir makinedir. Burgu sisteminin MÖ Yunan matematik dehası Arşimet tarafından icat edildiği bilinmektedir. O 6555_arsimet_burgusutarihten bu yana, bilim adamlarının detaylı araştırmaları ile çeşitli görüşler ortaya atılarak, farklı alanlarda kullanılması düşünülmüştür. 1819 tarihinde ünlü mühendis Navier, Arşimet burgusunun su değirmeni olarak kullanılması yönünde görüşler bildirmiştir. 1922 tarihinde Moerscher, hidrodinamik burgu sisteminin patentini almıştır. 1990’da Radlik ve Brada, Arşimet burgusuna türbin olarak çalışması için yatak geliştirmişlerdir.

Burgu Türbini ve Enerji

İlk prototip 1995-96 yıllarında Prag’da teste tabi tutulmuş ve başarısından sonra patentli olarak Avrupa’da kullanılması yaygınlaşmıştır. Günümüzde pek çok uygulama alanı olan sistem oldukça yararlıdır. Sıvı veya gaz gibi akışkanların kolayca pompalanması için kullanılması, sarmal kompresörlerin temel mantığını oluşturmaktadır. Sarmalların birisi sabit dururken, diğeri kendi etrafında dönerek eksantrik bir hareket ile akışkanı sıkıştırır ve ilerlemeye zorlar.

6555_arsimet_burgusu_nasil_calisirSistem günümüzde de bu şekilde çalışmaktadır. Günümüzde enerji üretmek için Arşimet burgusu, hidroelektrik santrallerinde üretim amacının tersine konumlandırılarak elektrik üretimi yapılmaktadır. Yüksek basınçlı suyun sarmal düzene hızla girmesi, yatağın içerisinde Arşimet burgusunun dönmesine sebep olmaktadır. Dönme sonucunda elektrik üretimi yapılmaktadır. Bu kadar basit bir sistem sayesinde kolayca ve çevreye zarar vermeden enerji üretimi yapılabilmektedir. Düşük debi ve alçak seviyelerdeki akarsu ya da barajlara kurulması, canlı popülasyonuna etki eder mi, gibi soruların cevabı olarak, geniş ve seyrek yapıdaki sarmal kanatlarının yavaş dönmesi sayesinde, balık dostu olarak adlandırılmakta ve içerisine girenler zarar görmeden dışarıya çıkmaktadır.

Enerji verimliliği adına, oldukça başarılı olan sistemin tüm dünyada kullanılması sayesinde ekolojik dengenin bozulmadan çalışıyor olması, eski icatların yanlış ya da yetersiz olduğu tezini çürütmektedir.

 

Kaynakça

Wikipedia

Yazar: Ensar Türkoğlu