Avrupa Birliği Adalet Divanı

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

Avrupa Birliği Adalet Divani, Avrupa Birliği’nin hukuki sonuç doğurabilecek mevzuatlarını inceleyen ve de bu doğrultuda yargılama yapabilme yetkisine sahip olan bağımsız bir kurum olarak bilinir. Avrupa Birliği’nin günümüze dek uzanan serüveni incelendiği vakit, insani son derece derinden etkileyebilecek bir grafik çizdiği söylenebilir. I. ve de II. Dünya Savaşlarında kazananı kim olursa olsun, yerli bir olmuş olan bir Avrupa vardı. Bu savaştan en ez etkilenen ülke şüphesiz ki anakarasında herhangi bir saldırıya maruz kalmamış olan Amerika Birleşik Devletleri idi. Amerika Birleşik Devletleri, birçok bağımsız irili ufaklı eyaletlerin bir araya gelmesinden kurulduğu için, iç huzuru birçok ülkeye göre çok daha fazladır. Tabi bu bir görüş olarak karşımıza çıkar. Bu görüş, Amerikalılarca son derece benimsenmiş olduğundan bunun Avrupa kıtası için de uygulanabilirliği test edilmiştir. Amerikalıların da teşviki ile Fransa’nın başını çektiği 6 Avrupa ülkesi bir araya gelerek Avrupa Kömür Çelik Anlaşması’na taraf oldu. Bu anlaşma sonrasında kendini çok daha farklı boyutlara taşıdı ve de günümüz Avrupa’sına dek ulaştı. Özellikle Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında yürütülen faaliyetler sırasında ilk genişleme yaşandı, bu genişleme sonucunda kuruma İngiltere, İrlanda ve de Danimarka gibi bölgenin önemli güçleri katıldı.

İlk genişlemeyi 1973 yılında yaşayan Avrupa Ekonomik Topluluğu, artık ekonomik bir figür olmanın ötesinde siyasi ve de dolayısıyla hukuki bir simge haline gelmeye de gayret gösterme çabalarına sahipti. Her kurucu anlaşma ile kendisini geliştiren bu topluluk beraberinde birkaç önemli ilke ve de mekanizmayı da mevzuatlarına dahil etti. Bunlar üye ülke hukuku ile Birlik hukuku arasında yaşanan bir çatışma sırasında Birlik hukukunun üstün kabul edilmesi neticesi anlamına gelen ”Birlik hukukunun üstünlüğü ilkesi” gibi temel ilkelerden oluşmakta idi. Bu durum her ne kadar kağıt üzerinde böyle olsa da, bunu denetleyecek bir hukuk mekanizması gerekliydi. Bu da Avrupa Topluluğu Adalet Divani ya da günümüzdeki haliyle Avrupa Birliği Adalet Divanı’dır. Avrupa Birliği Adalet Divanı, bu anlamda Avrupa Birliği yasalarına uyan ya da uymayan ya da çelişen ya da belirli olmayan konularda karar alma yetisine sahiptir. Her ne kadar karar alma yetisine sahip olsa da birçok Avrupa Birliği ülkesi buna karşı turum hali ile de dikkat çekebilmektedir. Bu anlamda Avrupa Birliği Adalet Divanı, son derece önemli bir kurum olup, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile karıştırılmamalıdır. Bu iki kurum tam olarak birbiri ile farklı kurumlardır.

Avrupa Birliği‘nin en önemli kurumları arasında sayılan Avrupa Birliği Adalet Divanı, tüzel ve de gerçek kişilerin başvuru yapabilecekleri bir mercidir. Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın en önemli prosedürü ”önkarar” prosedürüdür.

Yazar: Emir Karasu

 

Editör : Suna Korkmaz