Bayram Şekerinin Zararları

Yine geldi şeker tadında bir bayram! “Bayram” sözcüğü hepimizin zihninde çocukluğumuza dair mutlu anılar canlandırıyor. Ancak o çocukluk günleri çok gerilerde kaldığından artık “bayram” denince aklımıza ilk olarak kaç günlük bir tatil yapacağımız sorusu geliyor. “Ah, şu bayram tatili 9 gün olsa da, bir yerlere kaçsak, şöyle yoğun iş temposunun yorgunluğunu, stresini atsak” derken sadece 4 günlük bir tatille baş başayız. Hal böyle olunca da çoğumuz öyle çok da tatil moduna giremedik, aile, komşu ziyaretleriyle, bayramlaşma seremonileriyle bu 4 günü geçireceğiz. İşte bu durumda da her gittiğimiz evde önümüze gelen rengarenk, bin bir çeşit bayram şekerlerine “hayır” diyebilmek pek de mümkün olmayacak gibi görünüyor. Sizi bilmem ama benim için şeker bayramı,  doyasıya yenen, asla doyamadığımız şekerler demek. Peki, size sürekli temiz, sağlıklı, doğal beslenmekten bahseden ben bu şekerlere nasıl ve hangi düşünce ile karşı koyacağım? İşte bu sorunun cevabı da bu içerikte detaylı bir şekilde anlatılıyor. Bayram şekerleri, aslında hiç de masum değil!

Bayram Şekeri Neyden Yapılır, Neler İçerir?

Baştan şunu belirtmekte fayda var ki, sağlıklı bayram şekeri diye bir şey maalesef yok. O, paketli, çafçaflı, albenili bayram şekerleri; işlenmiş, çok sayıda kimyasal işlemden geçmiş beyaz şekerin gıda boyasıyla karıştırılmış, hatta gıda boyalarıyla da zararı katmerlenmiş ürünler. Tablo bu kadar iç karartıcı iken şimdi gel de bayram şekerlerinden ye!

Ucuz Bayram Şekerlerine Aman Dikkat!

Zaten içeriğinde sağlığımıza fayda sağlayan hiçbir şey bulunmayan bu şekerlerin bir de ucuz olanları var ki, bu çok daha vahim bir durum. Aslında yeme, içme, giyim, kuşam ya da neredeyse her yaşam malzemesinde ucuz olanın kalitesiz olma riski her daim mevcut. Hele bir de paketlenmiş beslenme ürünlerinin ucuz olanları tam bir hezimet diye düşünüyorum. Zira piyasada bulunan pek çok ucuz bayram şekerinin hem içeriğinde kalitesiz malzemeler kullanılmakta hem de son tüketim tarihleri hiçe sayılarak bir önceki senenin bayramı için üretilen ürünler daha düşük fiyatlarla satışa sunulmakta. İşte hal böyle olunca da zaten sağlıksız olan bayram şekerlerinin sağlığımızı tehlikeye attığı apaçık ortada. Bir de bu bayram şekerlerini biz yetişkinlerden daha fazla çocuklarımızın tükettiğini düşündüğümüzde tablo daha da kötü bir hal alıyor. Benden söylemesi, ister çocuk isterse yetişkin olalım şu bayram şekerlerinden uzak duralım. Misafir olarak gittiğimiz evlerde nezaketen ikram edilen şekerlerden bir taneden fazla almamaya, çocuklarımızı bunlardan uzak tutmaya çalışalım.

Bayram Şekerlerinin Zararları Nelerdir?

1. Bayram şekeri, sindirim sisteminin fonksiyonlarını bozar! Konu bir besinin zararları olunca ilk olarak bakmamamız gereken alan kesinlikle sindirim sistemidir. İşte sağlıksız olduğundan bahsettiğimiz bayram şekerlerinin de sindirim sisteminin doğal işleyişine zarar verdiği bir gerçektir. Her şeyden önce çok fazla şeker tüketen çocukların iştahı kesilir, çocuklarda mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal gibi pek çok sorun birbirini takip eder. Özellikle bir de mevsimin yaz olduğunu hesaba katarsak, sindirim sistemimizin çok daha hassas olduğu, yağlı, şekerli, işlem görmüş besinlerin kışa göre daha çok zarar verdiğini de göz önünde bulundurmakta fayda var. Bayram şekeri tükettikten sonra çocuğunuzda mide bulantısı, kusma, ishal gibi sorunlar baş gösterdiyse vakit kaybetmeden doktora gitmek gerekiyor. Zira vücut mineral ve sıvı kaybı yaşar, çocuk halsiz, dirençsiz, iştahsız olur.

Uzmanlar uyarıyor: Şeker, en az alkol kadar ve hatta kimi zaman alkolden daha fazla bağımlılık yapan bir maddedir. Bir de fazla alınan şekerin vücutta alkole dönüştüğüne dair çok ciddi veriler bulunmakta. Eğer çocuğunuz bayram şekerinden sadece bir tane yiyince doyamıyor, daha fazlasını istiyorsa, uzmanların size minik, ancak işe yarar bir önerisi var. Evet, şeker çok sevilen, bağımlılık yapan bir besindir ve aslında vücudun enerji için şekere ihtiyacı vardır. Ancak burada kast ettiğimiz şeker, meyvelerde, sebzelerde bulunan doğal şekerdir. Bu bakımdan siz özellikle bayramlarda sabah saatlerinde çocuğunuzun şeker ihtiyacını meyvelerle karşılayın, öğleden sonrasında, öğle yemeğinden sonra ise 1-2 tane bayram şekeri yemesine izin verin.

2. Bayram şekeri, alerjik reaksiyonlara sebep olabilir! Elbette, bir tane bayram şekeri yemenin çok fazla zararı olmayabilir. Ancak ipin ucu kaçar, kontrol sizden çıkarsa bayram şekerinin içinde bulunan katkı maddeleri, renklendiriciler, kimyasal koruyucular çocuğunuzda ya da sizde alerjiye yol açabilir. Çünkü insan vücudu, metabolizması doğal, doğadan beslenmeye yönelik programlanmıştır. Bu bakımdan bayram şekerinin içindeki doğal olmayan maddeler, fazla tüketimde vücutta istenmeyen alerjik reaksiyonlar ortaya çıkaracaktır. Özellikle bayramda her gittiğimiz evde farklı bir marka şeker bulunmakta ve bunların çocuğumuzda ortaya çıkarabileceği sonuçlardan haberdar değiliz. Bunun için çocuğun sadece bir tane şeker yemesi, bu şekerin vücutta etkilerinin gözlemlenmesi gerekir. Çünkü kalitesiz şartlarda üretilmiş bayram şekeri tükettikten sonra vücudunda kaşıntı, döküntü, kızarıklıklar oluşan çocuk sayısı hiç de az değil.

3. Bayram şekeri, dişlere zarar verir! Aslında sadece bayram şekerleri değil, tüm şekerlemelerin dişlere zarar verdiği bir gerçektir. Hele bir de çocuğumuzun ağzında minik de olsa çürük dişler varsa, bayram şekerleri bu çürükleri artıracak, büyütecektir. İşte bu da bayramdan sonraki 1-2 gün içinde diş ağrısı çeken çocuklar demektir. Bunu önleyebilmek için çocukların şeker tüketimini kısıtlamak, şeker yedikten sonra bolca su içmesini sağlamak ve aslında mümkünse şeker tüketiminin ardından dişleri fırçalamak gerekiyor. Normal günlerde günde 2 kez diş fırçalamanın sağlıklı dişler için yeterli olduğu söylenmekle beraber, bayram günlerinde bu diş fırçalama seanslarını 3’e, 4’e çıkarmakta fayda var.

Şeker Bayramı Beslenmesinde Nelere Dikkat Edelim?

Malum, ramazan ayından çıkmış bulunmaktayız ve pek çok kişi bir aydır oruç tutuyor. Uzun yaz günlerinin 16 saati geçen oruç tutma, aç kalma sürelerinin bittiği bayramda beslenmeye aman dikkat diyorum. Zira bu sıcak oruç günlerinde gün boyu fazla susamamak için çok az şekerli, neredeyse şekersiz beslenildi. Tam da orucun bittiği bu bayram günlerinde de mahrum kalınan tüm şekerlere, tatlılara saldırmamakta fayda var. Çünkü bu bir aylık dönem için vücut, metabolizma farklı bir beslenme, hafif beslenme alışkanlığına adapte oldu, kan şekeri belli bir seviyede seyretmeye alıştı. Hal böyle olunca da bayramda bu alışkanlığı bir anda değiştirip şekerli besinlere yüklenmeyelim, kan şekerimizi aniden yükseltip, dengeyi bozmayalım. Bu dönemde gereğinden fazla şeker tüketildiğinde, vücudun aslı ihtiyaç duyduğu doğal ve sağlıklı besinlerden almak çok da mümkün olmuyor. Tatlı tüketimimiz hızla arttığında vücudun yağ oranı, kanın kolesterol, şeker oranı çok ani bir şekilde yükseliyor. Özellikle hipertansiyon, kötü kolesterol yükselişi, diyabet, kalp ve damar hastalıkları, mide, bağırsak rahatsızlıkları olanlar ya da bunlara meyilli bünyesi olanların bu bayram tatlılarından, şekerlerinden mümkün olduğunca uzak durmasında fayda var. Bir de bu bayram şekerlerinde kullanılan beyaz şekerin; metabolik hastalıkları, kanseri, bağışıklık ve sindirim sistemleri sorunlarını artırdığı bilindiğinden aman bu şeker tüketiminizi kontrol altında tutun diyorum.

Bir de ister az isterseniz de çok bayram şekeri yemiş olun, bayram boyunca su tüketiminizi artırın. Normalde gün içinde 2 litre su içiyorsanız, bayram döneminde bu miktarı 2.5 -3 litreye çıkarmakta fayda var. Bayram beslenmesinin zararlarını bu şekilde azaltabilmek bir nebze olsun mümkün olabilir.

Yazar: Yıldız Volkan