Bazı İnsanlar Neden Daha Çok Bronzlaşır?

Güneş yanığı, güneş veya ultraviyole radyasyona aşırı maruz kalma sonucu deride oluşan kızarıklıktır. Güneş ışığına maruz kalan herkes güneş yanığı riski altındadır. Ancak kişiyi daha duyarlı hale getiren bazı faktörler vardır. Bu makalede bu faktörlerden bahsedeceğiz.

Biliyor Muydunuz?

7415_sunburn-1-zCilt Kanseri Vakfı’na göre, ankete katılan kişilerin yaklaşık yüzde 40’ı yılda en az bir kez güneş yanığı olmaktadır.

Güneş yanığı, deri kızarması ile sonuçlanan deri dokularında hasara neden olur. Ultraviyole (UV) ışınlarına aşırı maruz kalma nedeniyle olmaktadır. Güneş yanığının belirtileri arasında kızarıklık, hassasiyet, kaşıntılı cilt, kabarcıklar, ağrı, yorgunluk ve hafif baş dönmesi sayılabilir.

Peki, neden bazı insanlar daha çok bronzlaşır? Kişinin cilt tipi ve diğer bazı genetik faktörler bireyi güneş yanıkları için daha fazla veya daha az duyarlı yapmaktadır. Bu kişiler uzun süre güneş ışığına maruz kalmaktan kaçınmalıdır. Bu kişiler güneş ışığına çıkmadan önce mutlaka ciltlerine gerekli korumayı sağlamalıdır.

Güneş Yanığı Riskini Arttıran Durumlar Nelerdir?

7415_avoiding-sunburn-400-Soluk beyaz tenli ya da açık kumral tenli kişiler ile kızıl ya da sarı saçlı kişiler, koyu tenli kişilere göre daha fazla risk altındadır. Bunun nedeni koyu tenli insanların cilt ve saçlarında daha fazla melanin varken açık tenli insanlarda daha az melanin olmasıdır. Melanin deri, göz ve saça rengini veren ve güneşten gelen UV radyasyonu engellemek için yardımcı olan pigment türüdür.

-Açık renk gözleri olan insanlar güneş yanığına karşı daha hassastır. Açık renk gözler daha az melanin içermektedir, bu nedenle bu kişiler güneşe karşı daha hassastır.

-Bebekler ve küçük çocuklar güneşin UV ışınlarının etkilerine karşı daha duyarlıdır. Dolayısıyla, güneş ışığından ciltlerini korumak için ekstra bakım gereklidir.

-Güneşli ya da yüksek irtifa bölgelerde kalan insanlar güneş ışınlarına daha duyarlıdır. Çünkü güneş ışınları yüksek rakımlarda daha güçlü etki etmektedir. Her 300 metrelik artış için radyasyon seviyesi yaklaşık % 5 oranında artar.

-Sıcak ülkelerde yaşayan ya da ekvatora yakın olan kişiler, güneş ışınları burada daha yoğun olduğundan güneş yanığına daha yatkındır.

7415_sunburn-Yürüyüşe çıkan kişiler güneşe direk maruz kaldıkları için güneş yanıklarına yatkındır. Ayrıca dışarıda fazla zaman harcayan insanlar büyük ölçüde güneşe maruz kalmaktadır. Bu güneşe aşırı maruz kalma cilt yanıkları ve cilt yaşlanması riskini de artırmaktadır.

-Bir antibiyotik olan doksisiklin gibi bazı ilaçlar kişiyi güneş yanıklarına karşı daha hassas hale getirebilir.

-Lupus gibi bazı hastalıklar da kişiyi güneş yanıklarına karşı hassas hale getirebilir.

Güneş Hasarını Önleme:

-Her zaman güneşe çıkmadan önce SPF 30 ya da daha yüksek spektrumlu bir güneş koruyucuyu güneşe maruz kalan her yerinize uygulayan. Bu kremler cildinizi UV ışınlarından koruyacaktır. Bunu her üç veya dört saatte bir yeniden uygulayın.

7415_sun-Gün ortasında ya da öğleden sonra güneşe çıkmaktan kaçının. Güneşin ultraviyole ışınları bu süre içinde en yoğun bulunmaktadır.

-Güneşe çıkarken açık renkli uzun kollu gömlekler veya üstler, uzun pantolonlar ve şapka gibi güneşten koruyucu giysiler giyin.

-Çocuklarınıza küçük yaşlardan itibaren güneşten korunmanın önemini anlatın böylece yaşam boyu kendilerini güneşin zararlı ışınlarından koruma alışkanlığı edinebilirler.

-Güneşe çıkarken zararlı UV ışınların gözlerinize girmemesi için mutlaka güneş gözlüğü takın.

Kaynakça:
http://www.buzzle.com/articles/why-do-some-people-get-more-sunburnt-than-others.html

Yazar: Tülay Arsoy