Beton Neden Çatlar? Nasıl Engellenir?

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

İnşaat sektöründe olanlar ve bu sektöre atılcak olan arkadaşlarımız, için bir problemi ele aldık. Bilindiği gibi kalın beton yapılı veya ince beton yapılı olması fark etmeksizin, taze dökülen beton bir müddet sonra dıştan içe doğru çatlamaktadır. Önlem olarak beton döküldükten kısa süre sonra, su püskürterek bunun bir nebze azaltma yolu uygulanmaktadır. Günümüzde sıradan mütehaitler tamamen kendi bilgileri ve işçi deneyimleriyle beton çatlama probleminden bu şekilde kurtulduklarını sanırlar.Beton her zaman çatlar, bunu engellemenin iki yolu vardır, ve bu yol dıştan su püskürtmek değildir.

Öncelikli olarak, betonun sağlam olmasının gerçekten gerektiği asıl yapılardan başlayalım. Barajlar; bu yapılar milyarlarca galon suyu, mühendislik harikası bir dengeyle tutan ve hayatımızda çok büyük yeri olan sistemlerdir. Barajların yapımında karşılaşılan en büyük problemde çatlaklardır. Sebep olarak betonun kimyasal yapısından dolayı, su ile karıştıktan sonra kuruma aşamasında ısınması ve bu ısı yüzünden genleşme meydana getirmesidir. Dıştan kuruyan beton normal bir kuruma seyrederken, iç kısım hava ile temas etmediğinden daha geç kurumaya, içten içe ısı etkisi ile genleşmeye başlar ve dışa doğru baskı uygular. Fakat bizim yapımızda dıştaki beton kurumuştu. İçten baskıya maruz kalan, dıştaki kuruyan beton kabuğu çatlamaya başlar ve bu çatlaklarda, geri dönüşü imkansız olan çatlaklardır.

Normal binalar, evler vs bu çatlamaya maruz kalsada, yapılan deneyler gösteriyorki deprem vb gibi, doğa olayları haricindeki tüm karşı etkilere kısmen dayanabilmiştir. Daha sağlam yapılması istenen yapılarda da, beton çatlamalarından kurtulma yöntemi uygulanabilir ve bu sayede depreme bile dayanıklı binalar elde edilebilirdi.

Çatlağı engellemek için birinci yol; beton dökülmeden önce demir iskeletin içinden metal boru düzenekleri yerleştirilir. Bu metal borular tüm beton kısım içinde çok yer kaplamayacak şekilde içe yakın bir biçimde döşenir. Beton kurumaya bırakıldıgında dış taraf henüz kurumaya başlarken, metal boru düzenegine soğuk su pompalanır. Suyun ısınının düşmemesi için sürekli olarak akış halinde olması ve ısınan suyun uzaklaşıp yerine soğuk suyun gelmesi sağlanır. Bu sayede içte ısı meydana gelmeyeceği gibi dışa da basınç olmaz ve çatlaklar oluşmaz.

İkinci bir yol ise, bu sadece köprü ve barajlarda kullanılabilen bir yoldur, parça blok sistemidir. Bu sistemde beton dikdörtgen prizma şeklinde, boyu enine oranla baya büyük olan, çok kalın olmayan ve biribirine birer lego parçası gibi bağlanan beton blogların, bir sırayla inşa edilerek yapılması ile oluşur. Köprülerde ayak ve bantların birbirinden bağımsız, hazır bir şekilde getirilip yerlerştirilmesi gibi.

Umarım açıklayıcı bir dille yardımcı olmuşumdur.

Yazar: Sinan UZA