Beyzbol Nedir? Nasıl Oynanır?

4116_2

Beyzbol’’un çıkış tarihi, her ne kadar kesin olarak bilinmese de 18.yy’da “Rounders” isimli İngiliz oyunundan geliştiği sanılır. 1846 yılında ABD’’de New Jersey’de yapılan beyzbol maçı, kurumsal ilk beyzbol maçı olarak sayılır. 1846’’daki maçtan sonra insanların ilgisini büyük ölçüde çeken beyzbol, hızlı bir şekilde yaygınlaşmaya başladı. Önceleri amatör olarak oynanan bu oyuna rekabet çok olduğu için profesyonel oynanmaya başladı ve 1871’’de Ulusal Profesyonel Beyzbol Oyuncuları Birligi kuruldu. Fakat bu birlik 1876 yılında adını değiştirerek Profesyonel Beyzbol Kulüpleri Ulusal ligi oldu. Amatör ve Profesyonel olarak oynanan Beyzbol oyunu git gide daha da heyecanlı ve ilgi çekici bir hale geldi ve 1901 yılında Amerikan Ligi kuruldu. Amerikan Liginin kurulmasından iki yıl sonra ilk defa iki ligin şampiyonları birbiriyle maç yaptı ve 1905 yılında liglerin karşılıklı anlaşmasıyla Dünya Serileri ismi altında iki ligin şampiyonları karsılaşırlar ve böylece beyzbol sezonunu bitirirler.

Beyzbol sporunun ilk defa uluslararası alanda yer alması, 1904 yılında St.Louis olimpiyatlarında yapılan gösteri maçı olmuştur. Ve bu gösteri maçı 1912 yılında, Stockhom olimpiyatlarında da tekrarlanmıştır. İkinci gösteri maçından tam 26 yıl sonra 1938 yılında Uluslararası Beyzbol Federasyonu kuruldu ve Londra’da Beyzbol için ilk defa Dünya Kupası müsabaka maçı düzenlenmiştir. Giderek büyüyen bu spor daha sonraları Avrupa ve Asya Beyzbol Federasyonlarınızda kurulmasına sebep oldu. Beyzbol, Olimpiyatlarda ilk resmi girişini, 1992 yılında Barcelona Olimpiyatlarında imza atmıştır.

4116_beyzbol

Beyzbol, 27 metrelik bir kare alanda oynanır. Sahanın etrafı çitle çevrili olur ve saha iç alan, dış alan olarak ikiye ayrılır. Kare seklindeki sahanın her bir kösesi bir kale olur ve bu kalelerden bir tanesi sayı kalesi olarak sayılır ve diğer kaleler bu kale sayısının saat yönünün tersine gidilerek 1’den 3’e kadar sıralanır. Sayı kalesinde plastikten beyaz bir plaka bulunurken diğer kalelerde küçük birer yastık bulunur. İç alanın ortasında ‘Pitcher’ adında bir tümsek yer alır. Kalelerin, kaleler arasındaki yolların ve fırlatma tümseğinin dışındaki her yer çimle kaplı durumdadır.

Beyzbolda takımlar dokuzar kişiden oluşur, müsabaka ise dokuz devreden oluşmaktadır. Her bir devrede sırasıyla takımlar hücum hakkına sahip olur ve ilk hücum hakkını deplasman takımı daha sonra ev sahibi takımı hücum hakkını kullanır. Sahada hücum yapacak takımdan battery yani topa sopasıyla vuracak olan tek kışı durur. Topa vuracak (batter) adamın 18 metre uzağında rakip takımdan ‘Pitcher’ yani topu fırlatacak kişi durur. Batter’’in arkasında savunma yapan takımdan ‘Catcher’, yüzüne top gelmesine karsı önleyecek kask ile durur. Catcher elinde büyük eldivenle duran kişidir ve Catcher’ında arkasında sakatlık olup olmadığını kontrol edecek hakem bulunur.

4116_beyzbol2Pitcher, topu fırlatır ve hücum da olan takımın batter’si elindeki sopayı sallayarak topu var gücüyle uzağa atmaya çalışır, topu ıskalar ise catcher da tutarsa ‘Strike’ olur ve 3 Strike sonunda topa vuran kısının hücum hakkı biter ve yerine başka vurucu alırlar. Topa vuran kişinin üç defa Strike yapıp hücum hakkının bitmesine ‘out’ denir. Hücum takımının üç kere out yemesi sonunda da hücum hakkını kaybeder. İki takımda birer kez hücum yaptıktan sonra ilk devre biter. Hakem Pitcher’in attığı topu beğenmezse uyarır ve bu olaya ‘ball’ denir, dört defa ball yapıldığında ‘base’ ceza alınır. Base’ler basitçe sayı kalesinden haricindeki üç kaledir yani üç base vardır. Batter topa isabetli vurursa ilk baseye koşar, baseye koşması esnasında savunmadaki takımın oyuncuları topu yakalamaya çalışır, yakaladıkları tekdirde kale bekçilerine ulaştırmaya çalışacaktır. Eğer batter diğer takım topu yakalayıncaya kadar üç kaleyi birden tamamlayıp vuruşu yaptığı yere gelirse sayıyı almış olur. Batter iki kale arasında koşarken, savunma takımı topu yakalayıp kale bekçisine getirirse ya da topu yakalayan oyuncu batter’i yakarlarsa batter out olur ve oyun dışı kalır. Veya batter topa vurduğu zaman top çitleri geçerse bu ‘sayı turu vurmak’ anlamına gelir. Topun yakalanması imkansız olduğu içinde topa vuran kışı kaleleri yavaşça geçip şovunu yaparak sayı turunu tamamlar.

Yazar: Elif Açıkgöz