Bilim Kadınlarının Tarihçesi

3767_imagescafetau3

Tarih boyunca birçok kadının bilimsel gelişmeye katkıda bulunmasına karşın,kadınların yaptığı çalışmalar çok az kabul görmüştür.Çok sayıda nedenden ötürü başarıları görmezlikten gelinmiş,adları kitaplarda unutulmuştur.

Kadınlar üniversitelere, bilim kurumları ile laboratuvarlara alınmamışlardır. Bilimsel eğitimleri az olduğu için birçok kadın ancak bilimle uğraşan erkeklere yardımcılık yapabilmişlerdir.Durum yavaş yavaş iyileşse de hala bilim alanında çalışan kadınların sayısı, erkeklerinkinden çok daha azdır.

İlk Bilim Kadınları

Eski Mısır’da ve Eski Yunan’da kadın doktorlar olmasına rağmen, eski dünyada kadınların tıp alanında çalışmalarına çok az fırsat tanınmıştır.Bilim kadınlarının ilki, yaşamı iyice belgelenen Hypatia’dır. Yazılarının çoğu kayıptır; ama bilim adamları tarafından bu yazılara yapılan bir takım göndermeler vardır. Hypatia Mısır’da,İskenderiye’de doğmuş,burada matematik ve felsefe dersleri vermiştir.En önemli çalışmaları, cebir ve geometri alanındadır; ama o ayrıca mekanik ve teknolojiyle de ilgilenmiştir. Bunlardan başka, bir düzlemsel usturlap da içinde olmak üzere birkaç bilimsel alet tasarlayıp yapmıştır.Usturlap yıldızların, gezegenlerin ve Güneş’in konumlarını belirlemek için kullanılır.

Başrahibe ve Fizikçi

Bingenli Hildegard, Almanya’daki bir manastırda başrahibeydi. Müzik ve tıp da dahil olmak üzere çok geniş bir alanda eğitim gördü.Dinsel kitaplardan başka,Liber simplicis medicinae adında bir doğa tarihi ansiklopedisi de yazdı.Hayvanları, mineralleri, bitkileri ve ağaçları betimledi . Hildergard, ayrıca, birkaç tane evren haritası da çizdi. Çizdiği ilk evren haritasında , ” Dünya” yıldızlar ve gezegenlerle çevrilmiş olarak ortada bulunur.

Unutulmuş Bir Matematikçi

Bir matematikçi ve filozof olan Conway Kontesi Anne (1631-79) Londra’da doğdu. Anne Conway’ın kitabı En Eski ve Modern Felsefenin İlkeleri,ölümünden onbir yıl sonra Francis van Helmont adında bir Hollandalı tarafından yayımlandı.Bilimsel fikirlerinden birçoğunun yer aldığı kitabın,Gottfried Leibniz (1646-1716) adındaki Alman matematikçi üzerinde çok etkisi oldu. Leibniz’in Conway’in önemini itiraf etmesine karşın,kitap van Helmont’a atfedildi ve Conway’in adı hemen unutuldu.3767_220px-herschel_caroline_age_92[1]

Kendi Kendini Yetiştirmiş Gökbilimci

Caroline Herschel (1750-1848),müzisyen bir Alman ailesinin çocuğu olarak doğdu.1722’de gökbilimci olan kardeşinin de yardımıyla,kendi kendine gökbilim ve matematik öğrendikten sonra onun yardımcısı oldu.Daha sonra,1787’de,bu göreve getirilen ilk kadın olarak Saray Gökbilimcisi’nin yardımcılığına atandı.
Herscel, bütün Avrupa’da tanınan bir gökbilimci oldu.Kendi başına birçok kuyrukluyıldız keşfetti.1828’de aldığı Kraliyet Gökbilim Derneği Altın Madalyası da dahil birtakım ödüller kazandı. Onun başarıları,gökbilimin kapılarını zamanın kadınlarına açtı.

Bilimsel Düşüncelerin Yaygınlaşması

Mary Somerville,bilim eğitimine büyük katkılarda bulundu.İskoç asıllı olan Somerville,”19.yüzyıl bilimin kraliçesi”olarak bilinir.İlk bilimsel yazısı Çok Kırılgan Güneş Işınlarının Mıknatıslama Gücü Üzerine,kadınların katılması yasaklandığı için,Kraliyet Derneği’ne kocası tarafından sunuldu.1831’de Gökcisimlerinin İşleyişi’ni yayımladı.Bu kitap,yüzyılın geri kalan bölümünde,ileri matematik eğitiminde yaygın olarak kullanılan ders kitabı oldu.

İlk Bilgisayar Programcısı

Şair Lord Byron’ın kızı olan Lovelace Kontesi Ada,gökbilim Latince,müzik ve matematik eğitimi aldı.İngiliz matematikçi Charles Babbage’ın (1792-1871) yanında,Babbage’ın yapmaya çalıştığı hesap makinesi için aritmetik işlemler tasarımcısı olarak çalıştı.Bu makine,bugün bilgisayarların atası olarak görüldüğüne göre,Lovalace da bir anlamda ilk bilgisayar programcısı sayılabilir.Makineyle ilgili yaptığı çalışmalar ve makinenin kullanımı konusundaki fikirleri 1873’te yayımlandı.Fakat o zamanlar bir kadının kendi adına kitap yayımlaması uygun görülmediği için, o da isminin baş harflerini yazdı.Bunun sonucunda,birçok başka bilim kadınının başına gelenler onun da başına geldi ve yaptığı çalışmalar unutuldu.

Akademik Düş Kırıklıkları

Sophia Krukovsky,yaptığı çalışmalar nedeniyle çok büyük ödüller alan ancak matematik alanındaki yükselme çabaları engellenen bir Rus matematikçisidir.Bir hukuk öğrencisi ile evlendikten sonra Almanya’ya taşınıp 1874’te Göttingen Üniversitesi’nde matematik doktorası aldı ancak akademik bir görev alamadı.
Krukovsky 1884’te,İsveç’te yeni Stockholm Üniversitesi’nde ilk kadın profesör oldu.1888’de,matematik alanındaki çalışmalarından dolayı Fransız Academie des Sciences’ın en yüksek ödülü olan Prix Bordin’i aldı.Fakat buna rağmen Fransa’da kendine bir iş bulamadı.

Kaynakça:
Bilim Adamları

Yazar: Ferdi Özkahya