Bofa (Lamprey) Balık Türü

LAMPETRA PLANERIBofa balığı olarak bilinen, dünya medyasında Lamprey ismi ile anılan çok dişli ve çenesiz balıkların ortak adına, taşemenler denmektedir. Bu balıklar, Petromyzontidae familyasının üyeleri olarak, oldukça sıradışı ve ürkütücü balık türlerini oluşturmaktadırlar.

Bofa balıklarının gözlemlenebilen en belirgin özellikleri, ağız yapılarıdır. Bu tür balıkların huniye benzer tipte ve emebilme kabiliyeti yüksek bir ağızs yapıları bulunmaktadır. Bu özelliği dışında, bu tipteki canlıların çok farklı morfolojik ve fizyolojik özelliklere sahip olması dolayısıyla, taşemenler grubuna dahil olan calılar, zooloji çerçevesinde balık olarak kategorize edilmekte ikilemlere yol açmaktadırlar. Bu canlılar, diğer canlıların vücutlarında delikler açmaktadırlar. Böylece, deliklerden nüfus ettikleri canlıların kanını emerek beslenen Bofa balıkları, beslenme ve ilgili diğer ihtiyaçlarının çoğunu da bu şekilde sağlamaktadırlar.

5865_lamprey_mouthYapı olarak korkutucu, işlev olarak ise tehlikeli niteliklere sahip olan Bofa ya da Lamprey balıkları, tarihte 2 İngiliz kralının ölümüne sebep olmuş olan canlılar olarak nam salmışlardır. Sarayına ulaşmaya çalışan kralların izledikleri yol üstünde, tuzlu sudan tatlı suya geçiş aşamasında kullanılan akarsular üzerinde seyahat eden krallardan ikisi, bu balıkların saldırısından kaynaklı hastalıklar sonucu hayat veda etmişlerdir. Bu yönü ile, oldukça dikkat edilmesi gerekn balıklar arasına giren Bofa balıkları, zaman zaman rotalarını şaşırarak farklı balıkların sürüleri arasında alakasız sularda yaşamaya da çalışabilmektedirler.

5865_sealampreySon olarak Kanadalı balıkçıların ağlarına takılan bu balık türleri, haberlere konu olarak yeniden gündeme gelmişlerdir. Tehlikeli oldukları ve kan emici özellikte olmaları sebebi ile balıklara mesafeli olunması gerektiğini belirten yetkililer, bu canlıların etlerinin yenilip yenilmemesi konusunda ise net bir fikir birliğine varamamışlardır. Taşemenlerin içinde yer alan canlılardan, Türkiye’de bulunun tek tür olan balıklar, Artvin yöresinde yaşamaktadırlar. Artvin dolaylarında, Gürcistan sınırına yakın ya da sınır üzerinde bulunan akarsu ve derelerde yaşayan Karadeniz dere taşemenleri, Eudontomyzon mariae ismi ile bilinmektedir. Bu canlılar, sınıflarının Anadolu coğrafyasındaki temsilcileridir.

Karadeniz dere taşemenleri haricinde, herhangi bir benzer tür Türkiye sularında yaşamamaktadır. Genel olarak diğer taşemenler, dere taşemenleri, akarsu taşemenleri gibi çeşitlere ayrılabilmekle beraber, bu taşemenlerin tümüne birden Bofa balığı denebilmektedir. Gerek özelliklerinden dolayı sınıflandırmada yaşanan zorluklar, gerekse diğer etmenlerden dolayı, birbirine benzeyen bu tür canlılar aynı isimler ile anılmaktadırlar.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Ta%C5%9Femengiller

Yazar: Baran Akçok