Boşanma Sürecinde Ebeveynler Çocuklarına Nasıl Davranmalıdır?

Boşanma; evlilik ile birleşmiş olan gönüllerin (çiftlerin), çeşitli sebepler sonucu ayrılma kararı vermesidir. Boşanma oranlarının çok arttığı bu çağda, boşanmaya nasıl uyum sağlanabilir? En önemlisi de çocuklar nasıl etkilenir? Bu süreçte çocuğa nasıl davranılmalıdır?

8776_bosanma-sonrasiÇocuğun psikolojik, sosyal ve kişilik gelişimi için aile çok önemli bir faktördür. Çocuk doğduğundan itibaren ilk eğitimini ailede alır, gözlem yapar, model alır, taklit eder. Ancak ebeveynler boşanma kararı aldığı zaman çocuğun dengesi bozulabilir. Hele bir de bu karara ucu bucağı olmayan, çocuğa ve sağlıklı aile ortamına zarar veren tartışmalar eşlik ediyorsa… El bebek gül bebek büyüttüğümüz çocuklarımız, gün gelir bir bakarız ki çiftin arasındaki şiddetli tartışmalarda ne yapacağını bilmez bir halde sıkışıp kalmış.

Bazılarımız canına tak etmiş şekilde, çocuğun önünde bile tartışmayı göze almışken, bazılarımız çocuğun görmeyeceği, duymayacağı yerlerde tartışsak da çocuk anne ve babanın hal ve hareketlerinden bir sorun olduğunu anlar. Çocuk için evliliği sürdürmeyi göze alanlarımızda vardır. Bu durum da çocuk için tehlikelidir. Çünkü: çocuğun tartışmalı, küsmeli, sağlıksız aile ortamında büyümesine göz yummuş oluruz. Boşanma sürecinde en önemli faktör çocuktur. Ebeveynler zaten çoktan boşanmaya karar vermişse, boşanmaya uyum sağlamayı göze almış demektir ve zamanla, büyükler için alışılabilen bir durum olsa da aynı durum çocuklar için söz konusu değildir. Çocukta uyum bozukluğu, saldırganlık ve öfkeli davranışlar görülebilir. Bu nedenle bu süreç çocuk için en az zarar verici düzeyde yürütülmelidir. Çoğu aile bu süreçte psikolojik yardım almaktadır. Bunun yanı sıra aile de çocuk için olumlu rol oynayabilir.

Özellikle aileler, çocuğun daha az etkilenmesi açısından, çocuk daha küçükken ayrılmaya karar verebilir. Bu dönem çocuğun her alandan gelişmeye başladığı çocukluk dönemidir. Eğer süreç doğru ve dengeli bir biçimde yürütülmezse çocuk duygusal bir boşluk yaşayacaktır. Gelişim alanları olumsuz etkilenecektir. Aynı şekilde çocuğun etkilenmemesi için büyümesini beklemek ise, yine çocuk için sağlıksız bir ortam oluşturur ve zararlı olmuş olur. Özellikle çocukluk döneminde çocuk, anne ve babasının kendi yüzünden ayrıldığını sanarak kendini suçlar. Ve ya anne ve babasının onu terk edeceğini ve onları bir daha göremeyeceğini düşünür.

Bu nedenle süreç şu şekilde ilerlemelidir; öncelikle çocuğa boşanma kararı anlatılmalıdır. Bu kararın onunla ilgisi olmadığını ve ona olan sevgilerinin aynı kalacağı çocuğa anlatılmalıdır. Ebeveynleri ile istediği zaman görüşebileceğinin garantisi çocuğa verilmeli, çocuk rahatlatılmalıdır. Fakat, çocuğun kalacağı ev sabit bir ev olmalı yani çocuğun yerleşik bir düzeninin olması gerekmektedir. Çocuğun yanında kalacağı kişi zihinsel ve fiziksel açıdan sağlıklı olmalıdır. Çiftler birbirinin yanında tartışmamalı ve birbirini suçlamamalıdır.

Bazı aileler çocuğa bu süreçte çok abartılı davranmaktadır. Bu yapılmamalı, çocuğa normal davranılmalıdır, pahalı hediyeler alınmamalı, normalde nasılsa bu süreçte öyle işlemelidir. Daha önceki kurallar, sınırlar veya izin verilen, engellenen şeyler aynı olmalıdır yani çocuğun hayatında minimum değişiklik yapılmalıdır. Bu durum çiftlerinde durumu kabullenmesini sağlayacak hem de çocuğa yardımcı olacaktır. Çocuğa anne ve babası ayrıldığı için acır şekilde davranılmamalıdır. Genelde, çocuklar anneye verildiği için, çocuk baba modelinden uzak kalır. Bu nedenle çocuğun bir baba modeline ihtiyacı olur, bunu ise en yakındaki dayı, amca gibi kişilerle giderilebilir. Bu nedenle çocuğun amca veya dayı ile olan sağlıklı ilişkileri desteklenmelidir. Çocuk boşanma sürecine uyum sağlamadan ikinci bir evlilik düşünülmemelidir. Düşünülürse, çocuk henüz uyum süreci ile boğuşurken, ekstra sorunlar ortaya çıkacaktır.

Yazar: Nur Altn