Çalışan Annelerin Bebek Bakıcısı Tercihi ve Alışma Süreci

Bebek sahibi olma düşüncesinin en korkulu yanı belki de!

Günümüzde sıklıkla karşılaştığımız çalışan anne furyasının, doğumları yaklaştıkça giderek çeşitlenip artan ve hatta kâbusa dönen korkularının başında bebeklerini sağlıklı bir şekilde dünyaya getirme arzularının peşinden, kendilerini işe dönme kaygısının sardığını görürüz. Bu kaygılar neticesinde, kendilerine sıklıkla sordukları sorularda boğulmamaları ise neredeyse mümkün değildir.

İşe nasıl döneceğim?
İşe gittiğimde bebeğim ne olacak?
Ne yapacağım, nasıl bırakacağım?
Kime bırakacağım?

… gibi birçok kaygı içeren soruları kendilerine defalarca sormaktadırlar.

Henüz hamilelik duygusunu tatmamış kadınların bile bu sorumlulukların farkında olduğu kutsal bir görevken annelik, bebek sahibi olduklarında katlanarak artması kadar doğal ne olabilir ki dedirtiyor insana….

Kolay mı? Tabi ki “Hayır”!
Değer mi? Kesinlikle “Evet”!

Gözünüzün içine bakan sizden bir canlıyla baş başa kalacağınız o ilk an tüm korku ve acılarınızı geride bırakarak sadece, onunla bir dünyayı paylaşacağınız ana odaklanmaya başlayacaksınız…

Şimdi onun için iki kat artan gücünüzle her şeyi iki kere yapmaya, düşünmeye başlamanın zamanı. Tıpkı bir maratona katılmış gibi sürekli ileriyi düşüneceğiniz zaman da bunlardan bir tanesi.

Dünyanın en mutlu insanı olmak, ekonomik açıdan geçinmek için yetmeyebilir ve sizin işe dönmeniz gerekebilir. Bunun için üzülmeyin, sizin gibi yaşayan başka insanlar da var.

Bu zamana kadar birçok sıkıntılı süreçten geçtiniz. Geriye sadece bazı zorlukları hafifletici çözümler üretmek kalıyor.
Bebek bakıcısı seçimi de bu konulardan biri oluyor.
Belki de aile huzurunuzun temeli olabileceğini düşünerek tüm ailenizle beraber vereceğiniz bu karar ile siz sorunsuz bir şekilde işe dönerken, bebeğinizde sağlıklı bir şekilde hayata alışmaya başlamış olacak.

Bu yüzden sizin için en doğru işleyişin devamını sürdürebilirlik adına bebek bakıcısı seçiminiz de oldukça önem taşımaktadır.

Anneanne, babaanne gibi yakınlarla bebeğin dünyaya geldiği dönemde aile içi dayanışmanın bir müddet sürdüğü ve sonrasında herkesin kendi düzenine dönmek zorunda olduğu durumlarda çalışan bir anne için ilk olarak akla gelen nedir?

Her ne kadar zor da olsa çalışan annenin aklında, gün içerisinde bebeğinin bakımını en az kendisi kadar iyi yapabilecek güvenilir bir bakıcıya devrederek, günlük işlerine devam edebilmek yatar.

Bunun için;

Bebek Bakıcısını Tutmak için En İyi Zamanı Belirleyin!

Size sağlayacağı fayda ve bu süreç üzerine düşünün…

Doğum sonrası ücretli ve ücretsiz izinlerini tamamlayan, geriye kullanabilecekleri izin hakları kalmayan, işe dönmek zorunda olan çalışan anneleri, bebeklerinden ayrı kalma düşüncesi sardığı kadar henüz tanımadıkları birine emanet etme duygusuyla karşı karşıya kaldıkları için de bebek bakıcısı seçimi, bu anlamda onları bekleyen en zor kararlardan biri olup çıkıveriyor.

Aileden birinin destek olamayacağı veya ailelerinin başka şehirlerde yaşadığı taze ebeveynlerin, çalışmak zorunda oldukları için erken dönemde iş hayatına dönecek annelere uzmanların tavsiyeleri, iyi bir seçim yapmak istiyorlarsa zaman varken arama süreçlerini başlatmalarından yana. Çocuk sağlığı uzmanlarına göre ailelerin bebek bakıcısı seçimine ne kadar erken başlarlarsa o kadar iyi seçim yapma olasılıklarının arttığı yöndedir. Annenin işe başlamadan en az bir ay öncesinde bebeğin bakım sürecine bakıcının da katılımını dâhil etmesi, anne ile bakıcının iletişimlerinin gelişmesi kadar, bebek ile bakıcının iletişiminin de artması ve bunu anne ile babanın gözlemleyebilecek zamanlarının olması bakımından oldukça önem taşımaktadır.

Her ne kadar insan gelişimi aşamaları incelenecek olursa çocukların zihin yapılarının gelişmesinin en hızlı dönemi ilk 3 yıl olduğundan, bebeğin bakıcıya teslim edilmesinin 3 yaşından önce olmaması önerilse de zorunlu durumlar nedeni ile bebeğinden bir anne ilk gün dahi ayrılmak zorunda kalabiliyor. Eğer şartlar uygun ise 13 ila 18. aylara ve 2,5 ila 3 yaşlara daha fazla özenli olmak koşuluyla bakıcıya teslim edilebilir.

Bebeğin en önemli ihtiyacı olan bakımı, kendisi ile sürekli ve düzenli olarak sürdürebilecek ve bunu aynı zamanda iyi bir iletişim kurarak gerçekleştirebilecek birinin üstlenebilmesi bebeğin ilk yaşları kadar ilk ayları için de önemlidir.

Bu sebepledir ki bebeğin sık sık bakıcı değişmesi beraberinde belirgin sorunlar getirerek ileride bu sorunlarla karşı karşıya kalmaya sebep olabilmektedir. Bu konuda uzmanların görüşü örneğin, lisan veya öğrenme sistemi gibi bazı bozukluklarla karşılaşma, başkalarına karşı güvensizlik duygusu, huysuzluk, huzursuzluk gibi sorunlar, göz kontağı kuramama, yemede seçicilik, bağırsak, sindirim, uyku problemleri gibi birçok probleme yol açabilirken, ailede ise panik atak, depresyon gibi psikolojik sorunlara sebep olabileceği yöndedir.

Sevgi dolu ve samimiyetle gerçekleşen iletişim, düzenli ve süreklilik sağlanması bebeğin bakımını kusursuzlaştıracak, tamamlayıcı unsurlardandır.

Anne açısından olduğu kadar bebek adına da ayrı kalma sürecine adaptasyonu kolaylaştıracak yine uzmanların tavsiyelerine göre öncelikle ilk başta annenin bebeğin bakımını üstlenip, bakıcının bir süre anneye destek olması, bebeğin alışmaya başlamasından itibaren bakıcı ile bebeği kısa süreli yalnız bırakarak daha yoğun bir iletişime girmelerine olanak sağlamanın faydalı olacağıdır. Ancak bebeğin bakıcıya alıştırılma sürecinde anne, bebeğin beslenmesi, uyutulması, altının alınması gibi işlemlerin sorunsuz yapıldığını görene dek bakıcıya eşlik etmelidir. Bebeğin gerekli bakımının sağlandığından emin olan annenin işe başlayacağı tarih yaklaştıkça bebek ile bakıcının kısa süre yalnız bırakılmasıyla sağlanan adaptasyon ise bebek ile annenin ayrı kalma sürecine adapte olmalarını kolaylaştırmış olur. Dolayısıyla anne işe başlamadan önce bebek bakıcısının işe başlaması son derece önem taşır.

Kriterlerinizi Belirleyin!

Peki, bir bebek bakıcısından beklediğiniz özellikler nelerdir?

Bakıcıyı ailenin bir üyesiymiş gibi görerek, evinize alacağınız ve bebeğinizi emanet edeceğinizi unutmadan, araştırmaya ve adaylarınızla görüşmeye başlamadan önce mutlaka beklentilerinizi belirleyin ve bunları not edin.

Örneğin;
Uzun süre kalıcı olması, şefkatli ve çocukları seven bir yapıya sahip olması, dürüst ve kesinlikle sabırlı bir karakteri bulunması en önemli kriterler olup, listenizin en başında yer almalıdır.

Sakin ve çabuk parlamayan yapısının önem arz ettiği gibi yaşça büyük olması fiziksel anlamda yetersiz kalabileceği gibi, yaş olarak ufak olması da yeterli tecrübeye sahip olmamasına neden olabilir. Ancak yaşının bir önemi olmadığını da söylemek gerekir. Çünkü bu noktada bakıcının değişmeden, bebeğin isteklerini koşulsuz yerine getirebiliyor olması önem taşır.

Kendi çocukları var mı veya daha önce hiç, bir şekilde bebek bakmışlığı var mı? gibi soruların yanıtları da yine önemli etkenler arasında yer alır.

Eğitimsiz olmasının tecrübesiz sayılmasını göstermeyeceğinden beklediğiniz kişilik özelliklerini barındırıyorsa, bunları karşılayabilecek mi diye sorgulayarak, güven vermesini bekleyebilirsiniz.

Bu anlamda seçeceğiniz bakıcının güvenilir biri olup olmadığından ister emin olun ister olmayın her koşulda referanslarının büyük önem taşıdığını aklınızdan çıkarmayın. Bakıcının verdiği bilgilerin doğruluğunu en iyi ancak referansları ile görüşerek teyit edebilirsiniz.

Ailesi ile ilişkisi ve iletişimi gibi konuları ise bakıcının işe başladıktan sonra değerlendirileceği, gözden kaçırılmaması gereken özelliklerden olmalıdır.

Bakıcıyı Gözlemlemeye Devam Edin!

Bebek bakıcısından beklediğiniz özellikleri belirlediniz ve kriterlerinizi karşılayan bir bakıcıyı seçtiniz. İşe başlamadan önce beraber geçireceğiniz, bebeğinizin de bakıcıya alışacağı en az bir aylık adaptasyon sürecinde ve bundan sonra ki sürelerde bebeğinizin gelişiminin olumsuz etkilenmemesi için gözlemlemeye devam etmelisiniz. Bu eve kameraları yerleştirip takip etmek demek değildir. Çünkü birçok anne ve baba bunu yapsa da böylesi bir yaklaşımın huzursuzluk verici bir tutum olduğu kabul edilmektedir. Bu deneyimden önce dikkatlice gözlemlemenizde fayda var.

Örneğin;
Evden işe giderken ve işten eve geldiğinizde bakıcının size olan tepkisi ve davranışları nasıl?

Bebeğinizin bakıcıya olan tepkisi ve siz eve döndükten sonra sizinle olan ilişkisi nasıl?

Beklenmedik olaylar karşısında bakıcının tutumu nasıl?

Gün içerisinde, yokluğunuzda bebeğiniz huzursuz mu ve siz döndüğünüzde huzursuzluğu hala devam ediyor mu? Bu durumla sıklıkla karşılaşıyor musunuz? Ve bu anlamda bakıcı size karşı dürüst yaklaşım sergiliyor mu?

Bebeğiniz siz yokken bakıcı ile yalnız kaldığında sakin ve mutlu olabilir.

Eğer önemsiz şeyleri sorun eder veya gereksiz tepki ve sert tutum içerisine girerseniz, bebeğinizin de davranışları olumsuz etkilenecektir.

Bu sebeple gözlem ve takip yeteneğinizi kullanmanız, belirli şeyleri mutlaka anlamaya çalışmalısınız. Bakıcıyı deneyimleyebileceğiniz en iyi yol onu kontrol etmek değil, ailenin bir ferdi gibi gördüğünüzü hissettireceğiniz şekilde, emretmeden ve vicdanına hitap ederek, içten ve samimi davranmaktan geçer. Ve gerektiğinde zaman ayırıp bakıcı ile konuşmanız daha çok yararınıza olacaktır.

Tüm bu sebeplerle, unutmamalısınız ki bebeğiniz için çok önemli olan ilk aylarda gelişimi destekleyici, uygun ve doğru iletişim yaklaşımı ile öğrenme ortamları sağlanmalıdır.

Bebeklerin hangi dönemde hangi gelişim basamaklarından geçtiğini bilen ve buna uygun davranabilen, aynı zamanda bu gelişimleri dikkatlice takip eden, gözlemleyebilen, öğrenmeye açık ve gerekli materyalleri uygun sıklıkta kullanabilen bir bebek bakıcısı bebeğinizin gelişimi için doğru öğrenme ortamını sağlayacaktır. Ve bu gelişimi tamamlayıcı, ona vereceği sevgi dolu yaklaşımı ile bu bakımı sorunsuz yürütebilecektir.

Sık sık bakıcı değiştirmek çocuklar kadar bebek açısından da olumsuz tepkilere yol açacağından temel beklentilerinizin ardından, önemsiz sayılabilecek şeyleri sorun etmeden, gerekirse öncelikle konuşarak çözüm yoluna gitmeli ve sürekliliği korumak adına karşılıklı adım atıyor olmak yapacağınız en iyi davranışlar olacaktır.

Bir bebeğin, ilk 3 yaşına kadar temel ihtiyaçlarını karşılayana bağlanması gözünüzü korkutmasın. Çünkü bu bağlılık bağımlılık değildir. Uzmanların verdiği bilgilerden yola çıkarak bebeklerinin bakımını bakıcılara devreden çalışan annelere tavsiyeleri, özellikle ilk 3 yıla kadar bebekler kendilerini besleyenlere duydukları bağlılıktan ötürü annelerin de yapacağı en önemli şey evde oldukları sürede bebekleri ile kaliteli zaman geçirmeleri ve bebeklerinin temel, yaşamsal ihtiyaçlarını kendilerinin karşılamalarıdır. Ve yine önemli olarak annelerin başka çocuk veya bebeklerde gördükleri, beğenmedikleri davranışları kendi bebeklerinde görme korkusuyla yok yere disiplin kurallarına başvurmamaları da tavsiye edilmektedir. Özellikle bakıcıyla büyütülen bebek sahibi olan, bebeklerinin kendilerine yabancılaşacağından korkan annelere en iyi tavsiye, bebek için olmazsa olmaz koşulsuz gösterilen sevgi ve ilgiden başka bir şey değildir.

Kaynakça:
HaberTürk / Sağlık
Anne Bebek Dergisi

Yazar: Tülay Güneş