Cami Halısı Nasıl Üretilir?

cami_halisi3Halı, insanların rahat ve sıcak bir zemin arayışı sonucu ortaya çıkan ve camilerde de zemini örten bir malzemedir. Tarihi ise nerede ise insanlık tarihi kadar eskidir. Sürekli olarak kullanılan ve her zaman açık olan camilerin halıları, temizlik noktasında çok dikkat edilmesi gereken cami gereçlerinden birisidir. Günümüzde daha çok parça halılar tercih edilmektedir. Çünkü parça halılar camiler için daha kullanışlı olmaktadır. Cami halılarının temizliğinin kolay yapılan malzemeden yapılmasının yanında, temizlik sonrası kokma ve renk değiştirme gibi sorunlarla da karşılaşılmamalıdır. Bu yüzden cami halısı diğer alanlarda kullanılan halılara göre daha dayanıklı olmalıdır. İbadet eden insanlara en iyi şekilde hizmet edecek kaliteli ve uzun ömürlü olması, desenleri ve teknik değerleri barındıran halılar olmalıdır.

Camide bulunan halıların desenleri sade olmalı ve insanların dikkatini dağıtmamalıdır. Halının iplik cinsi koku yapmamalı ve sert olmamasına dikkat edilmelidir. Renkleri caminin iç rengine uyumlu seçilmelidir. Böylece insanlar namaz kılarken rahatsızlıklar yaşamazlar. Camilerde bulunan halıların üzerlerinde hayvan figürleri, haç işaretleri, yıldız ve sekizgen gibi desenler bulunmamalıdır. Camilerde bulunan halıların saf yün, polyamid, bükümlü frize ve akrilik olması, halının uzun ömürlü olmasını, kaliteli ve dayanıklı olmasını sağlar. Bu özellikler cami halılarını diğer halılardan ayıran özelliklerdir. Yün halılar uzun yıllar bozulmaz, koku yapmaz, renk atmaz ve keçeleşmez.

Cami halıları, yoğun insan trafiğine maruz kaldığı için, günümüz teknolojisinden faydalanarak antibakteriyel, alev almayan, leke tutmayan, kötü koku salmayan ve hatta özel kokulu malzemelerden üretilebilmektedir. Camiler en değerli mekanlarımızdır. Sadece ucuz diye alınan halılar, camilerin kalitesini düşürür ve ziyaretçileri de rahatsız eder. Ayrıca bu ürünlerin kullanımı da daha kısa süreli olacağından, sürekli halıları değiştirmek daha fazla maliyete neden olacaktır.

Makine dokuma halısı imalatı

Makine halıları, el halılarına benzer bir yapıda halı dokuma makineleri vasıtası ile yapılan dokumalardır. Makine halılarında ilmekler düğüm şeklinde değildir. Atkı iplikleri arasına sıkıştırılmış “U” ya da “V” biçimindeki iplik parçalarıdır. Makine halılarında temel, kumaşı sağlamlaştırmak ve halının yerde düzgün durmasını sağlamaktır. Bunun için de keten ve pamuk gibi iplikler kullanılır. Makine halıları kumaşın yapısına ve ilmelerin elde ediliş şekline göre gruplandırılır. Günümüzde en çok kullanılan ve yaygın olan halı, wilton tipi halılardır. Halıların dokunması için geliştirilen ilk mekanik sistem, halkalı ilmeli wilton ya da bürüksel wilton sistemidir. İleriki dönemlerde bıçaklı teller geliştirilmiş ve bu sisteme wilton ismi verilmiştir. 1940 yılından sonra ise yüz yüze dokuma sistemleri de wilton halı dokumaları ile birleştirilmiş ve wilton halı dokuma tekniği adını almıştır.

cami_halisi2Telli çubuklu wilton halılarında, kesikli veya kesiksiz ilmeklilerde, düşük ilmek yüksekliğinde sık yapıların üretimi yapılmaktadır. Jakar sistemleri sayesinde desenler hızlı bir şekilde değiştirilmektedir. Bu özellikleri taşıyan çubuklu wilton halıları, yün halıların imal edilmesinde gayet iyi özellikler göstermektedir. İmal sırasında tellerin fazla ısınması, her lif ile çalışmakta zorluklar yaşanmasına neden olmaktadır. Sadece iki ya da üç renkle yapılan çalışmalar maliyeti de düşürebilmektedir.

Telli wilton halıların üretimi ise diğer sistemlerle yapılan üretime göre düşüktür. Desen ve renk seçimleri de daha sınırlıdır. Fakat değişik kesitlerde teller kıllanılması ile çeşitli ilme görünümleri elde edilebilmektedir.

Yüz yüze dokuma sistemleri, dokuma makine halıları üretiminde en hızlı üretime sahip olan sistemdir. Son yıllarda en çok tercih edilen sistem olarak gösterilebilir. Yüz yüze wilton ile kesiksiz-ilmekli halıların üretimini yapmak mümkün değildir. Bukle görünümlü halı üretimi yapılamamaktadır. Bu sistemin en büyük dezavantajı olmaktadır. Fakat kalın atkılar kullanılarak bukle görünümlü halı olan sisal halı, yeni olarak geliştirilen üç ağızlı tezgahlarda dokunabilmektedir. Ayrıca bu sistem ile değişik ilmek yükseklik etkileri de verilememektedir. Bunun için farklı görünüm elde edebilmek için sadece efekt iplikler kullanılabilir.

Yüz yüze wilton sisteminde halılara desenler jakar ile yapılmaktadır. İnce yün iplikler kullanılarak karışık ve değişik desenler yapılabilmektedir. Özellikle duvardan duvara olarak yapılan halılarda kalın sthraygam iplikler kullanarak düz olarak ya da desenli halı üretimi gerçekleştirilmektedir.

cami_halisi1Aksminster dokuma sistemleri ise çok sayıdaki renk ve desen seçeneği ile halı üretiminde en çok kullanılan üretim tekniğidir. Bu sistem ile yün kilim, parça halı ya da boydan boya geniş yer halıların üretimi yapılmaktadır. Bu sistemde üretim yapan iki tip makine bulunur. Bunlar Gripper jakarlı tezgahlar ve spool-gripper tezgahlardır. Spool aksminster tezgahlar sanayide hala kullanılmasına rağmen, düşük üretim hızları olduğu için üretimi artık yapılmamaktadır. Halı üretiminde aksminster dokuma tezgahı kullanmanın bazı avantajları vardır. Bu sistemde halı üretiminde renk ve desen seçeneği oldukça fazladır. İlmek ipliği verimli şekilde kullanılmaktadır. Çok çeşitli halı yapısı üretimi yapılabilmektedir. Karışık olarak kullanılan iplikler sayesinde çok fazla desenler yapılabilmekte ve renk seçiminin fazla olması da istenilen renkte halı üretimi yapılabilmesine imkan vermektedir. Kullanılan makinelerin basit olması bakımının da kolay olmasını sağlamaktadır. Hah kaliteleri çok hızlı olarak değiştirilebilmektedir. Sağlam zemin örgüsü ve yün ilmeklerin kolay kesimi bu tip üretimin yapılmasında büyük etken olmaktadır. Gripper-jakarlı tezgahlar kasa dönüşlü üretim yapan fabrikalarda kullanılmaktadır. Jakar kartlarının değiştirilmesi bu sistemde desenleri de hızlı bir şekilde değiştirebilmekte ve desende kullanılan çok sayıda renkli ipliklerin değişimini de hızlandırmaktadır. Spool-gripper tezgahlar ise belli renk ve desenlerin uzun dönüşümlü üretimleri için uygun makinelerdir. Spoolları hazırlama maliyeti yüksek olmasına rağmen modern spool-gripper tezgahların üretim hızları gripper tezgahlardan daha yüksektir.  Bu sistemde desenler sınırsızdır. Bu yüzden oldukça tercih edilmektedir. Tüm makine halıları,cami halıları da buna dahil olmak üzere, bu üretim yöntemleri kullanılarak imal edilmektedir.

Unutmayın ki camide kullanılan halılar yün olarak tercih edilmelidir. Çünkü bu halılar insan sağlığına zarar vermez ve doğaldır. Ayrıca dayanıklı olanları ve esnekliği nedeni ile uzun yıllar kullanıma uygundur. Yumuşak olmaları ibadet yapanlar açısından büyük önem taşır. Camide kullanılan halıların leke tutmaması ve kolay olarak temizlenebilmesi tercih sebebidir. Bu halılar küflenmeye karşı dayanıklı halılardır. Güneş ışığına karşı da dirençli olması renginin olduğu gibi kalmasını sağlar. Akrilik halılara göre de maliyeti daha düşüktür. Camilerin sürekli kullanıma açık yerler olduğu düşünüldüğünde, insanlar ibadetlerini yapmak için kafalarını, ellerini koydukları ve ayaklarını bastıkları halıların kaliteli ve temiz olmasını isterler. Desen ve renklerin ibadet sırasında cemaatin dikkatini dağıtmayacak şekilde olması da cami halılarının seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlardandır.