Manyetik Motor Nedir? Türk Mucidimiz Muammer Yıldız’ın BSMH Ä°simli Ä°cadı Neler Vadediyor?

Perendev'in manyetik motorunu birçoğumuz hatırlarız. Bu motor manyetizmayı kullanarak sonsuz enerji vadeden bir yapıyı temsil ediyordu. Fakat bu düş hiçbir zaman gerçekleşmedi ve Perendev 29 Mayıs 2010'da 61 şirketi dolandırmak suçlamasıyla Almanya'nın Zürih kentinde tutuklandı. Devamı...

CNG(Compressed Natural Gas)’nin Yararları ve CNG Yakıtlı Motorların Avantajları

Dünyada azalan ham petrol ve artan yakıt fiyatlarına karşılık yeni nesil çevre dostu CNG motorları çoğu otobüslerde görmüşüzdür. Bu motor sadece otobüslere değil bütün araçlara uygulanan bir motordur yalnız daha temelleri tam atılamadığından sadece belediye otobüslerinde bulunur. Devamı...

Motorlardaki Valf(Valve) Nedir? Ne Ä°ÅŸe Yarar?

Araçlar üzerinde 8, 12, 16, 20 valve tarzında yazılar görmüşüzdür. Valve aslında valf, valf de araç motorlarındaki subablardan başka bir şey değildir. Peki o zaman "subab nedir?" sorusunun cevabını araştıralım. Devamı...

Dünyada Bir Ä°lk: ‘Yaya Hava Yastığı’

Gelişen dünya teknolojisini günümüzde çok rahat görebiliriz. Teknolojinin amacı insan hayatını kolaylaştırmak olurken bazen de tam tersi durum olabilmektedir. Buna bir örnek verecek olursak, trafik kazalarının başı çekeceği şüphesizdir. Devamı...

İkinci El Otomobil Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

İkinci el araba alma tecrübesi birçoğumuzun başından geçmiş veya muhtemelen geçecektir. Sıfır otomobil alınıp kontağı çevrildiği anda %10 civarında değer kaybettiği düşünülürse, bütçeyi fazla zorlamadan araç sahibi olmak adına ikinci elin önemi büyüktür. Devamı...

Araç Viteste Mi Yoksa Boşta Mı Daha Çok Yakar?

Yıllardır dönem dönem gündeme gelen ve farklı görüşlerin savunulduğu bu konu hakkında benim de söyleyeceğim hususlar olduğundan birşeyler yazmak istedim. Öncelikle otomobilin boş vitesinin aracı iterek kaydırmanın gerektiği durumlar ve park konumu hariç bir kullanım yeri yoktur. Yani seyir halinde mutlaka uygun bir vites seçilerek yolculuk yapılmalıdır, hareket esnasında boş vitese atmak her ne olursa olsun yanlış bir harekettir. Devamı...

Retarder Fren Nedir? Nasıl Çalışır?

Günümüzde araçlarda standart olan disk frenler ve kampana frenler, ağır vasıtalar için tek başlarına yeterli olmamaktalar. Bunun nedeni ise ısınma ve aşınma problemleri. Örneğin 1 ton (1000 kg) ağırlığındaki bir araçta saatte 80 kilometre hızındayken fren yapıldığında araç rahatlıkla yavaşlatılabilmekte ve durdurulabilmekte. Fakat 20 ton (20000 kg) ağırlığındaki bir ağır vasıtada saatte 80 kilometre hızında araç durdurulmak istenirse fren donanımının üzerine çok çok daha büyük bir yük bineceğinden balatalar ve diskler inanılmaz derecede ısınacaktır. Öyle ki ısıdan dolayı frenler araç üzerinde hiçbir etki gösteremeyebilir. Ve bu herhangi bir tehlike anında çok çok büyük bir risk oluşturur. İşte tam burada devreye "Retarder" adı verilen ekonomik, çok etkili, güvenli fren sistemi giriyor. Retarder ilk olarak 1950'li yıllarda Amerika'da kilometrelerce uzunluğundaki yük trenlerini durdurmak için Voith firması tarafından yapıldı. Daha sonra Otto Kassbohrer tarafından yine Voith firmasına otobüsler üzerinde uygulanması için görev verildi. Böylece ağır vasıtalar retarder ile tanışmış oldu. Retarder nedir? Nasıl çalışır? Retarder, temel olarak şaftın ucuna yerleştirilen rotor ve stator denilen iki çark ile çalışan hidrodinamik basınçlı bir sistemdir. Araçta direksiyon altında bir retarder için kademeli bir kol ya da fren pedalına bağlı bir sistemle harekete geçirilir. Rotor aracın şaftına bağlıdır. Stator ise rotorun karşısında retarder gövdesine sabitlenmiştir. Şanzumandan gelen şaft hareketiyle rotor döner. Retarder devre girdiğinde rotor ve stator arasına yağ pompalanır rotorun dönüşüyle hareketlenen yağ statorun kanaçtıkçlarına çarpar ve yavaşlar. Buda rotoru yavaşlatır ve frenleme gerçekleşir. Aşağıdaki videoda retarder temel çalışma prensibini inceleyebilirsiniz: Retarder fren seviyesi kontrol kolu üzerinden ne kadar yükseltilirse o kadar fazla yağ pompalanır. Daha sonra içeride ısınan yağ aracın soğutma sistemine iletilerek soğutulur ve haznesine geri döner. Böylece rotorun hareket enerjisi yağ sayesinde ısı enerjisine çevirilerek soğutma sistemi tarafından araçtan dışarı atılmış olur ve hiçbir sürtünme, aşınma problemi meydana gelmez. Alınabilecek en iyi performans soğutma sisteminin verimiyle doğru orantılıdır. Retarder kullanıldığında rotor devri ne kadar yüksekse o kadar etkili olur ve bu nedenle retarder ile araç çok verimli şekilde yavaşlatılır ve hız düştükten sonra araç disk ve kampana fren sistemleri ile durdurulur. Sürücü her durumda yardımına yetişecek bir fren sistemine sahip olduğunu bildiği için gönül rahatlığıyla aracını kullanabilir. Bu sistem aynı zamanda araca zamandan ve maliyetten tasarruf ettirir. Retarder kullanmayan bir ağır vasıtada lastikler %25 daha fazla zarar görürken balatalar birim zaman içerisinde 10 kat daha fazla zarar görür. Bu da ticari amaçla kullanılan bu tür araçlar için servis zamanından ve maliyetten önemli bir tasarruf olacaktır.

İmmobilizer Nedir? Otomobillerdeki Çipli Anahtar Sistemi Nasıl Çalışır?

Bu sistem tamamen güvenlik odaklı olarak 1944 yılında Frank Marugg tarafından bulunmuş ve 1958 yılında yine kendisi tarafından patenti alınmıştır. Gelişen dünya koşullarında; artan hırsızlık olaylarıyla beraber kullanımı standart hale getirilmiştir. İlk olarak İngiltere'de 1997 yılında devlet tarafından kullanımı zorunlu kılınmıştır. Bunu takiben diğer ülkeler de zaman içerisinde immobilizer sistemini standartlaştırmıştır. Günümüzde tüm yeni model araçlarda bu sistem kullanılmaktadır. Çalışma Şekli İmmobilizer sistemini kullanan bir otomobilin kontağı ve anahtarı özeldir. Kaputun altına gizlenmiş bir bölgede ana ünitesi bulunmakta olup anahtar uyumsuzluğunda motora yakıt gönderilmesini veya ateşleme sisteminin bujileri tetiklemesini elektronik olarak engeller. Bu sayede filmlerde sıkça gördüğümüz düz kontak yapılarak otomobil yürütme olayı tarihe karışmıştır. Sistemin özel bir çip barındıran anahtarı kontağa takıldığında ana üniteden bir elektrik sinyali gönderilerek manyetik alan oluşturulur. Bu manyetik alana maruz kalan anahtar çipi kendisine entegre bobin vasıtasıyla şarj edilerek üzerindeki şifreli kodu radyo frekanslarıyla ana ünitenin okuyucu alıcısına gönderir. Alıcı, kodun doğru olması durumunda motorun çalışmasına izin verir ve marş motoru, distribütör ve yakıt pompası tetiklenir. Anahtar kontağa takıldıktan milisaniyeler içinde gerçekleşen bu işlem döngüsü anahtar kontaktan çıkarıldığı an devre dışı kalmaz. Eğer anahtar çıkarıldıktan 20sn. sonra tekrar araç çalıştırılmak istenirse, immobilizer sistemi devreye girmez ve doğrudan motor çalışır. 20sn. dolduğunda ise immobilizer sisteminin sağladığı tüm güvenlik unsurları aktifleşir. Otomobil hırsızlığını tüm dünya verilerinde ortalama %75 oranında azaltan bu sistemin de zayıf noktaları bulunmaktadır. Kaput açılıp immobilizer ana ünitesine ulaşılırsa kolay birkaç işlemle devre dışı bırakılabilmektedir. Bu nedenle immobilizer'e güvenmek tek başına yeterli olamamaktadır. Oto alarm sistemleri bu noktada güvenlik artırıcı unsurların en başında gelmektedir. Tabi teknolojinin ilerlemesiyle immobilizer sistemlerinde de ulaşılmasını ve devre dışı bırakılmasını zorlaştırıcı önlemler geliştirilmiştir. İmmobilizer sistemi eskiden çok pahalı ve üst segment araçlarda kullanılan bir donanımken, şu an oldukça makul seviyelerde tüm araçlara fabrika çıkışlı olarak bağlanıp piyasaya sürülmektedir. Bu sistemin en sıkıntılı noktalarından biriyse, anahtarın kaybedilmesidir. Bu durumda birçok kullanıcı çok yüksek fiyatlar sebebiyle mağdur kalmakta olup orjinal anahtarın yenisini temin etmekte zorluk yaşamaktadır. Bu gibi durumlarda profesyonel destek sağlayan ve kaybolan anahtarın neredeyse birebir yedeğini sağlayabilen özel kuruluşlar bulunmaktadır. Bunlardan işini iyi yapan ve bizzat deneyip tecrübe ettiğim İstinye Anahtar firmasını rahatlıkla tavsiye edebilirim. Yazar: Hüseyin Gürsoy