Çocuklarda Obezitenin Nedenleri

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

Günümüzde çocukluk ve ergenlik çağında, obezitenin giderek arttığı gözlenmektedir. Çocuk ve ergenlerde obezite düşünüldüğünde öncelikle beslenme öyküsü dikkate alınmalıdır. Bu aşamada hem çocuğun hem de çocuk ile birlikte yaşayan diğer aile bireylerinin de beslenme alışkanlıkları ayrıntılı biçimde öğrenilmelidir. Ayrıca obezitenin nedeni veya sonucu olabilecek hastalıkları saptamak açısından yaşamsal fonksiyonlar (örneğin kan basıncı), deri bulguları, ergenlik derecesi, zeka gelişimi, ayrıntılı olarak incelenmelidir.

Obez bir hasta ile karşılaşıldığında da izlenecek yol, 14 yaşındaki bir kız hasta ile örneklendirebiliriz. bu hastanın alınan öyküsünde;bebekliğinden beri fazla kilolu olduğu, bu durumun son 2-3 yıldır daha da belirginleştiği öğün alışkanlıklarının kötüye gitmesi, tek yönlü beslendiği, yaşıtlarına göre hep yapılı olduğu, normalden yaklaşık 3 yıl önce ergenlik belirtilerinin başladığı, arada bir baş ağrısı yakınmalarının olduğu, okul başarısının giderek düştüğü ve çevre ile uyumunun bozulduğu, anne ve babanında obez olduğu ve ayrıca babada tip 2 diyabet( şeker hastalığı) olduğu öğrenildi.Bu kız çocuğunda aynı zamanda karın ve bel bölgesinde çatlaklar ve hipertansiyonda saptandı.

Obez bir çocuk ve ergenin tedavisinde uygulanacak temel esaslar şöyledir:

1- Diyet
Öncelikle hastanın bir diyetisyene gitmesi gerekmektedir. Hastanın besin tüketimi hesaplanır. Alınan fazla kalori tespit edildikten sonra yeni diyet modeli çocuk_ergene, anne ve babaya, birlikte oldukları aile büyüklerine açıklanır.Temel amacın büyümeyi engellemeyecek, dengeli ve günlük yeme ihtiyacını karşılayacak bir beslenme türü olduğu bilinmelidir.Öğün atlama, kısa süreli diyetle zayıflayıp tekrar kilo almak, çok düşük kalorili diyet yapmak, protein ağırlıklı, karbonhidratı çok azaltılmış diyetler, besleyici değeri olmayan şeker taklidi tatlandırıcılar önerilmemektedir.

2- Fiziksel Aktivite
Genel olarak haftada 3 kez ve 20 Dk koşmayı gerektiren aktivite şarttır. Böylelikle enerji tüketimi gerçekleşir, metabolizma hızı arttırılır,aşrı yemek yeme isteği duyulan zamanlarda yapılan spor ile iştahta azalma sağlanır. Seçilecek fiziksel aktivite programlı yapılmalı caydırıcı olmamalıdır. Süre ve şiddeti zamanla uygulanmalıdır.

3- Psikolojik Destek
Obezite ile mücadelenin uzun zaman alması ve yeni bir yaşam tarzının oluşması, hastada psikolojik açıdan olumsuzluklara yol açması kaçınılmazdır. Bu süreçte hastanın bir uzmanda psikolojik destek alması çok önemlidir.

4- Obezitenin yol açabileceği diğer hastalıklarla mücadele
Obezitenin ağırlığı, beraberinde diğer hastalıkları da getirmektedir. İçlerinden başı çeken hastalık ise kandaki şeker dengesinin bozulmasıdır. Kan yağlanmalarının artışı, kalça eklemlerindeki ağrı, psikolojik sorunlar, kalp ve solunum sistemi hastalıkları, vitamin ve mineral eksikliklerine rastlanmaktadır.

5- Toplum Eğitimi
Toplu sağlığı açısından giderek artan bir sorun olan obeziteye karşı alınacak önlemler, ancak toplum eğitimi ile başarıya ulaşabilir. Bu konuda aileleri normal boy ve ağırlık konusunda bilinçlendirmek gerekir. konu ile alakalı olarak beslenme, ayrı bir öneme sahiptir. Bebeğin anne karnındaki dönemden itibaren gelişiminin sağlanması normal boy ve kiloda doğması, yani düşük doğum ağırlıklı bebeklerin oluşmasının engellenmesi, ileriki yaşlarda oluşabilecek obeziteyide önlemede yardımcı olacaktır.

Kaynakça:
E.Ü T.F. Endokrinoloji ve metobolizma has.

Yazar:Duygu Zafar