Dalak Büyümesi Nedir? Nedenleri Nelerdir?

4936_dalak-buyumesiİnsan fizyolojisi, oldukça sistematik çalışan bir yapıdır. Bu fizyoloji içerisinde yer alan organlar, birimler ve de dokular vücut içerisindeki görevlerini yerine getirerek, canlının sağlıklı biçimde yaşamasını sağlamaktadır.

İnsan vücudunda bulunan herhangi bir yapının çalışmasında meydana gelen sorun, insan sağlığını olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Dalak organında meydana gelebilecek bir sorun da, insan vücudunu olumsuz etkileyen etkenler arasında yer almaktadır. Dalağın vücut içerisindeki yeri ise, midenin yanıdır. Bu organ kaburgaların arasında yer almaktadır. Dalak organı, küçük bir organ olmakla birlikte, büyüklüğü insan yumruğu büyüklüğündedir. Fakat bazı durumlarda dalak organı olması gerekenden daha büyük bir hale gelebilmektedir. Tabi bu durum, bazı etkenlere bağlıdır. Çeşitli hastalık ve de nedenlerden dolayı normalinden daha fazla büyümüş olan dalağa dalak büyümesi ya bilimsel adıyla splenomegali adı verilmektedir.

4936_dalak-agrisiDalak organı, yapı itibariyle incelendiği takdirde karşımıza ilk olarak; bu organın yumuşak bir yapıda olduğu çıkmaktadır. Dalak, yumuşak ve de gözenekli bir organdır. Bu nedenle de, zedelenmelere karşı oldukça dayanıksızdır. Dalak organının, vücut içerisinde oldukça önemli görevleri mevcuttur. Bu görevlerden bazıları, kan hücreleri ile ilgili görevlerdir. Vücutta yer alan kan hücreleri, çeşitli nedenlerle yıpranabilmektedir. Bu nedenler bazen kan hücresinin görev süresinin dolması, bazen de saldırıya uğraması şeklinde olabilmektedir. Dalak organı, bu şekilde yıpranmış kan hücrelerini süzme görevini yürütmektedir. Vücudu, özellikle de infeksiyon hastalıklarına karşı koruyan beyaz kan hücreleri, dalak organında olgunlaşmasını tamamlamaktadır. Kanın pıhtılaşmasını sağlayan trombosit adında kan hücreleri mevcuttur.

Dalak organı, trombosit hücrelerini depolamaktadır. Eğer dalak büyürse, bu görevlerini yerine getiremez. Görevi yıpranmış kan hücrelerini süzmek olan dalak, büyüme durumunda sağlıklı kan hücrelerini de süzebilmektedir. Yine, trombosit hücreleri olması gerekenden fazla olarak dalakta birikebilmektedir. Eğer bir kişide dalak büyürse, kişinin bu durumun farkına varması oldukça zordur. Dalak büyümesi sorunu, muayene sırasında doktor tarafından fark edilebilir. Yine bunun dışında ultrason sonucunda da dalak büyümesinin farkına varılabilmektedir. Bunun dışında dalak büyümesinin bazı belirtileri mevcuttur. Dalak oldukça fazla büyümüşse, kişinin karın sol üst bölgesinde ağrı oluşabilmektedir. Yine kişi erkenden doyuyorsa bu da dalak büyümesinin belirtileri arasında yer almaktadır. Kansızlık, yorgunluk ve de halsizlik de dalak büyümesinin belirtileri arasında yer alan diğer etkenlerdir. Dalak büyümesinde, dalak görevlerini yerine getiremediği için vücut hastalıklara karşı savunmasız kalır ve enfeksiyon oluşma riski artar. Büyümüş dalak gerekenden fazla kan depoladığı için, insan vücudunda kanama durumu da yaşanabilmektedir.

4936_dalak-buyumesi_2Dalak organının büyümesine neden olan birçok faktör bulunmaktadır. Karaciğeri etkilemekte olan siroz, virüs ve bakteri gibi canlıların enden olduğu infeksiyonlar, kalp iç zarı iltihabı, sıtma, kan hücrelerinin parçalandığı hastalık durumları, lösemi, metabolizma hastalıkları ve lenf kanseri gibi hastalıklar vücutta dalağın büyümesine neden olan başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Dalak büyümesinin tanısında kullanılan en güvenilir yöntem görüntüleme yöntemleridir. Bu görüntüleme yöntemleri arasında ise, tomografi ve ultrason yer almaktadır.

İnsanlar, dalak olmadan da yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Fakat böyle bir durumda, insan vücudu infeksiyonlara karşı dirençsiz kalmaktadır. Bu nedenle, dalak büyümesi belirtileri görüldüğü anda doktora başvurulmalı ve de tedaviye başlanmalıdır. Tedavi ise, duruma göre ameliyat ve de antibiyotik kullanımı şeklinde olmaktadır.

Yazar: Erdoğan Gül