Deniz Börülcesi Nedir?

5811_dsc09108Deniz börülcesi, ıspanakgiller familyasından bir bitki türü olarak bilinmektedir. Aynı isim altında, görüntü olarak da o kadar benzer bitkiler bulunmaktadır ki, alt türleri birbirlerinden çok zor şekilde ayırt edilmektedir. Tek yıllık, tuzcul ve etli bir bitki olan deniz börülcesi, uzunluk olarak 5 ile 45 santimetre arasında değişkenlik gösterebilmektedir. Bitkinin alt türünün özelliklerine bağlı olarak, gövdesi az ya da çok dallı şekilde olabilmektedir. Deniz börülcesinin yaprakları küçüktür ve pula benzer. Bitkinin genel renk özellikleri ise yeşil, kirli kırmızı veya sarı – yeşil olabilmesidir.

Deniz börülcesi, genel olarak deniz kıyısına yakın bölgelerde yetişmekte olan bir bitkidir. Sık olarak yetiştiği bölgeler ise kuzey yarım kürenin orta enlemlerindeki deniz kıyıları ve tuzlu göl kenarlarıdır. Avrupa’ da Baltık Denizi kıyılarında, Atlas Okyanusu çevresinde ve Akdeniz kıyılarında yaygın şekilde yetişmektedir. Ülkemizde ise en fazla Gökova’ da yetişmektedir. Gökova’ nın yanı sıra, Tuz Gölü ve çevresinde, Aksaray’ da, Ereğli’ de, Burdur ve Tarsus kıyılarında da bu bitkinin yetiştiği bilinmektedir.

5811_dscf1365Yetişme alanı olarak, deniz kıyılarında suyun gel – git hareketini yaptığı kısımlarda, bilhassa suların çekilmesinden sonra yetişen bu bitki türü, tat olarak doğal tuzlu, ekşi ve lezzetlidir. Genellikle ilkbahar aylarında tüketilen deniz börülcesi, sonbahar aylarına doğru deniz suyunu fazlaca içine çektiği için bu mevsimde pek rağbet görmemektedir.

Deniz börülcesinin çeşitli şekillerde tüketimi mevcuttur. Örneğin, bu bitkinin haşlanarak, salatası yapılmaktadır. Meze olarak tüketimi ise oldukça yaygındır. Deniz ürünleri yenilirken, deniz börülcesi salatası da tercih edilen yemeklerden biri olmaktadır.

5811_deniz-borulcesi-1Deniz börülcesi, özellikle iyotlu topraklarda yetişmesi nedeniyle, iyot eksikliğine dayalı guatr hastalığına karşı etkili olabilmektedir. Aynı zamanda idrar artırıcı ve kuvvet verici özelliği bulunan bitkinin, çiğ tüketilmesi de söz konusudur. Ancak bitkiyi çiğ şekilde yemeden önce, sirke kullanılması sağlık için gereklidir. Ayrıca, bitkinin tüketimi sırasında, sarımsak, limon ve zeytinyağı karışımı ile yapılan sos da, birlikte tüketim için oldukça lezzetlidir.

5811_img_9633Deniz börülcesi bitkisi, deniz suyunda mevcut olan çok sayıdaki minerali içinde muhafaza etmektedir. Bu nedenle de sodyum, potasyum, magnezyum, iyot, kükürt, kalsiyum, fosfor, demir, çinko, manganez ve bakır maddelerini, bünyesinde bulundurmaktadır.

Deniz börülcesinin tohumları, filizlenebilmek için tatlı suya ihtiyaç duymaktadır. Genellikle de yağmur veya selin ardından filizlenirler. Filizlenmenin ardından ise genç bitkinin normal deniz suyundaki tuz seviyesine oldukça dayanıklı olduğu görülür. Bitkinin ölmesinin ardından, 10.000 civarındaki tohum, etrafa salınır. bu tohumlar ise filizlenme süresine kadar oldukça dayanıklı ve inatçı olabilmektedir. Tohumlar, tatlı su bulamadıkları durumlarda, toprak altında neredeyse 50 yıla kadar filizlenme yeteneklerini koruyarak bekleyebilirler.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Deniz_b%C3%B6r%C3%BClcesi

Yazar: Baran Akçok