Devalüasyon Nedir ve Neden Yapılır?

dolar_elde_0Devalüasyon ulusal paranın, diğer ülke paraları karşısında değerinin düşürülmesi demektir. Burada amaç, ithalatı pahalılandırırak, ihracatı ucuzlatıp döviz girişini hızlandırmaktır. Dış ödemelerinde açık veren ülkeler, devalüasyon ile ihracatını artırıp ithalatı azaltarak dış denge sağlamaya çalışır. Mekanizmanın işleyişi şu şekilde örneklendirilebilir:

İhracata konu malın (x) birim fiyatının iç ve dış piyasadaki değerini 1,5 tl, döviz kurunu 1 dolar = 1,5 tl kabul edelim. Devalüasyon sonucu kurun yeni fiyatı 1 dolar = 2,5 tl olsun. Bu durumda ihracata konu malın fiyatı iç piyasada 1,5 tl olmaya devam ederken dış ülkelerdeki alıcı için 1*1,5/2,5=0,6 cent olacaktır; yani fiyat ucuzlayacaktır. Bu da yabancıların (x) malına olan talebini artırıp ihracatı artıracaktır.

Fakat devalüasyon yapılan ülkede ihraç mallarının, artan talep karşısında arzı yeterli olmuyorsa, ihracat artırıcı etkisi olmaz. Aynı şekilde fiyatı ucuzlayan mal yabancılar için çok anlam ifade etmiyorsa, yani malın dış talep elastikiyeti iyi değilse istenen amaç gerçekleşmez, ihracat etkisi doğurmaz.

Yazar: Sultan Yıldırım