Diyabet Hafıza Kaybına Neden Olur mu?

Hafıza kaybı uzun zamandır Alzheimer hastalığı ile ilişkilendirilmiştir ancak vücudun insülin üretimindeki yetersizliği de hafıza kaybına neden olabilir mi? Bu makalede hafıza kaybı ve diyabet arasındaki ilişkiyi inceleyeceğiz.

6106_memory

Diyabet dünya çapında yaklaşık 346 milyon insanı etkilemektedir ve bu sayının 2020 yılında 100 milyona büyümesi bekleniyor. Yıllık olarak yalnızca ABD’de 23,9 milyondan fazla insanı etkilemektedir. Büyük kan damarlarına zarar vererek ilerleyen bir hastalıktır böylece, vücudun çeşitli organlarında onarılamaz hasarlara neden olmaktadır. Bu sessiz katil vücutta bir çok komplikasyonlara neden olur, ancak diyabetin bir kişinin hafızasını etkileyip etkilemediği konusundaki spekülasyonlar çok fazladır.

Diyabet ve Hafıza Kaybı Arasındaki Bağlantı:

Çoğumuz diyabet hastalığının, vücuttaki şekerin enerjiye dönüşümünü sağlayan insülin hormonu üretimindeki yetersizlikten kaynaklanan bir hastalık olduğunu biliyoruz. Önde gelen tıp uzmanlarına göre, diyabet beyin ve vücudun kan damarlarını etkilediği için bellek kaybına neden olabilmektedir. Eğer diyabet zamanında kontrol edilmezse, kişinin öğrenme ve muhakeme yeteneklerine zarar verebilmektedir.

6106_beyin

Yeni bir araştırmaya göre, uzmanlar diyabet öncesi aşamada veya kan şekerini normal şekilde kontrol edemeyen insanların zayıf bellek veya hafıza kaybı sorunları açısından risk altında olduklarını fark etmişlerdir. Araştırmalar ayrıca diyabet hastalarının, diyabetten muzdarip olmayanlar ile karşılaştırıldıklarında Alzheimer hastalığı risklerinin arttığını göstermiştir. Ancak 2009 Amerikan Akademisi Nöroloji Tıp Dergisi’nde (Medical Journal of American Academy of Neurology) basılan yeni bir araştırmaya göre, hem Alzheimer hem de diyabet hastası olan kişilerde hafıza kaybının ilerleme hızı, sadece Alzheimer olan kişilere göre daha düşük bulunmuştur.

Şaşırtıcı bir şekilde, bu araştırma yapılan büyüleyici bir çalışma ile doğrulanmıştır. Çalışmada hafiften orta dereceye değişen 608 Alzheimer hastası dört yıl boyunca araştırmacılar tarafından gözlenmiştir. Hastaların akıl ve düşünme becerileri yılda iki kez test edildi ve bu 608 kişiden 63 kişi aynı zamanda diyabet hastası idi. Çalışmaya başlamadan önce diyabeti olan ve olmayan hastalar çeşitli biliş testlerinde aynı puanları almıştır. Altı aydan uzun bir süre sonunda Alzheimer ve diyabeti olanlardaki hücre hasar oranının sadece Alzheimer hastası olanlardan daha az olduğu bulunmuştur. Bunun nedeni hala belli değildir.

6106_diyabet

Yaşlılarda Diyabet ve Hafıza Kaybı:

Diğer komplikasyonları ile birlikte diyabet, yaşlılarda hafıza kaybı için olası bir neden olarak görülmektedir. Doktor Vera Novak başkanlığında bir ekibin 5 yıl boyunca yaptıkları bir araştırmaya göre diyabetin yaşlılarda, beyinde oluşan kronik iltihap için ana neden olduğunu belirledi. Bu iltihap kan damarlarını etkiler ve giderek beyin dokularını zayıflatır. Buna karar verme ve muhakeme yetenekleri etkileyen gri maddeyi etkileyerek başlar ve kişiyi basit görevlerini yapamaz hale getirir. Tıbbi uzmanlar 65 yaşından itibaren bir kişinin beyninin her yıl yaklaşık yüzde bir oranında küçülmeye başladığını düşünmektedir ancak, bir diyabet hastasında bu oran % 12 gibi yüksek olabilir.

Diyabet ile başa çıkmak:

Diyabet hastalığı için bilinen tamamen bir tedavi bulunmamaktadır ancak, bazı temel adımları izlerseniz diyabetin komplikasyonları kontrol altında tutulabilir.

6106_dementiatests

-Düzenli olarak kan şekeri düzeylerinizi kontrol edin ve doktor randevularınızı sakın kaçırmayın.

-İyi diyabet yönetimi düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme anlamına gelir. Alkol ve şişmanlatıcı şekerli gıdalardan uzak durun.

-Diyabet hastası kişiler düzenli aralıklarla ilaçlarını almalıdır.

-Stres diyabetin potansiyel bir nedenidir, bu nedenle stresten uzak durmaya çalışın. Sizi mutlu eden ve rahatlatan şeyler yapmayı deneyin.

Dünya Sağlık Örgütü diyabet tedavisi ve tanısının her yıl 100 milyar dolardan fazla maliyeti olduğunu bildiriyor. Bu sessiz katil dünyada herkesi etkileyebilir ancak çok fazla stres altında olan, kilolu ve sağlıksız beslenen kişiler daha fazla risk altındadır. Bu faktörler zamanında kontrol edilerek diyabet ve dolayısıyla hafıza kayıplarından korunabilirsiniz.

Kaynakça:
http://www.buzzle.com/articles/does-diabetes-cause-memory-loss.html

Yazar: Tülay Arsoy