Dunning Kruger Sendromu Nedir?

4041_cehalet

Dunning Kruger Sendromu, son zamanlarda çok sık duyulmaya başlamıştır. Dunning Kruger etkisi olarak da adlandırılan sendrom, ismini araştırma yapan kişiler vasıtasıyla almıştır. Bu sendrom üzerine araştırma yapan Dunning ve Kruger adlı araştırmacılar, elde ettikleri bulgular ve teoriler neticesinde 2000 yılında Nobel Ödülü kazanarak tarihe geçmişlerdir.

Gündelik hayatta sıklıkla karşılaştığımız ve bir türlü anlam veremediğimiz kişileri anlatan olayları inceleme altına alan araştırmacılar, birçok teori ile olaylara açıklık getirmişlerdir. Halk dilinde cahil cesareti denilen kavramı mercek altına alan psikologlar, kişinin cesareti aslında bilgisizlikten geldiğini savunarak, bu tür kişilere Dunning Kruger Sendromu yaşayanlar olarak nitelendirmiştir. Çok başarılı ve üstün bir kariyere sahip olan kişiler ile bilgisi az olan ve alanında uzman olmadığı halde başarılı bir pozisyona gelen kişileri anlatmaktadır. Çoğumuz bazı insanların nasıl bu başarıya geldiklerini ya da alanı olmadığı halde ve bizden daha düşük bilgiye sahip oldukları halde neden daha üst mevkide olduğunu merak eder anlam veremeyiz. Hatta gündelik hayatta televizyonda iki lafı bir araya getiremeyen ya da oyunculuğu beceremeyen kişiler nasıl bu pozisyona geldi diye hayıflanırız. İşte bu düşüncelerin nedenleri bu iki psikolog tarafından anlamdırılmıştır. Ve birkaç teori ile netlik kazandırılmıştır.

4041_kedi-aslanCornell Üniversitesinde düzenlenen bir deneyde 45 öğrenci mercek altına alınmıştır. Bu öğrencilere çeşitli sorular sorularak bilgi dereceleri ölçülmüştür. Soruları daha az bilen kişiler, daha çok soru bildiklerini ve iyi bir günde olduklarında soruların tamamına yakın bileceklerini iddia etmişlerdir. Soruların büyük bir kısmını bilen kişiler ise daha az soru cevapladıklarını söylemişlerdir. Test sonuçları ortaya çıktığında az bildiklerini söyleyen kişiler testin %90’ını bilmiş, daha fazla soru yaptıklarını iddia edenler ise sadece %10 oranında doğru yanıtta bulunmuşlardır. Bu deneyin neticesinde psikologlar, bilgili olan kişilerin alçak gönüllük gösterdiğini gözler önüne sermiş ve az bilmesine rağmen doğru sayısı fazla olduğuna inanan kişiler ise cahil cesareti olarak nitelendirilmiştir.

Çok bilgiye sahip olsalar da bunu dile getiremeyen ve alçak gönüllük yapan kişiler, kendi kendini değerlendirme becerisinden yoksun oldukları saptanmıştır. Ve bilgisi olmadığı halde kendini öven, her işte kendini ön plana atan, mesleki açıdan yeterli olduğunu düşünen kişiler eksikliklerini, bu metotlar ile artıya dönüştürüyor ve başarılı pozisyonlara gelebiliyorlar. Kişinin kendi bilgisini değerlendirememesi, daha geri planda kalmasına ve hak ettikleri yerde olmamasını sağlıyor. Ve bilgisi olmadığı halde kendinden üstün bir pozisyonda olan kişileri gördükçe tamamen kendini geri planda bırakıyor ve mesleki alanında verim gücünü kaybediyor. Cehaletin her zaman kişinin güvenin artıracağını savunan psikologlar, bu tür insanlar yetenekli ve bilgili insanların önüne geçtiklerini gözler önüne sermiştir. Ve mesleki hayatında başarılı olduklarını düşünen bu kişiler, hak ettikleri pozisyonda olduklarını düşünerek, kaliteli yaşamaya devam ederler.

4041_guven-cehalet-cahillik-iliski-ozguvenTeorinin ortaya çıkardığı sonuçları ünlü psikologlar birkaç madde ile açıklamışlardır:

*Niteliksiz insanlar, nitelikleri abartma eğilimindedir.
*Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görmekten acizdirler.
*Niteliksiz insanlar, ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
*Eğer nitelikleri belli bir eğitim ile artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerini farkına varmaya başlarlar.

Kişi yeteneklerini farkında başladığı anda güzel işler başarmaya başlar. Eğer kendinizi ve yeteneklerinizi tanırsanız bu tür olumsuzluklar ile karşılaşmazsınız. Bilginiz olan alanlara yönelip, geri planda kalma yerine cesaret gösterip ön planda olmayı tercih ederseniz hak ettiğiniz yerde olabilirsiniz. Böyle bir durum için uzmanlar, psikologlardan destek alınması gerektiğini tavsiye etmektedirler. İyi olduğunuzu ve başarılı olduğunuzu düşündüğünüz iş ortamlarında, kendinizi gösteriniz ve birilerinin sizi keşfetmesini beklemeyiniz.

Yazar: Elif Açıkgöz