Dünyanın En Eski 10 Üniversitesi

Okuma Süresi: 5 Dakika  | Yazdır

İnsanlık ilk günden bu yana öğrenme, araştırma ve dünyadaki gizemleri, bulmacaları çözme konusunda hep istekli olmuştur. Ne, nedir ve ne işe yarar gibi soruları çözmek insanoğlunun doğasında vardır. Bu sorgulamaları yapan bir takım insanlar her şeyin arkasındaki mantık hakkında konuşmak ve bilimlerin sırrını çözmek için bir çatı altında toplanmaya başlayarak üniversite kavramının temelleri atılmıştır. Dünyanın en eski üniversitelerini inceleyeceğimiz bu yazıda sözü edilen üniversitelerin bazıları kapatılmış bazıları ise halen ayakta durmaktadır.

1. Nalanda Üniversitesi (Hindistan)

Milattan önce 600’lü yıllarda kurulmuştur. Milattan önce kurulmuş tek üniversitedir. Bu apaçık bir galibiyettir. Üniversitenin tarihi arka planı incelendiğinde Hint kültürünün ilk günlerden itibaren öğretimle ilgili gelişmiş olduğunun kanıtı gibidir. Babil, Suriye, Yunanistan, Çin gibi ülkelerden öğrencisi olmuştur. Verilen eğitimler arasında, lehçeler, dil bilimi, mantık, ilaç tedavileri, ameliyat ve oklu silahlar gibi alanlar sayılabilir. O zamanki kral Sakraditya tarafından inşa edilmiştir. 16 yaşından büyük olanlar öğrenci olarak kabul edilmekteydi. Tarihi boyunca üç kez yıkılmıştır ve tekrar inşa edilmiştir. Üçüncüsü 1300’lerde olmuş ve 2006’ya kadar değişmeden kullanılmıştır. Günümüzde ise yeniden restore edilmiş ve yükseltilmiştir.

2. Al-Karaouine Üniversitesi (Fas)

859 yılında inşa edilmiştir. Dünyanın en eski ikinci üniversitesi olan Al-Karaouine Üniversitesi halen eğitim hayatına devam etmektedir. Fatima al-Fihri adlı kişi tarafından kurulmuştur. Başlangıçta sadece belli bilimlerin eğitimi verilen üniversitede 1957 yılından itibaren standart bilimler de eğitim programına dahil edilmiştir. İlk etapta bir cami olarak kurulan bu yapı giderek genişletilmiş ve Afrika’nın en büyüğü haline gelmiştir. Ayrıca üniversitede kendisi kadar eski bir heykel de bulunmaktadır.

3. El Ezher Üniversitesi (Mısır)

El Ezher Üniversitesi, İslam dünyasının ikinci en köklü üniversitesidir ve halen faaliyettedir. Arapça yazmayı öğretmek, Sünni İslam Dini ve dinsel temel bilgileri öğretmek amacıyla bir topluluk olarak öğretim hayatına başlamıştır. Günümüzde ise dini bilimlerin yanı sıra temel bilimlerin de öğretimi yapılmaktadır. El Ezher Üniversitesi kütüphanesi, İslam dünyası için bir servet niteliğindedir. Yedi milyon sayfalık kütüphanenin çevrimiçi materyale dönüştürülmesi için sürekli çaba sarf edilmektedir. Mısır’da Fatımi Devleti döneminde 970-972 yıllarında inşa edilmiştir ve ismini Fatimah Al-Zahara’dan almıştır.

4. Bağdat Nizamiye Üniversitesi (İran)

On birinci yüzyılın ortalarında Khwaja Nizam el-Mulk tarafından kurulmuştur. “En Büyük Ortaçağ Dünyası Üniversitesi“ olarak tanımlanmıştır. Dönemindeki büyük yazarları ve bilim adamlarını eğitmiştir. İmam Gazali bu üniversitede eğitim vermiştir. 1258 yılında Bağdat Kuşatması’nda yıkılmıştır. Bağdat saldırıya uğramış ve üniversite yıkılmıştı. Persli yazar Sa’di bu yıkımı görenler arasındadır. Bu üniversite, birçok ünlü yazar ve bilim adamının yetişmesini sağlamıştır.

5. Bolonya Üniversitesi (İtalya)

Batı dünyasının başlıca yükseköğrenim kurumlarından birisi olan Bolonya Üniversitesi, 1088 yılında kurulmuştur. Bolonya Üniversitesi, parlak bir tarihe sahiptir ve gelişmiş eğitim vakıfları alanında batı dünyasının resmi bir atılımı olarak görülmektedir. Günümüzde Bolonya Üniversitesi, Avrupa eğitiminin itici gücü olarak görülmekte ve dünyadaki 200 üniversite arasında gösterilmektedir.

6. Paris Üniversitesi (Fransa)

Paris Üniversitesi’nin gerçek kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte 1096 yılı kuruluş tarihi olarak kabul edilmiştir. 1970 yılında 13 farklı üniversite olarak yeniden tasarlanmıştır. Sanat, tıp, hukuk ve dini felsefe bölümleri olmak üzere dört ana bölümde eğitim verilmiştir.

7. Oxford Üniversitesi (İngiltere)

1096 yılında kurulduğu kabul edilmektedir. İkinci Henry’nin Paris Üniversitesi’ne gidişi kısıtlamasının ardından 1167 yılında asıl atılım gerçekleşmiştir. Üçüncü Henry döneminde, üniversite meşhurluğunu artırmıştır. Oxford Üniversitesi, tarihinde iki kez kapanmıştır. Birisi iki araştırmacının infaz edilmesi neticesinde diğeri ise bazı çeteler nedeni ile olmuştur. Halen dünyanın en önde gelen üniversitelerinden birisidir ve 58 kez Nobel Ödülü almıştır.

8. Montpelier Üniversitesi (Fransa)

1150 yılında kurulduğu söylense de üniversite tarihinin daha eskilere dayandığı düşünülmektedir. Çünkü Papa IV. Nicholas, tüm eski üniversitelerin tek bir üniversite çatısı altında toplatılmasını istemiştir. Üniversite, 1739 yılında Fransa Devrimi’nin ortasında kapatıldı. 1810’da yeniden kuruldu ancak pek fazla ilerleme kaydedemedi. Ardından 1969 yılında gelişen zamana ayak uydurmak için bilim ve teknolojiye odaklanarak yeniden kurulmuştur. Günümüzde Montpelier Üniversitesi, Monpelier Üniversitesi 1, Montpelier Üniversitesi 2 ve Paul Valery Üniversitesi olarak hayatına devam etmektedir.

9. Cambridge Üniversitesi (İngiltere)

Dünyanın 5 büyük üniversitesi düşünüldüğünde listede yer alan Cambridge Üniversitesi, İngiltere’nin en köklü ikinci üniversitesidir. 1209 yılında kurulmuştur. Oxford ve Cambridge üniversiteleri birbirlerine rakip üniversitelerdir. Cambridge Üniversitesi’nin 85 Nobel Ödülü bulunmaktadır.

10. Salamanca Üniversitesi (İspanya)

Ünlü Kristof Kolomb’un keşif için yaptığı destansı dünya yolculuklarında Salamanca Üniversitesi’nin Coğrafya Bölümü ile görüştüğü söylenir. 1218 yılında kurulmuş olan Salamanca Üniversitesi, 1225 yılında resmi ismini almıştır. Leonese kralı IX. Alfonso, Leonese’te yaşayan insanların başka bir şehre gitmeden eğitim alabilmeleri için bu üniversiteyi inşa ettirmiştir. Günümüzde ise özellikle yerli olmayan insanlar için İspanyolca öğrenmek için iyi bir yer olduğu söylenmektedir.

Kaynakça:
http://www.strangelist.com/worlds-top-10-oldest-universities/

Yazar: Bekir Afşar