Dünyanın En Ölümcül Depremi; “Tangshan”

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

Tangshan depremi, dünya tarihine geçmiş en önemli depremler arasında yer alır. Bunun nedeni; depremin sonucunda ortaya çıkan enerjinin yol açtığı korkunç yıkımdır. Depremin büyüklüğü her ne kadar yerküre üzerinde yaşanmış birçok büyük depremin altında olsa da bu depremin başka bir yönüyle ele alınmış ve bu da depremi, jeofizikçiler için oldukça sıra dışı bir eğitim sahasına dönüştürmüştür. Dünyanın halen en kalabalık ülkesi konumunda olan Çin’de gerçekleşmiş olan bu doğal afet beraberinde binlerce kişinin yaşamına mal olmuştur. Çin Halk Cumhuriyeti’nin Tangshan şehrinde gerçekleşmiş olan bu deprem, Çin ve dünya tarihi açısından eşine rastlanılmayacak derecede büyük bir yıkımı da beraberinde getirmiştir. 28 Temmuz 1976 tarihinde gerçekleşmiş olan Tangshan depremi, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuzey batısında gerçekleşmiştir. Yerin 7,5km altında kırılan fay hattı beraberinde yaklaşık olarak 650 bin kişinin canına mal olmuştur. Bu anlamda modern insanlık tarihinin gördüğü en ölümcül deprem olarak kayıtlara geçen Tangshan depremi, 7,8 büyüklüğünde gerçekleşmiş olsa da şiddeti 12 civarında cereyan etmiştir. Çinli uzmanların yaptığı açıklamaya göre 7,8’lik bu deprem sadece 16 saniye sürmüştür. Ancak bu civarda bulunan yerleşim yerlerine ciddi bir hasar vermiştir.

Yerin sadece 7,5km gibi bir derinlikte gerçekleşmiş olan Tangshan depremi, yüzeye yakın olması sebebiyle Tangshan şehrine ciddi bir yıkım getirmiştir. Bu esnada birçok ev ya yıkılmış ya da ağır hasar almıştır. Depremin gerçekleştiği 28 Temmuz gecesinin hemen sonrasında sadece 16 saat gibi kısa bir süre içinde 7,1 büyüklüğünde ikinci bir deprem olmuş ve bu ağır hasar alan yapıların yıkılmasına yol açmıştır. İlk deprem sonucu yaklaşık olarak 400 bin kişinin öldüğü ve artçı şok olarak gerçekleşen ikinci depremin ise yaklaşık 250 bin kişinin daha ölümüne yol açtığı rapor edilmiştir. Yaklaşık olarak 35km uzunluğa sahip olan Tangshan fayı böylelikle enerjisini boşaltmış ve dolayısıyla kırılmıştır. Buna Amurian Tektonik Levhası’nın Avrasya Levhası’nın altına girmesi sebep olmuştur. Bu da tarihte eşi benzeri görülmemiş bir ölümü beraberinde getirmiştir. Yüz binlerce insanın canına mal olan bu deprem bu anlamda dünya tarihine geçmiştir.

Bölgede yer alan hemen hemen bütün yapılar yerle bir olmuştur. Ayakta kalan yapılar ise büyük oranda hasar almış ve deprem sonrasında yapılan yenileme çalışmaları sebebiyle yıkılmıştır. 650 binden fazla kişinin can verdiği Tangshan depremi, beraberinde 779 bin kişinin de yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Bu kişilerden birçoğunun el, kol, bacak gibi uzuvları kesilmiş ve bu insanlar sakat kalmıştırlar. Depremden yaklaşık olarak 2 milyon kişi etkilenmiş ve şehir adeta harabeye dönmüştür. Bu yaşanan doğal afet sonrasında Çin’de ciddi anlamda reform yapılmış ve bir daha böyle afetlere karşı daha az kayıp verilebilmesi için daha dayanıklı yapılar tasarlanmış ve bu aynı zamanda da kanuni bir zorunluluk haline getirilmiştir.

Yazar: Emir Karasu