Düşmeler Neden Kaynaklanır? Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

Düşme ile ilgili gerçekler
Yaşla birlikte düşme sıklığı artmaktadır. 65 yaş üzeri her üç kişiden biri,bir yıl içinde düşmektedir. Kalça kırıkları düşmeler sonucu oluşmaktadır. Hareketsiz yaşayanlar, aktif bir yaşantı sürenlere göre daha fazla kalça kırığı olma riski taşırlar. Örneğin günde dokuz saatten fazla oturan bir kişi, altı saatten daha az oturan birine göre %50 daha fazla kalça kırığı geçirebilir. Düşmelerin yaklaşık yarısı evde olmaktadır. Çoğunluğu da banyoda ve merdivenlerde olmaktadır. Düşen yaşlıların çoğu tekrar düşmekten korktuğu için günlük hareketlerini kısıtlamaktadır. Aktiviteler kısıtlanınca; kas gücünü kaybetmekte ve düşme riski daha da artmaktadır. Yaşla birlikte; göreme, dokunma, koklama, işitme, kas gücü, kemik yoğunluğu, denge ve yürüme olumsuz etkilenmektedir.

Düşme için risk faktörleri nelerdir?
Kas kuvveti yetersiz olanlar, daha önce düşenler, yürüme bozukluğu olanlar, denge sorunu olanlar, baston koltuk değneği kullananlar, eklem rahatsızlığı ve kireçleme tanısı olanlar, kalp, ritim ve tansiyon düşüklüğü sorunu olanlar, görme kusuru olanlar, idrar kaçırma sorunu olanlar, depresyonu olanlar, 80 yaş ve üstü kişiler, dört veya daha fazla ilaç kullanan kişiler. Yaşlanmak, düşmek ile eşdeğer değildir. Basit birkaç önlem alarak düşme riskinizi azaltılabilir.

Riskleri azaltmanın yolları nelerdir?
ADIM 1
-Doktorunuzla görüşün,
– İlaçlarınızı gözden geçirin,
-Daha önce düştünüz ise mutlaka belirtin
-Diğer sağlık sorunlarınızı gözden geçirin
-Kalp kontrollerinizi yaptırın,
-Sık baş dönmesi oluyorsa doktora gidin,
-Osteoporozunuzu tedavi ettirin, kalsiyum ve D Vitamini alın,
-Görmenizi ve gözlerinizi kontrol ettirin.

ADIM 2
-Hareketli kalın
-Denge ve yürümeyi geliştirmek için fizik tedavi uzmanına başvurun,
-Banyo tuvalet ve giyinme ile ilgili sorunlarınız varsa fizik tedavi uzmanına başvurun,
-Egzersiz grubuna katılın.
-Uygun ayakkabı kullanın
-Evinizi güvenli hale getirin(ışıklandırma, riskleri yok etme gibi)
-Destek cihaz kullanın ( Baston, tutunma kolu, kalça koruyucu,ışık gibi)

Öneri:
Düşmeleri azaltmanın en önemli yollarından birisi, düzenli egzersiz yapmaktır. Egzersiz, sizi daha güçlü kılar, kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. Yürüyüş ve yüzme en iyi egzersiz tipleridir. Dans hem eğlenceli hem de çok yararlıdır.

Haftanın çoğu gününde 30 dk fiziksel aktivite yapın. Her hafta 180 dk orta yoğunluktaki egzersiz yapın. Günlük 30 dk olan aktivite süresini az az arttırın.

Orta Yoğunluktaki Aktivite Örnekleri:
45-60 dakika araba yıkama veya temizleme,
45-60 dakika pencere ve yerlerin temizlenmesi,
35-40 dakika bahçe işleri,
30 dakika 2.5-3 km yürüme,
20 dakika yüzme veya su jimnastiği
15 dakika merdiven çıkma ( diz ve kalça sorunu yoksa)

Eğer düzenli egzersize yeni başlanacak ise günde 10 dk, tempolu yürümeyle başlayın. Günde 30 dk ve daha fazlası oluncaya kadar, her hafta 5 dk arttırın. Egzersize başlamadan önce, yukarıda bahsettiğimiz risk faktörleri açısından kontrolleri yaptırın.

Kendinizi Test Edin
*Kafanızı hızla çevirdiğinizde veya vücut pozisyonunuzu aniden değiştirdiğinizde, yeni duruma uyum sağlamakta zorlanıyor musunuz?
*Kas gücünde ve reflekslerinizde azalma var mı?
*Sıkça düşüyor musunuz?
*Sürekli bulantı ve kusma hissi yaşıyor musunuz?
*Yürüyüşünüzde sendeleme ve dengesizlik söz konusu mu?
*Hareketli şeyleri izlemekte zorlanıyor musunuz?
Bu sorulara cevabınız “EVET” ise denge konusunda deneyimli bir hekime başvurmanız gerekmektedir.

ZD YouTube FLV Player

Kaynakça:
Ege tıp.fak.halk kitap serisi

Yazar:Duygu Zafar