Elektrik Yükü Nedir?

Okuma Süresi: 2 Dakika  | Yazdır

Elektrik yükleri elektrostatik kuvvet sağlamaktadır. Antik çağlarda bile yüklerin birbirine kuvvet uyguladıkları bilinirmiş. Cam parçası yün kumaşa sürtülerek çubukla oynatılabilirmiş. Aynı top cam tüple yüklenirse önce birbirini çeker sonra itermiş. Ancak topların biri cam diğeri plastik çubukla yüklenirse daima birbirini çekermiş. Bu olay 18. asır sonlarına doğru Charles-Augustin De Coulomb tarafından incelendiğinde günümüzde bile herkesin bildiği sonuca ulaşmıştır. Aynı yükler birbirini iter, zıt yükler birbirini çeker.

Elektrik yüklü parçalar kendileri üzerine de kuvvet uygularlar. Yük iletken bir yüzeye ulaşmak ister. Bu elektromanyetik kuvvetin büyüklüğü, yükler çarpımının uzaklık karesine bölümüyle doğru orantılıdır. Elektromanyetik kuvvet, kuvvetli etkileşimlerin ikincisidir. Ancak uzaklık yönünden kıyaslanamamaktadır. Kendinden çok zayıf kütle çekim kuvvetine göre, elektromanyetik kuvvet elektronları 10-42 kez daha uzağa itebilir.
Yapılan çalışmalarla atom parçalarının elektrik yükü işlevi gördüğü kanıtlanmıştır. Elektrik yükleri elektromanyetik kuvvetle etkileşir. Elektrik yükünün korunan nicelik olduğu, deneylerle kanıtlanmıştır. Yalıtkan sistemde yük miktarı daima aynıdır. Sistemde elektrik yükü doğrudan veya iletken yoluyla nesneden nesneye geçirilebilir. Statik elektrik demek elektrik yükünün nesnede bulunması demektir.

Atomun yüklü parçaları elektron ve proton birbirine zıt yüklüdür. Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüklüdür. Dolayısıyla enerji miktarı pozitif veya negatif kabul edilir. Elektrik yükü miktarının birimi Coulomb (Q)’dur. Elektronlar yaklaşık -16022*10-19 Q elektrik yükü taşımaktadırlar. Protonlar ise eşit miktarda, ancak ters yönde elektrik yükü taşımaktadır. Elektrik yükünü yalnızca maddeler oluşturmaz. Aynı zamanda anti madde ve anti parça da birbirine eşit ters yük taşırlar.

Elektrik yükünün çok çeşitli ölçüm yöntemleri mevcuttur. İlklerinden biri altın yaprak olup bazen gösterim amaçlı kullanılmaktadır.

Elektrik yükü fizikçiler tarfından madde davranışları tanımlamada kullanılmaktadır. Hiç bir zaman hiç kimse doğrudan elektrik yükü görmemiştir, ancak bazı parçacıkları inceleyip benzerlikleri tespit etmişlerdir.

Eşit miktarda hem pozitif hem negatif yük taşıyan parçacıklar birbirini elediği için nötr (yüksüz) diye anılır. Parçacıklar arası bu güç Coulomb Kanunu ile nicel hesaplanır.
Kaynakça:
Wikipedia

Yazar: Halil İbrahim Arik