Gezegenimizde 8 milyondan fazla hayvan türü bulunur ve her türün kendi ömrü, yaşadığı belirli bir ortalama süre vardır. Bu süre her türe göre değişir. Doğal koşullarda yaşayan hayvanlar, bebek ölümleri, hastalıklar, predatörler, kötü hava koşulları, habitatın yok edilmesi veya gıda ve barınak rekabeti yüzünden çok yüksek ölüm oranlarına sahip olduklarından olası maksimum yaşlarına yaklaşırlar. Bu yazıda, dünyada yaşayan her canlı türüne göre en uzun ömrü olan ilk 10 hayvan listesini bulabileceksiniz.

10. Macaw Papağanları

Macaw’lar uzun kuyruklu ve çoğunlukla renkli papağanlardır. Nesli tükenmiş veya kritik derecede nesli tükenmekte olan türleri de içeren toplam 19 tür Macaw papağanı bulunur. Bununla birlikte, en az bir delil temelinde öne sürülen birkaç varsayımsal nesli tükenmiş türü olduğu söylenmektedir. Macaw papağanlarının çoğunluğu vahşidir ve çok azını soyu tükenmiştir. Spix’in Macaw papağanlarının artık vahşi doğada nesli tükenmiştir. En büyük Macaw türleri, kuyruk büyüklüğü de dahil olmak üzere yaklaşık 20 inç ve en fazla 42 inç arasında değişir. Yaşam sürelerine gelecek olursak; 60 ila 80 yıl yaşayabilirlerken, ortalama yaşları 30 ila 35 arasında değişir. Mini Macaw’ların yaşam süreleri kısadır, ancak iyi beslenmeye sahip büyük Macaw papağanları 50 yaşın üzerindeki yaşlara kadar kolayca ömürlerini sürdürebilirler.

9. Afrika Filleri

Afrika filleri, Loxodonta türünde olan fillerdendir. Afrika fillerinin hayatta kalan iki türü bulunmaktadır: L. Africana ve L. cyclotis. Loxodonta, ailenin mevcut iki cinsinden biridir. Afrika filinin bir türü, L. Africana, dünyanın en büyük canlısıdır, diğer türü L. Cyclotis ise düyandaki üçüncü büyük canlı türüdür. Bu türlerin kısa ve kalın vücutları bodur bacakların üzerindedir ve sırtları çökük durumdadır. Kocaman kulakları, sıcaklık kaybına izin verir. Üst dudak ve burun başlarını şekillendirir. Hayatta kalan en büyük Afrika fillerinin ortalama ömrü 70 yıldır ve yeni bir Zimbabwe çalışması, dişi Afrika fillerinin ölümüne kadar doğurgan kalabildiklerini bulmuştur!

8. Dev Galapagos Kaplumbağaları

Galapagos Dev Kaplumbağası, adını doğrularcasına, gezegenin en büyük kaplumbağasıdır. Aynı şekilde günde yaklaşık 16 saat boyunca uyuşuk ve pinekleyen türlerden birisidir. Goliath Kaplumbağaları, Antarktika’daki her kara parçasını işgal etmiş durumdadır. Goliath Galapagos Kaplumbağalarının hepsi aynı değildir, her Galapagos adasında kendi özel alttürleri bulunur.
Kuluçkaya yatırılmış yumurtaların sahip olduğu sıcaklık, erkeklere mi, dişilere mi gebe kalınacağına karar verir. Daha yüksek sıcaklık, daha fazla erkeğin doğacağı anlamına gelir. Onların sindirim kolaylığı ve önemli hacimlerdeki suya karşı gidebilme kapasitesi, yemek yemeden ya da içmeden bir yıla kadar dayanabilmelerini sağlar.

Kaplumbağaların yaşayan en büyük canlı türleri olan bu dev kaplumbağalar yüz yıldan fazla yaşayabilirler ve kayıt edilen en yüksek rekor ise 152 yıldır. En tanınmış Galapagos Kaplumbağası Adalarda yaşayan bir alt tür olan ‘Bereft George’ idi; 100 yaşındaydı ve hala genç yetişkin olarak sınıflandırılıyordu!

7. Yılan Balıkları

Bir yılan balığı, Anguilliformes düzeninde yaşayan, dört alt bölümden oluşan, 20 familya, 111 cins ve 800 civarında türden oluşan bir balık çeşididir. Çoğu yılan balığı yırtıcıdır. “Eel” ifadesi ek olarak diğer benzer şekilde oluşturulmuş balıklar için de kullanılır, örneğin elektrikli yılan balığı ve sivri yılan balığı gibi balıklar için de kullanılmaktadır, ancak bunlar Anguilliformes düzeninde değillerdir. Yılan balıkları, uzun balıktır ve tek saplı yılanbalığı 5 cm’den uzundur, ince canavar bir yılan balığının uzunluğu ise 4 metre uzunluğundadır. Yetişkinler 30 g’dan 25 kg’a kadar ağırlığa sahip olabilir. Pelvik dengeleri yoktur ve çok sayıda türün göğüs kanatlarına ihtiyacı vardır. Sırt ve popo merkezli kılçıklar, kuyruk dengesi ile birleştiğinde, önemli bir uzunluğu sahip olabilmektedirler.

Yılan balıklarının ortalama ömrü 150 yıldır. Ayrıca bütün yaşamları boyunca yılan balıklarının yaklaşık 4 milyon yumurta bıraktığını biliyor muydunuz?

6. Tuataralar

Tuataralar, Yeni Zelanda’da bulunan sürüngenlerdir. Sürüngenlerin çoğuna benzemeleri gerçeğine rağmen, bunlar belirli bir kalıtımın bir parçasıdır. Onların adı Māori lehçesinden gelir ve “sırtları ibikli” anlamına gelir. Tek tip tuatara, yaklaşık 200 milyon yıl önce gelişen atasından kalıtımla hayatta kalan bir türüdür.

Tuataralar, yeşilimsi koyu renkli, donuktur ve kuyruk ucu ile toplamda 80 cm’ye kadar uzunluğa sahip olabilir ve özellikle sırt boyunca eklenmiş tepeleri ile 1.3 kg’a kadar ağırlığa sahip olabilirler. Tuataralar, muhtemelen hayatlarının ilk 35 yılı boyunca büyümeye devam ederler, herhangi bir sürüngenin en yavaş gelişme oranına sahiptirler. Normal yaşam süresi yaklaşık 150 yıldır, ancak 200 yaşın üstünde yaşamış örnekleri vardır.

5. Koi Balıkları

Koi Balığı, Amur sazanının dönüşmüş varyasyonlarındandır. Japonlar tarafından birkaç sınıfa ayrılmıştır. Koi çeşitleri, ton farkı, tasarım ve büyüklüklerine göre ayırt edilir. Önemli renk tonlarının bir kısmı beyaz, koyu, kırmızı, sarı, mavi ve kremdir. Bu tür sazanlar, başlangıçta Orta Avrupa ve Asya’da bulunan büyük bir balık topluluğudur. Başlangıçta farklı sazan türleri Doğu Asya’da yetiştirildi ve beslenme amaçlı kullanıldı. Sazanlar, soğuk su balığıdır ve hayatta kalma ve çok sayıda atmosfere ve su koşullarına uyum sağlayabilme kapasiteleri, evcil hayvan türlerinin Japonya da dahil olmak üzere birçok yeni alana yayılmasını sağlamıştır. Koi balıklarının ömrü 200 yıldan fazladır. Bu Japon balık türü, açık koi havuzlarında veya su bahçelerinde dekoratif amaçlarla saklanan evcilleştirilmiş bir sazan türüdür.

4. Bowhead Balinaları

Sırtında bir çıkıntı bulunmayan, koyu gölgeli bir Bowhead balinaları, 14 ila 18 metre uzunluğunda olabilir. Bu kalın gövdeli türler 75 ila 100 ton ağırlığa sahip olabilirler. Verimli Kuzey Kutup Bölgesi sularında birlikte yaşarlar. Bowhead yerine, Grönland balina ya da Arktik balina olarak daha çok bilinir. Amerikalı balina avcılar, onları kutup balinası veya Rusya veya Rus balinası olarak adlandırırlar. Devasa gövdesindeki kafasında, herhangi bir canlıda bulunabilecek en büyük ağza sahiptir.

Bowhead balinalarının 200 yıllık ortalama ömürleri vardır. Yüz yıl insanlar ve kaplumbağalar için yaşlı olabilir, ancak Grönland balinaları için oldukça normaldir. Bu balina türleri 200 yıldan fazla yaşayabilir.

3. Grönland Köpek Balıkları

Grönland köpekbalığı, Pasifik ve güneyli uykusu köpek balıkları olarak sıkı bir şekilde tanımlanan Somniosidae ailesinin muazzam bir köpekbalığı örneğidir. Bu türün dağılımı genellikle Kuzey Atlantik Okyanusu ve Arktik Okyanusu’nun sularıyla sınırlıdır. Her bir omurgalı türü için bilinen en uzun ömre sahip olan ve 274 yıldan az olmayan ve en uzun yaşayan köpekbalığı türü arasında yer alır. Derinlerde yaşamalarının bir nedeni olarak, etlerinde trimetilamin N-oksidin yüksek bir oranda bulunması nedeni ile etleri zehirlidir. İzlanda’da zehir seviyesi düşük olan bir Grönlan Köpek Balığı örneğinin yendiği bilinmektedir.

2. Arctica Islandica

Deniz quahogu (Arctica islandica), Arcticidae familyasındaki bir deniz çift kabuklu yumuşakçası olan tüketilebilir kabuklu deniz hayvanlarının bir türüdür. Bu tür Kuzey Atlantik Okyanusuna doğru bulunur ve ekonomik olarak bir beslenme kaynağı olarak alınır. Bu tür, sahip olduğu isme ek olarak İzlandaca cyprine, maun yumuşakça, maun quahog, koyu quahog ve koyu istiridye gibi çeşitli temel adlarla bilinir. Kabuklarını 50 mm yüksekliğin üzerinde geliştirebilirler. 507 yıl yaşamış bir örneği bilinmektedir ve bilinen kayıtlı en yaşlı üyesidir.

1. Ölümsüz Denizanası (The immortal jellyfish)

Turritopsis dohrnii, ölümsüz denizanası, Akdeniz’de ve Japonya sularında bulunan küçük, organik olarak buluna bir denizanası türüdür. Strese veya yaralanmaya maruz kaldığında, prematüre haline geri dönebilen yalnızca birkaç bilinen canlıdan birisidir. Tamamen cinsel açıdan genç haline dönmek için çok benzersiz balıklardan biri olan, tekil bir kişi olarak cinsel gelişmeyi elde ettikten sonra düzenleme yapabilen benzersiz bir türdür. Bunu yapabilen diğer türler, Laodicea undulata denizanası ve Aurelia sp.1 türleridir.

Ölümsüz denizanası, muhtemelen sonsuza kadar yaşayabileceğinden, muhtemelen en uzun canlı türüdür. Güncel bir rapora istinaden, ölümsüze denizanası, bir tür hücrenin bir başka hücreye dönüştüğü “transdifferentiation” olarak bilinen bir prosedür aracılığıyla bir yetişkinden bir çocuğa kendini dönüştürebilir. Denizanası, bu işlemi tekrar tekrar yapabilir. Açlıktan ölme, fiziksel zarar görme veya diğer acil kaçınılmaz durumlarda, ölümsüz denizanası, vücudunun mevcut hücrelerinin büyük bir kısmını daha genç hücrelere dönüştürür.

Kaynakça:

Animals with longest lifespan | Top 10 longest living animals

Yazar: Bekir Afşar

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here