Etkili İletişim Kurma Yolları

İletişim, bireylerin her türlü duygu, düşüncelerini içeren mesajları sözlü, sözsüz, yazılı olarak karşı tarafa iletme sürecidir. İnsanın doğasında var olan iletişim mutlaka sözlü olmak zorunda değildir. Bazen beden dilimiz, bir bakışımız, gülümsememiz bile karşı tarafa bir çok şey anlatır. İletişimin amacı, karşı tarafa kendimizi anlatmak, duygu düşüncelerimizi dile getirmek, isteğimizi karşı tarafa iletmektir. İletişim kurmadığımız biranı düşünelim, o anlar çok nadirdir, bu anlara yalnız kaldığımız anları örnek verebiliriz. Bunun dışında her ne kadar iletişim kurmadığımızı sansak da beden dilimiz ile yolladığımız her bir iletinin anlamı vardır ve iletişim kurmuş oluruz. Peki herkes iletişim kurar da herkes kaliteli bir iletişim kurabilir mi? Kimimiz bağırarak anlatırız derdimizi, kimimiz ağlayarak, kimimiz ise yumuşacık nazik bir ses tonu ile… İnsanlar arasında birçok fark olduğu gibi iletişim alanında da elbette ki her insan farklılık gösterir.

8738_etkili-iletisim-nedir-3İnsanın temel ihtiyaçlarından biri olan iletişimin bazı temel unsuru bulunmaktadır bunlar; gönderen (kaynak), ileti (iletilmek istenen mesaj), alıcı, kanal ve dönüttür. Kısaca bahsetmek gerekirse, gönderen; duygu ve düşüncesini iletmek isteyen kişidir. İleti; alıcıya aktarılmak istenen duygu, düşünce ve istektir. Alıcı; gönderenin yolladığı iletiyi alan kişidir. Kanal; iletmek istediğimiz mesajı hangi kanalı kullanarak ilettiğimiz yani; sözlü, sözsüz yazılı şekildeki kanallardır. Dönüt; alıcının, gelen mesaja verdiği her türlü yanıt ise dönüttür.

İletişim sözlü ve sözsüz olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü olarak verdiğimiz tüm mesajlar sözlü iletişimi kapsar. Fakat sözsüz olarak beden dilimiz ile gönderdiğimiz mesajlar ise sözsüz iletişimi oluşturmaktadır. İletişimde kelimelerin söyleniş tarzı çok önemlidir. Çünkü, aynı mesaj farklı ses tonları ve farklı beden dili ile çok çeşitli şekillerde algılanabilmektedir. Sözsüz iletişimde, kılık, kıyafet, jest, mimikler, duruş, dokunma, eller, oturuş şekli gibi etkenler çok önemlidir. İletişimde bağlam da önemli unsurlardandır. Bir öğretmenin öğrencisi ile sınıfta kurduğu iletişim ve iş görüşmesine gelen bir kişinin işveren kişi ile kurduğu iletişim birbirinden çok farklıdır.

8738_indirHepimizin de tahmin edeceği gibi iletişimde dinlemek çok önemli bir etkendir. Dinlemek; karşıdaki kişiyi önemsemek, ona vakit ayırmak, onu değerli bulmak gibi anlamlar taşır. Bir insanı dinlememek bir anlamda onu önemsememek, onun sözlerini değerli, gerekli bulmamak demektir. Peki ne şekilde dinlemek doğrudur? Elbette ki elimizde telefon varken, “evet anlat, ben seni dinliyorum” desek bile, karşıdaki kişi dinlenmediğini ve anlaşılmadığını hisseder. Dolayısı ile etkili iletişimin altın kurallarından birisi karşıdakini, ona dikkatimizi vererek, onu anlayarak, ona dönütler vererek, onunla göz teması kurarak, onun sözünü kesmeden, yargılamadan, saygı ile dinlemektir. Etkili iletişim için hoşgörülü olmak ve karşıdakini yargılamamak çok önemlidir. Eleştirilere açık olmak, iletişim kurarken beden dilimiz ile, jest mimiklerimiz ile, ses tonumuz ile de iletişim kurmak gerekir. Kişi iletişim kurarken kendini doğru ifade etmeli, açık mesajlar vermeli yani anlam kargaşasına yol açmayacak sade, açık, net, dolambaçsız mesajlar göndermelidir. Açık mesaj göndermemiz karşıdaki kişi tarafından anlaşılmamızı kolaylaştıracaktır.
Maalesef ki bizim iletişimde sıkça yaptığımız hatalar, emir vermek, ön yargılı davranmak, karşıdaki kişinin sözünü kesmek, onu dinlerken başka şeylerle meşgul olup dikkatimizi başka yere vermek, suçlamak, öğüt vermek, yargılamak, konuyu farklı yerlere saptırmak, tehdit etmektir.

Etkili iletişim kurmak istiyorsak mümkün olduğunca gülümsemeliyiz. Çünkü, gülümsemek benden sana zarar gelmez mesajını karşı tarafa iletir. Karşı tarafı dinlerken, onun gözlerine bakılmalıdır. Ara sıra başımızla onaylayarak karşıdaki kişiye, onu dinlediğimizi hissettirebiliriz. Ayrıca mesajımızı iletirken uygun bir ses tonu kullanmakta bizim için faydalı olacaktır. İlettiğimiz mesajın etkili olmasında ise el, kol hareketlerimizi, jest ve mimiklerimizi kullanmak bize yardımcı olacaktır. Aynı şekilde empati kurmakta bize karşımızdaki kişiyi daha iyi anlamamız için çok büyük yarar sağlayacaktır. Eleştirilere açık olmak, hemen ufacık bir eleştiride sinirlenip tüm iletişim bağlarını koparmak etkili iletişime çıkan tüm yollarımızı kapatmaktadır. Karşıdakinin duygu, düşüncelerini gerçekten anlamaya çalıştığımızda, doğal olduğumuzda çok daha rahat, kolay ve etkili iletişim kurabildiğimizi görürüz.

Yazar: Nur Altn