Everest Dağı Nasıl Bir Yerdir?

Bilindiği gibi Everest Dağı, dünyanın en yüksek dağı ünvanına sahiptir. Çin Halk Cumhuriyeti ile Nepal’in sınırı üzerinde yer almaktadır. Yaklaşık olarak 27 – 28 derece kuzey enlemi, 87 derece doğu boylamında bulunmaktadır. En yüksek noktası (Everst 8.848 metre ) ile (Güney doruğunda 8.748 metre) olarak saptanmıştır. 2015’te gerçekleşen büyük Nepal depremi sonrası, Everest dağının yaklaşık olarak 2.5 cm kısaldığı iddiası gündeme bomba gibi düşmüştür. Ancak bu teori olarak kalmıştır. Everest Dağı oldukça soğuktur. -70, -75 dereceye düşen soğuklara ulaştığı için, insanları çok fazla zorlayıcı havası vardır. Ayrıca çok sert rüzgarlar esmektedir. Bunun nedeni ise, dağın troposferin katmanının %70’ni geçmesinden kaynaklanmaktadır. Everest’in yamaçlarında bitkilerin ve hayvanların yaşaması oldukça zordur. Havası ve rakımı nedeniyle canlılar için yaşam alanı olarak kullanılması neredeyse imkansızdır. Everest Dağı genel olarak buz kütleleri ile kaplıdır. İnsanların gezmesi ve yaşaması için oldukça tehlikeli bir yerdir. Everest Dağı’ndan birçok kaynak suyu çıkmaktadır. Bu sular belirli kollar halinde dağılarak, akışlarına devam etmektedirler.

Everest Dağı’na Tırmanma İsteği

7959_2Everest Dağı’na tırmanmak adeta bir başarı sayılmaktadır. Everest Dağı’na tırmanmak oldukça güçtür. Bu nedenle bazı girişimler olsa da, dağa tırmanmayı başaran sayısı oldukça azdır. Everest’e tırmanma macerası 1904 yılında başlamıştır. Everest Dağı’na birçok kişi tırmanmak için yeltense de, 1953 yılına kadar kimse tırmanamamıştır. O zamanın şartları ile dağa tırmanmak, günümüz şartları ile tabiki de kıyaslanamamaktadır. Everest Dağı’na kimse tek başına çıkamamıştır. Dağa tırmanmayı başaran ise John Hunt önderliğindeki iki ekiptir. Bu ekibi oluşturan isimler ise, Tom Bourdillon ve Charles Evans’dır. Ancak bu bir başarı sayılsa da, dağın zirvesine tam olarak ulaşamamışlardır. Dağa çıkmak için gerekli ekipmanlardan kapalı oksijen tüpleri, dağın zirvesine az bir mesafe kala donmuştur. Bu nedenle dağın tam zirvesine çıkmayı başaramasalar da, büyük bir başarı olarak tarihe isimlerini yazdırmışlardır. Everest’e çıkmayı deneyen ikinci ekip ise Edmund Hillary, Tenzing Norgay ve Ang Nyima’dan oluşmaktadır. Zirveye tam olarak çıkmayı başaran isimler olarak tarihe adlarını kazımışlardır. İlk ekibin kullandığı kapalı oksijen sistemini kullanmayan ekip, açık oksijen sistemi ile dağın zirvesine çıkmayı başarmıştır. Tırmanma girişimleri tecrübeler ile gelişerek başarı yüzdesini olumlu olarak etkilemiştir. Günümüzde Everest’e tırmanmak için girişimlerin fazla olmasının nedeni, teknolojinin gelişmiş olmasıyla beraber yeni rekor girişimleridir. Dağın zirvesine tırmanmak artık bir rekor sayılmadığından dolayı sporcular, zamana karşı Everest’in zirvesine ulaşmaya çalışmaktadır. Sporcuları oldukça zorlayan etkenlere rağmen birçok deneme başarılı sonuçlansa da, sonuca ulaşamayan birçok sporcu da bulunmaktadır.

Everest Dağı filmlere, kitaplara ve oyunlara konu olmuştur. Everest Dağı’nı en özel kılan nokta ise, hiç şüphesiz ki yüksekliğidir. Everest Dağı, sadece bir dağ mıdır? Everest Dağı’nın bilmediğimiz ne gibi özellikleri olabilir? Everest Dağı’na tırmanmak neden bu kadar önemlidir? Gelin hep beraber Everest Dağı’nın bilinmeyen özelliklerine bakalım.

Dağ Örümcekleri

Himalayalar’da dağ örümcekleri, zıplayan örümcekler olarak adlandırılmaktadır. Bu böcek türü yüksek yerlerde yaşamayı sever. Bu nedenle Everest Dağı’nda karşılaşabileceğiniz dağ örümcekleri sizleri şaşkına uğratabilir. Everest Dağı’nda yaşayan belirli canlılardan bir tanesi dağ örümcekleridir. Dağ örümcekleri, Everest’in en yüksek tepelerinde bile yaşamlarını devam ettirebilirler.

Apa Sherpa ve Phurba Tashi

Everest Dağı’nın tanıdık isimleri olan Apa Sherpa ve Phurba Tashi, Everest’e tam tamına 21 kez çıkmışlardır. Apa Sherpa ve Phurba Tashi, kendi rekorlarını sürekli egale etmek için büyük bir çaba içinde Everest dağına tırmanmaya çalışmaktadırlar.

Everest Dağı’nın Yaklaşık 450 Milyon Yıl Önce Var Olduğu İddiası

Everest Dağı’nın yaşı tam olarak bilinememektedir. Belirli söylentiler vardır. Ancak şu ana dek gerçeğe en yakın tespit, Everest’in yaklaşık 450 milyon yıl önce var olduğu teorisidir. Himalayalar’ın oluşumunda Everest’in etkili olduğu düşünülmektedir. Bir çok tarihçi, Everest’in yaşının 450 milyon olduğu kanısında birleşmektedir.

Everest’in Yüksekliği Tam Olarak Bilinememektedir.

7959_4Everest her ne kadar yüksekliği ile nam salsa da yüksekliği tam olarak bilinememektedir. Everest’in yüksekliğinin kesin olarak hesaplanamamasının nedeni ise, durduğunuz yere göre dağın yüksekliğinin farklılık göstermesinden kaynaklanmaktadır. Çin sınırı ile Nepal sınırı arasında yükseklik tam olarak 4 metre kadar oynamaktadır. Bu nedenle, kesin olarak Everest dağının yüksekliği verilmemektedir. Yükseklikler Çin sınırı içerisinde 8.844 metre, Nepal sınırı içerisinde 8.848 olarak hesaplanmıştır.

Everest Dağı’nın Uzadığı İddiaları

Everest Dağı ile ilgili birçok söylenti vardır. Bugüne kadar birçok söylenti ortaya atılmış ise de, çoğu iddialar asılsız olarak tarih sayfalarında yok olmuştur. Çin yetkililerinin ve Nepal yetkililerinin yapmış olduğu yükseklik açıklamasına bilim adamlarından bir farklı görüş atılmıştır. Bilim adamlarının yaptıkları araştırmalara göre Everest, her sene 4 mm kadar yükselmektedir. Bilim adamlarının son açıklamasına göre Everest Dağı’nın yüksekliği, 8.850 metre olarak açıklanmıştır. Bu açıklamadaki rakamlar tabiki de Çin ve Nepal ölçümlerinin birazcık üstünde olmuştur.

Gerçek İsim Tartışması

Dünyanın birçok yerinde dağ, Everest olarak anılmaktadır. Everest ismini Andrew Vaugh adlı bir dağcı koymuştur. Bu nedenle dağ Everest olarak bilinmektedir. Ancak, Nepal’de Everest yerine Sagarmatha ismi kullanılmaktadır. Bir diğer isim ise, Chomolungma olarak Tibetliler’e aittir. Ancak Dünya genelinde ve resmi belgeler de, Everest ismi olarak kayıtlar altına alınmaktadır.

Everest’e Tırmanma Çabası

Everest Dağı’na tırmanmak bilindiği üzere çok zahmetli ve zor bir iştir. Zorluluğun yanında Everest’e tırmanmak için, belli bir miktarda para harcamanız gerekmektedir. Parası olmayanların Everest’e tırmanması oldukça zor gözükmektedir. 2012 Yılında Everest Dağı’na bir günde 234 sporcu tırmanmıştır. 234 sporcunun hepsi de zirveye ulaşmayı başarmıştır. Ancak dağdan inenlerin sayısı 230 olarak açıklanmıştır. Nedeni ise, Everest’te 4 kişinin hayatını kaybetmesidir. Everest’e tırmanmak için sadece tecrübe yetmiyor. Dağın zorlayıcı şartları, insanlar üzerinde olumsuz etkiler ile sonuçlanabiliyor.

Everest Dağı’nın Kirlilik Sorunu İle Yüzleşmesi

7959_5Everest Dağı, turistlerin ve yerli halkın ilgisini çok fazla çekmektedir. Dağa tırmanmak isteyen insanların sayısı azımsanmayacak kadar çoktur. Dağa çıkarken alınan erzaklar insanlar için faydalı olsa da, dağın temizliği açısından zararlıdır. Dağın yataklarından zirvesine kadar her yeri çöp ile kaplıdır. Nedeni ise, tabiki de dağa çıkmak isteyen sporculardır. Dağ üzerinde mola verdikleri zaman tükettikleri yiyecekelerin atıklarını dağda bırakmaları üzerine, dağın çok fazla kirlenmesine zemin hazırlamıştır. Genel olarak dağ üzerinde temizleme çalışmaları yapılsa da, Everest tam olarak temiz olacak gibi gözükmemektedir. Temizleme çalışmalarında tonlarca atık Everest dağından kurtarılıyor. Sporcuların kullandıkları erzakların atıklarını yanlarında taşımaları, fiziksel olarak büyük bir yorgunluk sağlayacağı düşüncesiyle çöplerini dağlara bırakarak yollarına devam etmektedirler.

Everest Zirvelerindeki Rüzgar Sorunu

Everest’e tırmanmak isteyen sporcuları en çok zorlayan etkenlerden birisi de, rüzgarın saatte 110 km kadar bulan hızıdır. Rüzgarın bu hızı dağ yamacındaki insanı yeryüzüne itmek için yeterlidir. Dağcılar için en büyük sorunlar arasında yer alan rüzgar, birçok sporcunun ölümüne neden olmuştur. Dağın zirvesine her adım attığınızda, rüzgarın şiddeti biraz daha artmakta ve sporcuları daha fazla zorlamaktadır.

Yazar: Ensar Türkoğlu