Farmakoloji Nedir?

4185_farma2

Gelişen bilim ve teknoloji, günümüzde bazı bilim dallarının oldukça gelişmesinde oldukça etkili bir rol oynamıştır. Özellikle tıp alanında yaşanan olumlu gelişmeler, günümüzdeki birçok hastalığın tedavisini mümkün kılmıştır. Bilimsel araştırmalar sonucunda bulunan tıbbi ilaçlar, bu durumun oluşmasında önemlidir. Son yıllarda hastalık türlerinin ve sıklığının artmasıyla birlikte, tıp alanında kullanılmakta olan ilaçların da kullanımı artmıştır. Hem insanlarda hem de hayvanlarda kullanılmakta olan ilaçların, yapısını ve etkilerini inceleyen bilim dalı olan farmakoloji, bakıldığında insan sağlığı açısından oldukça önemli araştırmalar yürütmektedir.

Medeniyetin varlığından bu yana, farmakoloji bilimi de var olmuştur. Bunun nedeni ise, dünya üzerinde hastalık türlerinin olması ve ilaçların da iyileştirici olarak kullanılmasıdır. Eski dönemlerde iyileştirici olarak kullanılan ilaçlar, etkileri araştırılarak kullanılmıştır. İnceleme alanı ilaçlar olan farmakoloji, özellikle de son yıllarda büyük gelişmeler yaşamıştır. Teknolojinin tıp dünyasına yansımaları, bilim adamlarının çok daha net ve güvenilir sonuçlar almasını sağlamıştır. Bu durum ise, hastalıklarda kullanılan ilaçların insanlar ve de hayvanlar için güvenliliği anlamına gelmektedir. Farmakoloji, kelime kökeni bakımından eski Yunancaya dayanmaktadır. Eski Yunancada ilaç Farmakon, bilim ise logos anlamında kullanılmaktadır. Bu iki kelimenin birleştirilmesiyle farmakoloji meydana gelmiştir.

4185_farma

İlaçların insan sağlığı açısından öneminin oldukça büyük olması, farmakolojinin de çalışmalarını oldukça titiz bir şekilde yürütmesine neden olmuştur. Bu bilim dalında yapılan araştırmalar, laboratuar ortamında sürdürülmektedir ve deney aracı olarak ise kobay hayvanları kullanılmaktadır. İlk etapta kobay hayvanlar üzerinde araştırmalar yürütülür ve sonraki adımda ise, klinik düzeyli araştırmalar sayesinde araştırılan ilaçların insanlar üzerindeki etkileri araştırılır. Farmakoloji, bakıldığında tıp bilimi için oldukça önemlidir. Ayrıca bu bilim dalı, yürüttüğü araştırmalarla eczacılık alanına da önemli katkılar sağlamaktadır. Farmakoloji bilim dalının inceleme konusu, sadece ilaçların yapısı ve etkileri değildir. Aynı zamanda bu bilim dalı, ilaçların üretim aşamasında kapsamlı çalışmalar da yürütmektedir. İnceleme alanı ilaçlar olan farmakoloji, laboratuvar ortamında sentezlenme veya bitkilerden ayrıştırılma sonucu elde edilen kimyasal maddelerin yapılarını ve de etkilerini oldukça kapsamlı deneylerle derinlemesine incelemektedir.

İncelemiş olduğu ilaçların bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkilerini araştıran farmakoloji, bu araştırma aşamasında birçok farklı bilim dalıyla çalışmalarını yürütmektedir. Bunun nedeni ise, organizmaların oldukça karmaşık bir yapıya sahip olmaları ve buna ek olarak da kimyasal maddelerin, organizmalar üzerinde oldukça çeşitli fonksiyonlara sahip olmasıdır. Bu nedenle, bu bilim dalı farklı alt dallara da ayrılmış durumdadır. Laboratuar ortamında oldukça teknolojik aletlerle incelenen ilaçlar, derinlemesine araştırılır ve ilaçların yapısı hakkında bilgiler elde edilir. Ardından ise, hayvanlar ve de insanlar üzerinde etkilerinin belirlenebilmesi işlemine geçilir.Öncelikli kobay olarak kullanılan farklı türdeki hayvanlar üzerinde ilaçların etkileri araştırılır. Daha sonra bu hayvanlardan alınan sonuçlara göre insanlar üzerindeki etkileri araştırılmaya başlanır. Bu noktada, ilaçların hem kısa vadede hem de uzun vadede etkileri incelenir. Aynı zamanda, incelenen ilaçların insanlara hem fiziksel hem de psikolojik etkileri de bir diğer inceleme konusudur.

İncelenen ilaç, birçok aşamalardan geçerek ilacın yapısı ve de etkileri belirlenir. Yapılan titiz araştırmalar sonucunda, ilacın kullanımının insanlar için uygun olup olmadığı belirlenir. İlaç kullanımının insan sağlığı açısından önemi, farmakolojiyi de oldukça önemli bir bilim dalı haline getirmektedir.

Yazar: Erdoğan Gül