Fırtına Nedir? Nasıl Oluşur?

fırtına

Dünyada, meydana gelen birçok doğa olayı vardır. Çok çeşitli nedenlerle meydana gelen bu doğa olaylarından günlük yaşamda en çok karşılaşılanlar’dan biri de, rüzgardır.

Dünyada iki türlü basınç alanı bulunmaktadır. Bunlar yüksek ve alçak basınç alanlarıdır. Rüzgarın oluşumunda, bu basınç alanları oldukça etkilidir.Yüksek basınç alanlarından, alçak basınç alanlarına doğru olan ve yatay bir biçimde gerçekleşen hava hareketlerine rüzgar adı verilmektedir.Oluşum nedenine göre rüzgarların birçok türü bulunmaktadır. Bu türler içinde en tehlikelisi ise, fırtınadır. Fırtına, çok şiddetli esen rüzgarın meydana getirdiği hava hareketleridir. Bu rüzgar türü, bazen insanlar için oldukça tehlikeli hale gelebilmektedir.

Fırtınanın oluşmasına sadece rüzgar neden olmayabilir. Bazı meteorolojik olayların da, fırtına oluşumuna katkısı vardır. Bu meteorolojik olaylar ise, kar, dolu ve yağmur gibi olaylardır. Bir rüzgarın esme şiddeti 60 km ve üstüne çıkıyorsa, bu fırtınanın başlangıcı anlamına gelmektedir. Bu hız, fırtınanın şiddetine göre, 120 km ye kadar çıkabilmektedir.

Fırtınanın oluşumu, deniz ve okyanus gibi su kütleleri ile, kara kütleleri arasında farklılık göstermektedir. Deniz ve okyanuslarda fırtınaların başlama sebebi, buralarda esen çok şiddetli rüzgarlardır. Karalarda meydana gelen fırtınalar ise, rüzgarın yanında, gök gürültüsü, yağmur, yıldırım ve şimşek gibi doğa olaylarıyla oluşmaktadır. Gök gürültüsü ve yağmur ile oluşan fırtınalar ise, oldukça tehlikelidir.

fırtına2

İnsanlar için tehlikeli boyutlara gelebilme özelliğine sahip olan fırtınalar, genellikle deniz ve okyanuslarda başlayarak, kıyılara doğru ilerler ve kıyılara ve iç kesimlere zarar verir. Şiddeti büyük olan fırtınalar, deniz ve okyanuslarda şiddetli kabarmalara ve büyük dalgalara neden olmaktadır. Bu deni büyük fırtınalarda, yıldırım düşme olasılığı oldukça fazladır.

Fırtına oluştuğu andan itibaren, beraberinde bazı maddeler taşımaktadır. Bu maddeler genelde dolu ve kar taneleridir. Ancak bu maddelere bazen, kum taneleri de eklenmektedir. Kum tanelerinin taşındığı yerde, fırtına çölde oluşmuştur ve bu tür fırtınalara kum fırtınası adı verilmektedir.

Bunların dışında oluşan bir diğer fırtına türü ise, uzaydaki hareketlerle ilgilidir. Dünyanın manyetik alanı ve Güneşteki bazı patlamalar, fırtınaya sebep olabilir.Bu tür oluşan fırtınalarda, radyo dalgaları zarar görebilmektedir.

Yazar: Erdoğan Gul