Güneyin İncisi “Adana”

4793_adana1Adana Akdeniz bölgesinde yer alan Türkiye’nin beşinci büyük kentidir. Şehir merkezi Seyhan nehrinin çevresinde kurulmuştur. Güneydoğudan sürekli göç alan bir şehir olması nedeniyle nüfusu giderek artmaktadır. Çukurova bilindiği üzere Türkiye’nin en verimli ovalarının başında gelir. Geçmişte yapılan yanlışlar sonucu bugün ovanın büyük bir kısmı tarım arazisi yerine, yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır.

Tarihçesi

Yapılan araştırmalar şehrin kurulumunun paleolotik çağa dayandığını ortaya çıkarmıştır. Geçmişte pek çok uygarlığın eline geçen şehir Osmanlı egemenliğine girene kadar Ramazan oğulları beyliğinin elinde kalmıştır. Son olarak, Kurtuluş Savaşı başlamadan önce Fransızların eline geçmiştir. Kurtuluş Savaşının ardından imzalanan Ankara Anlaşması ile Fransa, Adana ve çevresini boşaltmak zorunda kalmıştır. ( 5 Ocak 1922) O tarihten sonra Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde büyüyüp gelişen bir şehir olma yolunda hızla ilerlemiştir. Her yıl 5 Ocak günü şehrin kurtuluş günü olarak büyük bir coşkuyla kutlanmaktadır.

İklim Özellikleri

4793_adana

Tipik Akdeniz iklimine sahip olan Adana’da yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Yaz aylarında sıcaklık kırk derecelere ulaşır, bazen kırk derecenin üzerine de çıktığı olur. Kış aylarında ise yağışlar yağmur şeklinde düşer. Kar yağışı görülmez.

Tarihi Eserleri

Şehrin merkezinde Seyhan nehri üzerinde bulunan Taşköprü, Roma- Bizans döneminden kalma bir eserdir. Günümüzde hala kullanılabilir durumda olan köprü, son yıllarda yapılan bakım ve onarım çalışmalarının ardından araç trafiğine kapatılmıştır.
Tepebağ mahallesinde bulunan tarihi evler, dönemin zenginleri Ermeniler tarafından yaptırılmıştır. Bugün pek çok ev restore edilerek çeşitli amaçlar için kullanıma sunulmaktadır.
Bin sekizyüzlü yıllarda yapılan Saat kulesi, çevresindeki tarihi çarşıyla, tarihi dokuyu yansıtmaya devam etmektedir. Türkiye’deki en uzun saat kulesidir. Adana’’nın en eski camisi bin beş yüzlü yıllarda yapılan Ulu Camidir. İç süsleme için kullanılan çinilerle dikkat çeker. Geçmişte kilise olan şimdiki Yağ Cami yine bin beş yüzlü yıllarda camiye çevrilmiştir. Yapıya sonradan minare ve medrese eklenmiştir.
Şehrin merkezinde bulunan Bebekli Kilise ise geçmişte Ermeniler tarafından kullanılmış olmasına rağmen günümüzde Katolik kilisesi olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda yapımı tamamlanıp hizmete açılan merkez Sabancı Cami ise, ırmak kenarındaki konumuyla şehrin en görkemli camisi olmuştur.

Müzeler

4793_adana2

Adana Arkeoloji Müzesi tarihi eserlerin sergilendiği müze olarak hizmet vermektedir. Müze Cumhuriyetin ilanından sonra yapılmıştır. Adana Etnografya Müzesi ise geçmişte kilise olarak kullanılmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra müzeye çevrilmiştir. Atatürk’ün Adana ziyaretleri sırasında kaldığı ev ise günümüzde müze olarak kullanılmaktadır. Bu ev de Tepebağ mahallesinde bulunan tarihi yapıyı yansıtır. Misis Mozaik müzesi ise Adana’’nın Misis beldesinde yer alır. Türkiye’’nin en ünlü mozaik müzelerinden birisidir.

Yerleşim

Adana, merkeze bağlı beş ilçeden oluşan bir büyükşehir belediyesine sahiptir. Bu ilçeler Seyhan, Yüreğir, Sarıçam, Karaisalı ile Çukurova ilçesidir. Çukurova ilçesi kuzey Adana projesi ile oluşmuştur. Şehri kuzeye doğru kaydırmaktaki amaç kayalık ve az verimli alanları yerleşime açmaktır. Geçmişte yapılan ovanın verimli topraklarına yerleşim hatasından dönülmek için oluşturulan projeyle şehir merkezi kuzeye doğru kaydırılmaya çalışılmıştır.

Ekonomi

Adana’nın ekonomisi tarım ve sanayiye dayanır. Çukurova’nın verimli topraklarında yetişen pamuk, dokuma sanayinin gelişime neden olmuştur. Ayrıca bölgede yetişen yer fıstığı ve narenciye Türkiye’deki ihtiyacın yaklaşık üçte birini karşılar.
Adana’nın Yetiştirdiği Ünlüler
Karacaoğlan, Dadaloğlu gibi ozanların toprağı olan Adana pek çok ünlü insan yetiştirmiştir.
Şair ve yazarlar arasında Muzaffer İzgü, Orhan Kemal, Yaşar Kemal en çok bilinen isimlerdir. Sinema ve tiyatro sanatçıları arasındaysa Aytaç Arman, Bilal inci, Ali Şen, Menderes Samancılar, Yılmaz Güney ve Yılmaz Köksal en çok bilinenlerdir. Müzik dalındaysa Ferdi Tayfur, Hakkı Bulut, Suna Kan ve Ümit Besen en çok bilinenlerdir.
İsmini sayamayacağımız kadar çok siyasetçi, ressam ve gazeteci yetiştirmiştir.

Kaynakça:
adana il yıllığı, meydan laorusse

Yazar: Ilham Göl