Güherçile (Potasyum Nitrat) Nedir?

3571_5

Potasyum nitratın yaygın adıdır. %38’7 potasyum %61’3 nitrattan oluşur. Molekül ağırlığı 10’1 gramdır. Özgül ağırlığı 2’11dir.

Renksiz ya da beyaz renkte, granüle( bir madenin en küçük tanesi, sitoplâzmada bulunan en küçük tanecikler) ya da kristalize( yapı elemanları belirli bir kurala bağlı olarak, çevrimsel bir şekilde sıralanmış olan katı madde) durumda, kokusuz, acı-tuzlu tatta olan bir maddedir. Suda çok, etanol de az çözünür. Çözünürlüğü sıcaklıkla birlikte artar. 333 derecede eriyen bir maddedir.

Güherçile toprakta mayaların etkisiyle oluşur. Özellikle Hindistan ve Mısırda çok bulunur. Günümüzde Şili güherçilesi( sodyum nitrat) potasyum klorürle sulu ortamda kaynatılmasıyla elde edilir. Çok kuvvetli oksitleyici bir madde olan güherçile, asit ortamda birçok maddeyi okside edebilecek güce sahiptir. Güherçile özellikle barut ve patlayıcı madde yapımında oksitleyici olarak kullanılır.

Bunun dışında metalürjide(metal bilimi, kimya), madenlerin oksitlenmesinde, cam ve kibrit yapımında, tütünün yanıcı duruma getirilmesinde, dondurucu karışımlarda, etlerin konserve edilmesinde, diğer konserve türlerinde, mum filtrelerinin yapılmasında ve tarımda gübre olarak da kullanılmaktadır. Tıpta haricen antiseptik olarak güherçileden yararlanılır. Uzun süre güherçile etkisinde kalmak anemi ve nefrite hastalıklarına sebep olmaktadır.

Yazar: Derya Talas