Halüsinasyon Nedir? Hangi Durumlarda Görülür?

4092_halusinasyon_(1)

Daha çok ruhsal ve sinirsel türdeki hastalıklarda karşılaşılan halüsinasyon, gerçekte olmayan fakat kişinin sahip olduğu 5 duyu organından herhangi bir tanesiyle algıladığını sandığı durumlara verilen bir isimdir. Bu tür durumlarda halüsinasyon gören kişinin çevresinde gerçek bir uyarıcı olmaz ama kişi çevresinde canlı veya cansız bir varlığını algılar. Bakıldığında oldukça kompleks bir yapıda olan halüsinasyon görme durumu oldukça ciddi bir sorundur. Öyle ki, bu rahatsızlığın düzenli bir hale gelmesi durumunda kişi sosyal yaşam ve psikolojik açıdan oldukça etkilenebilmektedir. Genellikle ruhsal ve sinirsel bazı hastalıklarda görülen kişini yaşamını olumsuz yönde etkileyen halüsinasyon görme durumu farklı durumlarda da meydana gelebilmektedir. Bu durumlar, kişinin duyu organlarına bir zarar gelmesi durumunda duyu organında oluşan işlev bozuklukları ve migren gibi durumlardır.

4092_halusinasyon

Migren, toplumda şiddetli baş ağrısı olarak bilinmektedir. Migren rahatsızlığının çeşitli türleri de bulunur. Bu çeşitler yüzleri bulmakla birlikte modern tıp bazı noktalarda kronik baş ağrısı sorununu ağrı kesicilerle çözmeye çalışır. Bu tür durumlarda tıp çaresiz kalır ve ağrı kesici geçici bir çözüm olarak kullanılır. Bu tür şiddetli baş ağrılarında, kişi çevresinde çeşitli şekillerde parlaklıklar ve de ışık kümeleri görebilmektedir. Migren sırasında algılanan bu tür görüntüler halüsinasyon olarak değerlendirilmemekle birlikte, kişi baş ağrısı nedeniyle gördüklerinin gerçek olmadığının farkındadır. Yine gözlerinde bir rahatsızlık olan bir kişi bu rahatsızlığı nedeniyle cisimleri gerçekte olduklarından farklı bir şekilde gören kişi, rahatsızlığı nedeniyle gördüğü şeylerin gerçek olmadığını bilmektedir. Bu tür durumlarda kişiler, algılamış oldukları şeylerin gerçek olmadıklarını bilmekte ve bu algılananlar halüsinasyon olarak değerlendirilmemektedir. Gerçek bir halüsinasyon gören kişi, gerçekte olmayan duyduğu bir sese, gördüğü bir görüntüye ve ya aldığı bir kokuya inanır ve algılanan bu tür şeylerin kesinlikle gerçek olduğunu sanır. Burada halüsinasyon görme durumu vardır ve kişinin bütün gerçeklik kavramı halüsinasyon esnasında yıkılmaktadır.

4092_h

Halüsinasyon daha çok; görme, işitme, koklama, hissetme gibi alanlarda gerçekleşirken bunların dışında ruhsal alanlarda gerçekleşen halüsinasyonlar da mevcuttur. Ruhsal halüsinasyon görme durumlarında kişi, karşındaki kimselerin düşündüklerini okuduklarına, düşünürken düşündüklerini sesli bir biçimde dile getirdiğine ve de bazı düşüncelerin zihnine zorla sokulmak istendiğine inanabilmektedir. Duyu organlarında meydana gelmiş rahatsızlıklar ve de migren sonucunda algılanan durumlar dışında da bazı durumlar halüsinasyon olarak değerlendirilmemektedir. Yaşı ilerlemiş bir kişi tam yatma vaktinde ya da uyandıktan sonra bazı kişileri ya da nesneleri gördüğünü sanabilmektedir. Yaşlı kişilerde görüldüğü sanılan kişiler veya objeler halüsinasyon olarak değerlendirilmemektedir. Yaşlıların dışında genç insanlarda bazı durumlar neticesinde görülen gerçekdışı şeyler halüsinasyon sayılmamaktadır. Aşırı olarak gerçekleşen stres, heyecan, yorgunluk ve uykusuzluk, objelerde parlaklık, renklilik ya da geometrik şekil görülmesine neden olabilmektedir. Bazı etkenlere bağlı olarak gelişen durumlarda görülen gerçek dışı olaylar halüsinasyon değildir.

Halüsinasyon olarak değerlendirilen durumlara ise; psikoz, psikonevroz, şizofreni, tifo, menenjit ve uyuşturucu madde kullanımı gibi durumlar neden olabilmektedir. Hangi durumda gerçekleşirse gerçekleşsin yani halüsinasyon olsun ya da olmasın, kişi gerçek dışı bir şey algılarsa uzman bir hekime görünmelidir.

Yazar: Erdoğan Gül