Helikopterlerdeki Arka Küçük Pervaneler Ne İşe Yarar?

Teknoloji o kadar farklı alanlarda gelişme göstermektedir ki, bu değişim ve gelişimler insanları sürekli olarak şaşırtmaktadır. Çok farklı taşıtlar ya da benzer araçlar ulaşım ve taşımacılık alanlarında sıklıkla kullanılırken, söz konusu gelişmiş araçları da teknolojiye borçlu olduğumuz bir gerçektir. Söz konusu araçlar arasında çok yönlü yapısı ve komplike duruşu ile helikopterler dikkat çeker.

8543_ambulans-helikopterHer yöne hareket edebilmesi, hatta 3 farklı boyuta göre istikamet belirleyebilmesi ve manevra kabiliyetinin çok iyi olması ile bilinen helikopterler, zaman zaman uçakların yapamadığı özel işleri ve görevleri de üstlenebilirler. Bu araçların uçma mekanizmaları incelendiğinde ise uçaklara göre çok daha farklı ve karışık bir yapı ile karşılaşılacağı görülebilir. Havada asılı durabilen, kendi eksenleri etrafında da dönebilen helikopterler geriye doğru da uçabilirler. Bu kadar üst düzey niteliği olan uçan araçların üretim maliyetleri de hayli yüksektir.

Helikopterler ile uçaklar kıyaslandığı zaman bazı farklılıkların haliyle ortaya çıkması mümkündür. Örnek olarak uçakların uçmalarında asıl güç motordan alınırken, havada kalmayı ise kanatlar sağlamaktadır. Helikopterlerde ise havada kalmayı sağlayan mekanizma, motora bağlı çalışan pervanelerdir. Dönen kanat olarak da tanımlanabilen bu pervaneler, herhangi bir helikopterde iki ya da daha fazla sayıda bulunabilir.

Konu pervanelere gelmişken, helikopterlerin arka küçük pervanelerinin ne işe yaradığı da yavaş yavaş aktarılabilir. Ana motorun çalıştırılmasından sonra kanatlara hafif bir açı verilerek döner kanatların helikopteri kaldırmaya çalışması görülür. Yerde bu durum sıkıntı yaratmaz; ancak havaya kalkıldığında helikopterin gövdesi pervane dönüş yönünün tam zıttı olacak şekilde bir dönme isteği taşır. İşte tam da bu noktada, söz konusu istek ve hamleleri durdurmaya yarayan ekstra bir güce ihtiyaç duyulur.

8543_1988-as365n2_(300_x_200)Burada devreye giren küçük arka pervanedir. Çünkü helikopter gövdesinin dönmesini engellemek için en kolay yol, dön yönüne dik olacak şekilde ek bir pervane koymaktır. “Kuyruk rotoru” ismi ile bilinen bu pervane, tıpkı büyük pervaneler gibi bir itiş gücü yaratmaktadır. Bu şekilde helikopterin gövdesinin dönme isteğini engelleyerek muazzam bir denge sağlanır.

Öte yandan bu pervane incelendiğinde, söz konusu pervane için ayrı bir motorun olmadığı da görülür. Ana motora bağlı bir şaft sayesinde arka küçük pervane de döner. Altında bulunan dişli kutusu sayesinde de bu pervanenin ihtiyaç duyduğu dönme devri ayarlanır.

Arka küçük pervanelerin tek görevleri bunlar değildir. Aynı zamanda bu pervaneler, kanatların eğimlerini ve buradaki açıların ayarlanmasını da sağlayarak helikopterin kendi ekseninin etrafında hareket edebilmesi ve dönebilmesini de gerçekleştirir.

Helikopter hareketlerinin aslını oluşturan ana pervane ise oldukça dayanıklı, sağlam ve olması gereken niteliklerde olmalıdır. Helikoptere asıl gücü ve hareket kabiliyetini veren bu pervanelerdir. Aracın havada hareket etmeden durabilmesi için pervane açıları da muhakkak ki sabit olarak ayarlanmalıdır.
Kaynakça:
Tamer Korugan – Lüzumsuz Bilgiler Ansiklopedisi 1

Yazar: Baran Akçok