Herhangi Bir Yakını Alzheimer Olanlara Öneriler

Unutkanlık gün içinde zaman zaman yaşadığımız problemlerden bir tanesi. Özellikle yaşlılık dönemlerinde meydana gelen unutkanlık genç yaşlarda da sıklıkla görülebiliyor. Çok kısa süreli unutkanlıklar problem teşkil etmezken süresi uzayan unutkanlıklar tehlikenin habercisi olabilir.

8786_a_2Unutkanlığın sebepleri ne olabilir? Unutkanlık genetik problemlerden kaynaklı olabileceği gibi gün içindeki stres, yoğunluk ve yorgunluk da unutkanlığa sebebiyet verebilir. Unutkanlığın ileri boyutlarından olan Alzheimer ilerleyen yaş ile birlikte unutkanlıklarla meydana çıkmaya başlar. Halk dilinde kabaca “bunama” olarak isimlendirilen bu hastalığın geriye dönüşü yoktur ve yaş ilerledikçe hastalık da ilerler. Kalıtsal faktörlerin büyük rol aldığı bu rahatsızlık, beyinde proteinin birikmesi, beyin hücrelerinin yok olması veya sinir hücrelerinin hasar görmesinden kaynaklı olarak vuku bulabilir. Alzheimer hastalığı genelde 65 yaş üstü insanlarda görülmeye başlar. İki cinsiyette hemen hemen aynı oranda belirtileri olan Alzheimer, verilere göre kadınlarda erkeklere nazaran daha fazla görülebilmektedir. 65 yaş üstü kişilerde her 15 kişiden bir kişide görülebilen Alzheimer rahatsızlığı yaş 85’i geçince her iki kişiden bir kişide görülebiliyor. Dünya’daki yirmi milyon Alzheimer hastasının 300 bini ülkemizde yaşamaktadır. Sayısı önemsenmeyecek kadar fazla olan Alzheimer yaşayan tüm insanlar için bir risk oluşturmakta.

Peki yakını Alzheimer olanlar bu durum karşısında ne yapmalıdır?

Karmaşadan Uzak Durulmalı.

8786_a_1Alzheimer rahatsızlığı olan bir kişinin günlük hayatı basitleştirilmelidir. Günlük yaptığı işlerde sadeliğe giderek ona işlemlerinde yardım edebilirsiniz. Özellikle kişisel odasında kullandığı güncel eşyaların yeri belli olmalı, sık sık odanın düzeni değiştirilmemelidir. Odasına hatırlamasına yardımcı olacak eşyalar yerleştirebilirsiniz. Mesela hatırlama güçlüğü yaşadığı yakınlarının resimlerini sade bir çerçeve içinde odasına yerleştirebilirsiniz.

Düzenli İletişim

Alzheimer hastası olan insanlar bir çocuk gibi ilgi isteyebilir. Onu odasında veya yanınızdayken kendi başına bırakmadan onunla iletişim kurmaya çalışın. Günlük bakımları esnasında ona sevgi göstermek mesafe kat etmesine yardımcı olabilir. Alzheimer hastaları bazen anlaşılmadığını ileri sürerek kızgınlık ve inatçılık gibi huysuzluklar yaşatarak ev halkını rahatsız edebilir. Bu tür durumlarda hasta ikna edilmeye çalışılmamalı. Bunun yerine Alzheimer olan kişinin dediğine ikna olmuş gibi davranarak anlık huysuzluğun unutulması sağlanabilir. Bununla birlikte huysuzluk yaşandığı anlarda sevdiği bir yemeği ona teklif edebilir veya onunla hoşlandığı bir etkinliği yapabilirsiniz.

Dolap Düzeni

8786_a_3Alzheimer hastası için kullanılan dolapta sadeliğe baş vurulmalıdır. Dolaptaki eşya sayısının fazla olması çeşitli sorunlara sebebiyet verir. Kendisinin rahat olabileceği kıyafetler önde tutulmalı. Bunun yanında kendi başına giyinmede problemler yaşıyorsa kıyafet değişiminde ona yardım etmelisiniz.

Düzenli Egzersizler

Uykudan önce çay kahve gibi ürünleri tüketmemesi gerekene Alzheimer hastalarına rahatlatıcı bitki çayları verebilirsiniz. Bununla birlikte yatmadan bir süre önce yapılacak olan düzenli egzersizler onun gevşemesine ve aralıksız bir uyku çekmesine yardım eder. Uyku düzenine dikkat edilmesi gereken Alzheimer hastalarının devamlı aynı saat aralığında yatmasına dikkat edilmeli Gece vakitleri dinlenen beyin onun Alzheimer ile mücadele etmesine yardım eder. Kullanılan yatağın yüksekliği fazla olmamalı. Gece uyku halinde yataktan düşme olasılığı göz ardı edilmemelidir.

Doyurucu Besinler

Beyni dinç tutan en önemli faktörler elbette ki beslenme ve sudur. İyi bir beyin faaliyeti için beslenme ve sıvı tüketimi oldukça önemlidir. Hastanın günlük tükettiği suyu not ederek belli bir oranın altına düşmesine engel olmalısınız. Bununla birlikte sabah besin ihtiyacı daha fazla olduğu için özellikle kahvaltılarda lifli doyurucu gıdalar tercih etmelisiniz. Akşamları ise kendisini geceleyin rahatsız edecek gıdalardan uzak durmalısınız. Vitamin yönünden zengin olan taze meyveleri tüketmesi zihinsel faaliyetlerinin daha dinç olmasına yardımcı olacaktır.

Acil Durumlara Dikkat Edin

8786_a4Acil durumlar için devamlı bir ihtiyaç çantası bulundurun. Hastanızın durumuna göre bu çantanın içeriğini siz belirleyebilirsiniz. Bununla birlikte aciliyet icap eden durumlarda aranması gereken telefonları bir yere not edebilirsiniz. Bir çocuk gibi bazı şeylerden korunması gereken Alzheimer hastası için ilaçlar ulaşılamayacak bir yere koyulmalı. Kesici delici tehlike arz eden araç gereçler muhafaza edilmeli. Özellikle gece kalkıp gezen hastalar için tehlikeli eşyaların bulunduğu dolaplar vs. kilitlenmelidir.

Kaybolma Durumlarına Karşı Tedbir Alın

Alzheimer belirtisi olan hastalar sokağa çıktıklarında yönünü bulamaz ve kaybolabilirler. Tek başına mümkün mertebe dışarı çıkmaması gereken hastaların bileklerinde her halükarda isim, soy isim, adres, irtibat numaralarının bulunduğu bir bileklik bulunması her zaman iyidir.

Bakım Veren Kişilere Eğitim

Bakıma muhtaç olan Alzheimer hastalarını bakmak gerçekten hem fiziki olarak hem de psikolojik olarak kuvvet isteyen bir süreçtir. Hastayla ilgilenen kişiler fiziksel ve psikolojik olarak kendisini dinç tutmalıdır. Hasta bakımıyla ilgili eğitimlere katılarak, Alzheimer hakkında bilgiler edinerek hasta bakım sürecini daha sağlıklı hale getirebilirsiniz. Evde hasta bakımı genelde evin hanımı tarafından üstlenilir. Bu aslında yanlış bir durumdur. Küçükten büyüğe herkes evde hasta bakımı için iş paylaşımı yapmalıdır. Bakım işini bir kişiye yüklemek, özellikle de evin annesine bu sorumluluğu vermek evin genel havasında bir huzursuzluk oluşturabilir. İş paylaşımı yapılması ev içindeki birlik beraberliği güçlendireceği gibi hastaya olan hizmetin kalitesini de yükseltecektir.

Yazar: Hasan Demİrcİ