Hidrofobi Nedir ?

4644_hidrofobiiHidrofobi kelimesi, bilim dünyasının iki farklı alanında kullanılmakta olan bir kelime olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bilim türleri psikoloji ve de kimyadır. Bu kelime, psikoloji dünyasında kullanılmakla birlikte, köken olarak ise kimya bilimine aittir.

Kimyada, moleküllerin sahip olduğu sudan kaçınma özelliği anlamında kullanılmaktadır. Psikoloji biliminde bu kelimenin anlamı ise, kişinin suyla olan ilişkisi özelliğinden gelmektedir. Psikolojide kullanılan hidrofobi, kişinin sudan korkması anlamına gelir. Halk arasında bilindiği gibi, hidrofobi durumu kuduz mikrobu taşımakta olan bir hayvanın insanları ısırarak, kişiyi kuduz hastası yapması durumunda görülmektedir. Bu durum, hidrofobinin görüldüğü en sık durumdur. Hidrofobi durumunda, kişi sudan oldukça fazla korkar ve sudan temas etmekten çekinir. Kişinin sahip olduğu bu korku, ciddi manada yüksek bir korkudur. En kısa haliyle tanımlamak gerekirse psikolojide sudan korkma fobisi olarak adlandırılmakta olan hidrofobi, kimya bilimindeki kullanımı nedeniyle psikolojide bu durum için kullanılmaktadır. Kimya da oldukça farklı türde ve yapıda maddeler incelenir ve bu maddelerin çeşitli özellikleri ortaya çıkarılır. Bazı maddeler ise, su tarafından ıslatılamaz. Suyun kohezyon özelliğinden dolayı su, maddeleri ıslatır. Kimyada suyun ıslatamadığı maddelere ise, hidrofobi ismi verilmiştir. Aynı zamanda bu maddeler için, suyu sevmeyen tanımı da kullanılabilmektedir. Hidrofobi, kuduz hastalığının en önemli belirtilerinden biri olma özelliğindedir. Aynı zamanda hidrofobi yani sudan korkma fobisi, bazı akıl hastalıklarında da görülebilmektedir.

Toplumda, hidrofobi kelimesi aslında yanlış kullanılmaktadır. Bu yanlış kullanım, kuduz hastalığı ile hidrofobinin eş anlamlı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Oysa hidrofobi, kuduz hastalığı ile aynı anlamı taşımaktan ziyade, sadece bu hastalığın bir belirtisidir. Kuduz hastalığının en önemli belirtisi olan sudan korkma durumuyla alakalı olarak, bu durumun anlaşılması için kuduz olan hayvanlar üzerinde çok çeşitli araştırmalar yürütülmüştür. İlk olarak bu araştırmalarda, hayvanların su içmediği ve de su içmekten kaçındıkları gözlemlenmiştir. Araştırmaların ilk basamağını oluşturan bu durum üzerine, araştırmalar çok daha fazla genişletilerek daha kapsamlı bir hal almıştır. Yapılan bilimsel araştırmaların ilerleyen dönemlerinde, kuduz hastalığı taşıyan hayvanların su içmemelerinin nedeni olarak, hayvanların yutak felci geçirmesi anlaşılmıştır. Kuduz mikrobunu taşıyan hayvanların ağızlarından salyalar akar ve bu durum, ilk başlarda hayvanların sudan korkması nedeniyle değerlendirilmiştir. Oysa hayvanların ağızlarından salyaların akmasının nedeni, su korkusu değil salgıladıkları tükürüğü yutamamalarıdır. Buna neden olan şey ise, yutak felcidir.

Geniş kapsamda yürütülen araştırmalar neticesinde görülmüştür ki, kuduz hayvanlar sadece suya değil, yutulma özelliği olan diğer şeylere karşı da isteksiz davranmaktadırlar. Kuduz hayvanların geçirdiği yutak felci, bu durumun doğmasında en etkili olan durumdur. Bu durum, hayvanların herhangi bir şey yutmalarına izin vermemektedir. Kuduz hayvanlar su içmeyi çok isteseler dahi, suyu yutamayacakları için sudan uzak durmaktadırlar. Sudan korkma fobisi anlamında kullanılmakta olan hidrofobi, hayvanların yutak felci geçirmelerinden kaynaklanmaktadır. Kimya biliminde ise, suyun maddelerle temas etmemesi durumu, termodinamik adı verilen kanunlarla açıklanmaktadır.
Bazı maddeler, suyla temas ettikleri halde ıslanmamaktadırlar. Bu durum, olağandışı bir durum olarak yorumlanmaktadır. Bu tür maddelere hidrofobik adı verilmektedir ve özellik olarak bu tür maddeler suyun içinde çözünemezler.

Yazar: Erdoğan Gül