Holografi Nedir?

3623_bbbbb

Nesneleri üç boyutlu görüntüleyen fotoğraf tekniğidir. Özelliği mercek kullanılmadan yapılmış olmasıdır. Holografi, cisimlerden gelen dalgalardaki enformasyonu belirli bir şekilde depo edip, bu enformasyonda hiçbir kayıp olmadan tekrar ortaya çıkartmayı sağlayan bir tekniktir.

Nesnelerin üç boyutlu görüntülerinin alınabileceği düşüncesini ilk ortaya atan 1947 yılında Macar fizikçi Denis Gabor’dur. Denis Gabor, elektronik mıknatısların üzerinde çalışırken ışığın nesneye ve filme ayrı ayrı gönderilerek üç boyutlu görüntüler elde edilebileceğini kuramsal olarak kanıtladı. Ancak bu öneri on beş yıl sonra, sabit frekanslı ışık olan lazerin bulunmasından( 1960 ) sonra uygulamaya girebildi. 1962 yılında ABD’li E. Leit ve J. Upatmieks ve Rusyalı Yuri Denisyuk bilim adamları lazer ışınları kullanarak ilk hologramları elde etmeyi başardılar.

Holografi cisme ve filme ayrı ayrı gönderilen lazer ışınlarının film üzerinden girişiminin elde edilmesi ilkesine dayanır. Bir prizma ya da ışığı kıran başka bir araç yardımıyla lazer ışını ikiye bölünür. Birinci ışığın görüntüsü alınacak olan nesneye düşürülür ve nesnenin sabit frekansını koruyan bir dalga biçimi ekran üzerinde elde edilir. Öteki ışın demeti ise aynı ekrana birinci ışınla birleşecek biçimde gönderilir. Ekranda oluşan girişim görüntüyü ( Hologram ) verir. Hologramın yeniden lazer ışığıyla aydınlanmasıyla ekranın önünde ve üç boyutlu olarak görüntü elde edilir. Bu öyle bir görüntüdür ki, bakan kişi görüntüye göre yerini değiştirdiğinde gerçek cisimlerde olduğu gibi görüntünün de açısı değişir.

ho

Fotoğraf ve holografi teknikleri arasında çok büyük bir fark bulunmaktadır. Fotoğraf tekniğinde, görüntü iki boyutlu olarak kaydedilir ve mercek kullanılır. Her görüntüde ışığın yansıtıldığı çok sayıda nokta mevcuttur. Bu noktalardan çıkan çeşitli dalgaların meydana getirdiği karmaşık dalgaya cisim dalgası denir. Bu karmaşık dalga, fotoğraf tekniğinde optik bir mercek yardımı ile dönüştürülerek cismin görüntüsü elde edilir. Hologram tekniğinde ise cismin optik olarak meydana getirilmiş görüntüsü değil, cismin dalgası kaydedilir ve mercek kullanılmaz.

Holografi tekniği çok yeni bir buluştur. Üzerinde çalışan bilim adamları 1980’li yıllara gelindiğinde tam renkli hologramları elde etmeyi başardılar. Bugün bu tekniğin en geniş uygulama alanı tıp, sanayi ve havacılıktır. Holografi ile bedendeki urların üç boyutlu görüntüsü alınabildiğinden, ur büyüklüğü konusunda kesin bilgi edinilmektedir. Sanayide ise çok hızlı hareket eden nesnelerin üç boyutlu görüntülenmesi holografiyle olanaklı olabilmektedir.

Uçaklarda pilotların hem gökyüzünü hem de göstergeleri aynı anda izleyebilmeleri oldukça güçtür. Oysa holografi tekniğinden yararlanarak yükseklik, havanın hızı, alçalma oranı gibi bilgileri ön camdan gösteren ekranlar yapılmış ve böylece bu sorun giderilmiştir. Holografinin daha da gelişmesi üç boyutlu TV’leri izleyebilmemizi olanaklı kılmıştır.

Kaynakça:
Büyük Larousse, Büyük Ansiklopedi

Yazar: Derya Talas