Hoşlanmayı Etkileyen Beş Temel Unsur

5768_images_(1)Hoşlanma, beğenme, etkilenme, hoş duygular hissetme anlamlarına gelmektedir. Hoşlanmayı etkileyen 5 tane temel faktör vardır; mekansal yakınlık, fiziksel çekicilik, benzerlik, karşılıklı hoşlanma, alış-veriş (ödül).

Mekansal Yakınlık: Maruz kalma etkisi de denilebilir. Bir nesneye ya da kişiye ne kadar maruz kalırsak o kadar fazla hoşlanırız. Bu kişi ya da nesne yeter ki bizim için nötr olsun (acı vermemesi, zorluk çıkarmaması gerek). “Nikahta keramet vardır” sözü buna dayalıdır. Çiftler sevmeyerek, zorunluluk için evlenmiş olsalar bile aynı evde kaldıkça (mekansal yakınlık) zamanla maruz kalma etkisi oluşur. Örneğin; askerde, herkes aynı yaşantıya ve mekana maruz kalmıştır. Askerlik arkadaşlarının unutulmaması bu yüzdendir.

5768_hediyeFiziksel Çekicilik: Güzel ve çekici olduğunu düşündüğümüz birinden giderek daha fazla hoşlanmaya başlarız. Bunun yanı sıra çekici bulduğumuz kişilerin kendimiz gibi olduğunu düşünürüz. Yapılan araştırmalara göre çekici gelen insanların fiziksel özellikleri şunlardır; simetrik vücut ve yüz hattına sahip olmak, büyük gözlere sahip olmak, düz boyuna sahip olmak, elmacık yanaklara sahip olmak, küçük bir buruna sahip olmaktır. Fiziksel olarak çekici olan insandan hoşlanmamızın nedeni, çekici bulduğumuz kişiyi aynı zamanda iyi huylu, yetenekli, zeki olarak algılamamızdır. Evrim bakış açısına göre, fiziksel açıdan çekici olanlar daha sağlıklıdır görüşü vardır.

5768_erkek_kadin1Benzerlik: Değerleri, öz geçmişleri, fikirleri, kişilikleri, inançları, tutumları, iletişim tarzları, ilgi ve tutumları bize benzer olanları daha çekici algılarız, onlardan hoşlanırız. Karşıdaki kişi ile benzer yaşantılar geçirmişsek, aynı olayları yaşamışsak o kişiden hoşlanma eğilimimiz fazladır. Bunların içinde en önemlisi fikirlerin benzemesidir. İnsanların fikirlerinin aynı olması, onları yakınlaştırır. Aksi halde benzer olmadığında, kişi kendini yanlış yoldaymış gibi hissedebilir. Kişilerin idealleri, amaçları, ilgi alanları benzerse birbirlerinden hoşlanırlar. Ortak ilgi alanı nitelikli zaman geçirmeyi sağlar. Bu yüzden çiftlerin ortak ilgi alanı yoksa bile oluşturmaları tavsiye edilmektedir. Örneğin; eşlerden biri, televizyon izlemeyi sever, diğeri de televizyon izlemeyi boş görürse ortak ilgi alanı oluşmaz.

5768_indir_(1)Karşılıklı Hoşlanma: Biri bizden hoşlanırsa onun hakkında ne düşünürüz? Hoşlanan kişiden biz de hoşlanmaya başlarız, bu hoşlanma ilk başta illaki romantik hoşlanma olmayabilir. Çünkü, normal hayattan düşünürsek biri bizimle kaba konuştuğunda, biz de hoşlanmayız, onun gibi (onun anlayacağı dilden) konuşuruz. Fakat, biri bize kibar davrandığında bizim de hoşumuza gider ve o kişiye de hakkettiği gibi kibar davranırız. Eğer birisi bizden hoşlandığını söylüyorsa, bizde de hoşlanma tepkisine neden olur. Rol icabı bile birbirinden hoşlanan iki insan olduğu zaman bunun gerçeğe dönüşmesi olasıdır.

Alış-Veriş (Ödül): Hediyeleşmek, yardım etmek, karşıdaki kişide hoş duyguların açığa çıkmasını sağlar. Bize iylik yapan ya da hediye veren birinden hoşlanmamamız pek olası değildir.

Yazar: Nur Altn