HTS Raporu Nedir?

İnsanoğlunun medeniyeti ileriye taşıdığı her yeni teknolojik atılımla birlikte suç ve suçluların eylemleri de bu teknolojiye paralel olarak gelişme göstermektedir. Güvercin, duman ve ulaklarla sağlanan iletişim, modern zamanlarda avuç içine sığan cihazlarla saniyeler içinde tüm dünyayı kapsayacak kadar kolaylaşmıştır. Öyle bir zamandayız ki modern şehir insanlarının telefon irtibatının olmaması neredeyse çok az rastlanan bir durumdur.Eskilerin “bana dostunu söyle sana kim olduğunu söyleyeyim” sözü “bana telefonunda hangi programlar olduğunu söyle sana kim olduğunu söyleyeyim” dense kabildir. İnsanların birbirleriyle telefon üzerinden sağladıkları iletişim doğal olarak suç ve suç ilişkilerinin de en büyük delili haline getirmiştir telefon trafiğini. Nitekim günümüzde suçların aydınlatılmasında ve hakkaniyete uygun yargısal kararların verilmesinde telefon trafiğinin daha terminolojik bir ifadeyle HTS Raporlarının yeri hayli önemlidir.

Hts Raporu Neyi Kapsar ?

8518_3Medya gündeminde suç olarak basına yansıyan her olayın telefon görüşmeleriyle ilişkilendirilmesi telefon kayıtlarıyla ilgili adli süreçleri de oldukça karmaşık hale getirmiştir.Suç ildeği şüphesi taşıyan yahut işlenen bir suçun aydınlatılması için yapılan takip ve dinleme faaliyetleri aynı değildir. Bu bakımdan istihbari amaçlı ve salt suç şüphesinene istinaden konuşma ve mesajlaşmaların takip edildiği kayıt sistemine “önleyici dinleme”. Bir suç işlendikte sonra bu suçun faillerinin açığa çıkarılmasına yönelik kayıtların dinlenilip kaydelilmesi ise “dinleme” faaliyeti olarak tanımlanır. HTS Raporu/Dökümü (Historical Traffic Search) ise kişilerin sahip oldukları telefonlarıyla gerçekleştirdikleri görüşmlerin arayan,aranan; arama zamanı,arama süresi, arama yeri ve sinyal alınan baz istasyonları gibi bilgileri kapsar. HTS raporu hazırlanırken kişilerin gerçekleştirdikleri iletişimin içeriğine müdahale edilmez. İletişimin içeriğinin takip edilip raporlanması “dinleme” faaliyetinin konusudur. HTS raporlarının hazırlanması özel bir adli bilişim uzmanlığının konusudur zira Savcıların hakim kararıyla TİB’den (Telekominikasyon İletişim Başkanlığı) talep ettiği veriler ham halde gelir.Bu noktadan sonra GSM opertörlerinin gönderdiği verilerin birbirleriyle ilişki bağını ortaya çıkarmak, kayıtlarla ilgili modellemeller yapmak, elde edilen verilerin istatistiki olarak ortaya koymak ve bu veriler üzerinden güvenirlilik sorgulamaları yapılarak mevcut delil ve ifadelerle tutarlılığının açığa çıkarılmak konuyla ilgili adli bilişim uzmanlarının sunduğu HTS raporlarını oluşturur.

HTS Raporlarıyla İlgili Hukuki Boyut

HTS raporları doğrudan iletişimin gizliliğiyle ilişkili olduğundan anayasa tarafından koruma altına alınmış bir haktır.Bu durumun tabii sonucu olarak bu dökümler sadece hakim veya savcının talebiyle alınabilmektedir. Kişisel talep bağlı olarak bu kayıtların alınabilmesi mümkün değildir.Bu raporlar adli makamlarca istenmesine rağmen CMK 135′ e göre sadece kanunda ifadesini bulan hallerde, belirli kişilerin, belirli ve sınırlı bir süre ile talep edilebilmektedir. Yine HTS kayıtlarının talep edilmesi için ilgili suçun aşağıda belirtilen kategorilerden birine girmesi icap etmektedir:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;
8518_51. Kasten öldürme (Madde 81, 82, 83),
2. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (Madde 79, 80),
3. İşkence (Madde 94, 95),
4. Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, Madde 102),
5. Çocukların cinsel istismarı (Madde 103),
6. Nitelikli hırsızlık (madde 142) ve yağma (madde 148, 149),
7. Uyuşturucu veya uyarıcı Madde imal ve ticareti (Madde 188),
8 . Parada sahtecilik (Madde 197),
9. (Mülga alt bent: 21/02/2014-6526 S.K./12. md)
10. Fuhuş (Madde 227),
11. Rüşvet (Madde 252),
12. İhaleye fesat karıştırma (Madde 235),
13. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (Madde 282),
14. Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak (madde 302),
15. Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar (madde 309, 311, 312, 313, 314, 315, 316),
16. Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (Madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) suçları.
b) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (Madde 12) suçları.
c) Bankalar Kanununun 22 nci Maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu,
d) Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.
e) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü Maddelerinde tanımlanan suçlar. (CMK/135. Md)
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220 nci maddesinin iki, yedi ve sekizinci fıkralarında yer alan suçların bir terör örgütünün faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde bu suçlar için de iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi tedbirlerine başvurulabilir. (Terör örgütüne üye olmak, yardım etmek, propagandasını yapmak)

HTS Kayıtlarının Modern Hukuk ve Kriminolojideki Yeri

İletişim olanaklarının artmasıyla suç ve suçluluların ortaya çıkarılması çok daha çetrefilli hal almıştır. Organize olarak gerçekleştirilen suçların birçoğunda suçlular arkalarında delil ve tanık bırakmadan , çoğu zaman herhangi bir mağdur da olmadan suç işleyebilir olmuşlardır. Hırsızlık, fuhuş, insan kaçakçılığı gibi suçların tespiti ve suçluların yakalanması için teknolojiden istifade etmek kaçınılmaz olmuştur. Bu noktada bahsi geçen suçların engellenmesi ve aydınlatılması İletişim cihazlarının takip edip iletişim sürecine dair verilerin analiz edilmesiyle oldukça kolay hale gelmiştir. HTS dökümleri sayesinde büyük bir doğruluk ve objektiflikle suç gruplarının ilişki soy ağacı ortaya çıkarılabilmektedir.Bu noktada suçun açığa çıkarılması ve suçluların hakkaniyete uygun olarak cezalandırılmalarıyla birlikte herhangi bir mağduriyete ve kayba mahal vermeden suçun önlenmesi de mümkün olmuştur.
Kaynakça:
http://gusam.org/2014/12/25/hts-ve-iletisim-delilleri/<br />
http://www.adlibilisimuzmanim.com/hizmetler/hts-analizi.html

Yazar: Erdal Uğur