İnsan Kaynakları Yönetimi

İnsan Kaynakları Yönetimi Kavramı

İnsan kaynakları yönetiminin ana konusu, üretim faktörlerinden emektir.  Üretilen mal ve hizmetlerin ekonomik olmaları için mutlaka insan ihtiyaçlarını karşılamalıdır. İşletmeler de bunun için üretimde insan emeğinden yararlanırlar. Dolayısıyla insan kaynağı, üretimin araç ve amacıdır. İnsanlar üretimde fiziksel ve düşünsel emek harcarlar. Fiziksel emek kas gücüne, düşünsel emek ise zihinsel faaliyetler içerir. Tüm işletmelerde, çeşitli görev ve statülerde insanlar çalışır. Çalışırken fiziksel ve zihinsel emeklerini birlikte kullanırlar. Yoğunluk farkları işe bağlıdır.

İnsan kaynakları kavramı, işletmedeki tüm insanları kapsar. Gelecekte işletmeye katılabilecek insanlarda dahil edilebilir.
İnsan kaynakları yönetimi (İKY), insan kaynağının işletme ve kişilere yararlı, yasal çerçevede, etkin yönetmeye yarayan işlev ve çalışmalar topluluğu kabul edilir.

İnsan Kaynakları Yönetimi Amaçları

İnsan kaynakları yönetiminin özde iki amacı;

1-Personellerin bilgi ve becerilerini en iyi kullanarak, katkılarını maksimize etmelerini sağlamak,
2-İş hayatı kalitesini arttırmak.

Bu iki amaç arasında güçlü bağ kurulabilir. Sağlıksız ve güvensiz ortamda çalışan, işini sevmeyen personellerden verim beklenemez. İşini sevmesi için, bilgi ve yeteneklerini kullanacağı işe yerleştirme gereksinimi duyulur. Bazı yöneticiler yalnızca birinci amaçları için çalışırlar. Emeği hem araç hem amaç kabul etmeyip yalnızca araç kabul ederler.

İşletmede, işten istifa eden çoksa, iş kazası ve meslek hastalıkları çoksa, devamsızlık çoksa, standart dışı üretim ağırlıktaysa, toplu sözleşmeler sorun ediliyorsa, personeller tatminsiz ve moralsiz ise insan kaynakları yönetimine dayalı önemli sorunlar vardır. Dolayısıyla personel maliyetleri yükselir ve verim düşer. Bu sorunlar insan kaynakları yönetimi tedbirleriyle, işletme ve personel ihtiyaçları doğrultusunda çözülmeye çalışılır.

İnsan Kaynakları Yönetiminin Önemi

Emek faktörü, diğer üretim faktörlerinden ayrı tutulur. Emek, diğer faktörleri bir araya getiren, işleten, ve düzenleyen faktördür. İşletmeler diğer üretim faktörlerini satın alırlar. Emeği ise ancak kiralayabilirler. Emeği çalıştırmak bambaşka uzmanlık gerektirir.

Personelin işletme dışındaki halleri de işletmede üretimi etkileyebilir. İşletmelerde rekabette öne çıkmak, insan kaynağına verilen öneme bağlıdır. Dolayısıyla emeğe yönelik tüm kararlar doğru alınmalıdır. Çok sayıda, farklı statüde insanı etkin ve verimli çalıştırarak işletme garantiye alınır. Bunun nasıl başarılacağına insan kaynakları yönetimi karar verir.

Tüm birim yöneticileri de mutlaka insan kaynakları yöneticisi gibi davranmalıdırlar.

İnsan Kaynakları Yönetimini Etkileyen Çevre Unsurları

İnsan kaynakları yönetimi, personel verimi ve çalışma yaşam kalitesi yükseltmeye çabalarken çevreden etkilenir. Toplumun değişen değer yargıları ve standartları işletme ve personellerin işletmeden beklentilerini değiştirir. Başarılı insan kaynakları yönetimi, üst yönetimi bu doğrultuda uyarır.

İç Çevre Unsurları:

İşletme kaynaklı, kontrol edilebilir unsurlardır.

*Bireysel nitelikler
*İş nitelikleri
*Bireyler arası ilişkiler
*Örgüt özellikleri

Dış Çevre Unsurları:

Faaliyet çevresi kaynaklı, göreceli kontrol edilemeyen unsurlardır.

*Dış kaynaklar
*Rakipler
*Kanunlar

Kaynakça:
Anadolu Üniversitesi – Genel işletme – Haziran 2008

Yazar: Halil İbrahim Arik