İslami Açıdan Önemli 7 Şehir

Türkler göçebe bir toplumdur. Göçebe olmamızın sebepleri arasında iktisadi, siyasi, askeri ve kültürel değerler yer almaktadır. Türklerin göçebe toplum olmalarının sebeplerinden birisi de hiç şüphesiz ki, devletin varlığının ve bekasının uzun süreli olmasından kaynaklanmalıdır. Dini inançları olan medeniyetlere yapılan göçlerden toplumlar, kendi özlüğündeki düşünceleri değiştirerek medeniyetin inançları ile karışım içine girmektedirler. İslam, bir medeniyette ve şehirde var olmuştur. Hz. Peygamber, Mekke’den Yesrib’e hicret etmiştir. Bu hicret sırasında Hz. Peygamber, Yesrib’in adını Medine olarak değiştirmiştir. Medine, kelime olarak ‘’şehir’’ anlamına gelmektedir. Aynı kökten türemiş olan medenî kelimesi ise, biz Müslümanların kimliğini ifade etmektedir. Şehre indirilen bir din olan İslam, yerli halk tarafından hayat süren cemaatler vasıtasıyla ifasını öngörmüştür. Bu başlangıç, şehir kültürünü medeniyete dönüştürmek için bir başlangıç olmuştur. Bu açıdan inceleme yaptığımız zaman Türkler, Medine Medeniyetini kurmuştur. Medeniyet bünyesine bürünen İslam devleti, yeni şehirlere yayılmak için ilk girişimini başarı ile tamamlamıştır. İslam her geçen gün, farklı topluluklara ve medeniyetlere yayılmıştır. İslam’ı seçen topluluklar genişleyip, ülkelerinin geleceğini değiştiren etkenlere zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda İslam, büyük topraklara yayılmış ve gelişim sürecini devam ettirmiştir. Ayrıca, İslam’ı kabul eden Osmanlı imparatorluğu, İslam’ı geniş kitlelere yayma konusunda büyük çaba sarf etmiştir. Bu bağlamda İslam, zorlukla değil tamamen insanların hür iradesi ile yayılmıştır. Unutulmamalıdır ki İslam, zorlukla değil davet ile yayılmıştır. Gelin hep beraber kutlu din İslam’ın yayıldığı topraklara birlikte göz gezdirelim.

Kudüs

8020_kudusudüs, dünya üzerinde bulunan en eski şehirlerden birisidir. Peygamber Efendimiz’in (sav) miraca yükseldiği Mescid-i Aksa, Kudüs’te bulunmaktadır. İslam için çok önemli olan Mescid-i Aksa, bozulmadan günümüze kadar gelen ilk İslam eseridir. Kudüs şehrinde birçok sahabenin kabri de bulunmaktadır. Kudüs’te birçok peygamberin izine rastlamak mümkündür. Ayrıca Osmanlı devleti Kudüs’e gereken değeri göstererek, Kudüs’ün günümüze kadar bozulmadan gelmesine vesile olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu, Kudüs’te birçok eser vererek İslam’a katkıda bulunmuştur. El Halil şehrinde Hz. İbrahim, Hz İshak, Hz. Yakup, ve Hz .Yusuf’un kabirleri bulunmaktadır. Kuranda geçen üç meleğin Hz. İbrahim’i ziyaret etmesi olayı da El Halil’de gerçekleşmiştir. Kudüs, İslam tarihi açısından çok önemli bir şehirdir. Bir gün yolunuz düşerse, Kudüs’ü mutlaka ziyaret etmelisiniz.

Semerkant

8020_semerkantSemerkant Özbekistan’da bulunmaktadır. Timur döneminde önem kazanan şehirde ilimden sanata kadar birçok izlere rastlayabilirsiniz. Semerkant’taki bir diğer özellikle de Timur döneminde birçok İslam aliminin yetişmiş olmasıdır. Semerkant’ta iyi bir yönetim süren Timur, şehrin gelişmesinde ki en büyük faktörlerden birisi olarak dikkat çekmektedir. Timur’un mezarı şehrin girişinde bulunmaktadır. Eğer Semerkant’a yolunuz düşerse, Timur’un mezarını da ziyaret etmenizi tavsiye ederiz. Günümüzde belirli tur firmaları Semerkant şehrine aralıklarla turlar düzenlemektedir. Semerkant, yerli turistlerin büyük ilgisini çekmektedir.

Şam

Günümüzde Suriye, savaş altında olan bir bölge olarak direnmektedir. Ancak Suriye bu muameleyi kesinlikle hak etmeyen bir şehirdir. Günümüzde Suriye’ye gitmek biraz zor olsa da, ölmeden önce gitmemiz gereken şehirler arasında yer almaktadır. Şam kentinde bulunan Şam Emeviye Camii, bazı kesimlerce Müslümanların en önemli dördüncü camisi olarak adlandırılır. Suriye’de Hz. Hızır ve Hz. Hud’un makamları bulunmaktadır. Hz. Adem’in oğlu olan, kardeş cinayetine kurban giden Habil’in kabri de Şam kentinde bulunmaktadır. Şam’da bulunan eski mezarlıkta Bilal Habeşi ve Kerbela şehitlerinin de kabirleri bulunmaktadır. Günümüzün getirdiği dezavantajlar ile şehre gidebilmemiz, maalesef çok zordur. Şu an Suriye iç savaş yaşanmaktadır. Bu nedenle İslam tarihi açısından önemli değerlere sahip olan bölgeler, daha iyi korunmalı ve sahip çıkımalıdır. Bölgede oluşan olumsuzluklar nedeniyle birçok cami, yıkılmış ve harap olmuştur. Çıkan iç savaş İslam tarihine büyük ölçüde zarar vermiştir. Suriye, İslam’daki yeri açısından bu kadar büyük bir öneme sahip iken, günümüzde maalesef Suriye’yi gezebilmek olanaksızdır.

8020_urfaŞanlıurfa

Peygamberler şehri olan Urfa, aynı zamanda da Hz. İbrahim’in doğduğu yerdir. Urfa’da bulunan Balıklıgöl, Hz. İbrahim’in ateşe atıldığı yer olarak bilinir. Bu nedenle, ziyaretçi akınına uğramaktadır. İslam şehirleri arasına Urfa’nın dahil olmasının en önemli sebebi şüphesiz ki, Hz.İbrahim peygamberdir. Hz.Eyyub (as)’un ve eşi Hz.Rahme’nin kabirleri de Urfa şehrinde bulunmaktadır. Diğer şehirlere nazaran gidip görebilmemiz açısından bize en yakın şehir olan Urfa, İslam şehirleri arasında önemli bir yere sahiptir. Bir eleştiride bulanacak olursak, yabancı turistler bizlere nazaran Urfa’yı daha çok ziyaret etmektedirler. Kendi ülkemizde bulunan ve İslam tarihi açısından önemli bir yere sahip olan Urfa, mutlaka gidilmesi gereken İslam şehirleri arasında yer almaktadır.

Mekke-Medine

8020_mekkeİmkanı olan her Müslüman’ın ziyaret etmesi gereken kutsal bir şehir. İslam’ın güneşinin doğduğu şehir. Toprağından havasına kadar her şeyi ile farklı olan şehir Mekke ve Medine’dir. İslam duygularınızın sınırsız genişleyeceği bir şehir olan Mekke ve Medine ayrıca, İslam’ın duygusunu en iyi hissedebileceğiniz yerlerden birisidir. Cennet’ül Mualla Mezarlığı’nda Hz.Hatice validemiz ve bazı Sahabe-i Kiram’ıda ziyaret etmelisiniz. Peygamberimizin doğduğu evde bu şehirde bulunmaktadır. Peygamberimiz’e (sav) ilk vahyin geldiği Hira Dağı Mekke’ye 9 kilometrelik bir mesafede yer almaktadır. Ayrıca Sevr Dağında, Hz. Peygamberimiz ile Hz. Ebu Bekr’in saklandığı mağara bulunmaktadır. Mescid-i Cin Cami ise, cin suresinin indiği yere inşa edilmiştir. Mekke ve Medine’nin her bir karış toprağında İslam’ın parçalarını görebilirsiniz.

Yemen

Peygamberimiz hayatta iken, Yemen şehrinde İslam yayılmaya başlamıştır. Yemen’de bulunan San şehrini Hz. Ali fethederek, şehre Camii Kebir’i yaptırmıştır. Cami günümüzde birçok yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret akınına uğramaktadır. Şehirde Türk sokakları günümüzde hala mevcuttur. Şehrin tarihi çok eskilere dayandığı için, kültürel eserlerle sık sık karşılaşmaktayız. Mimarisi ile adeta şehir, ziyaretçilerini büyülemektedir. Ayrıca şehir ile bağdaşmış olan Veysel Karani, birçok filme ve kitaplara konu olan hikayesi ile karşımıza çıkmaktadır. Yemen illerinde Veysel Karani izlerine rastlamak mümkündür.

Saraybosna

8020_saraybosnaBosna Hersek’e bağlı olan Saraybosna’da Osmanlı izleri 14. Yüzyıla kadar dayanmıştır. Şehir, 15. Yüzyılda İshakoğlu İsa Bey ve 16. Yüzyılda da Gazi Hüsrev Bey’in katkılarıyla büyük bir gelişme göstermiştir. Şehir daha sonraları birçok kuşatmalara maruz kalmıştır. Kuşatmadan kalan izler Saraybosna’yı biraz hırpalasa da, şehir daha sonraları kendini yavaş yavaş toparlamaya başlamıştır. Şehrin toparlanmasıyla birlikte Baş çarşı Meydanı, simgesel olarak günümüzde karşımıza çıkmaktadır. Osmanlı devletinin 16.Yüzyılda kurduğu eski çarşının etrafında birçok cami mevcuttur. İslam’ın izlerini derin yaşayan şehirlerden birisi Saraybosna’dır. Şehirde gezebileceğiniz birçok yer mevcuttur. Bu yerlerden bazıları Bakırcılar Çarşısı, Kurşunlu Medresesi, Gazi Hüsrev Bey Camisi, Moriça Han, Selçuk Hatun Medresesi, Hankahı, Katedral, Ferhat paşa Camisi ve Rüstem Paşa Bezistanı’dır. Saraybosna, sizi camileri ile adeta büyüleyecektir. Saraybosna’ya ulaşım zor gözükse de oldukça rahattır. Ülkeler arası vize olmaması, ulaşım açısından bizleri birçok sıkıntıdan kurtarmıştır. Ayrıca Saraybosna’da halen Türk izleri yaşadığından dolayı, yabancılık çekmeyeceğinizden şüpheniz olmasın. Osmanlı ve İslam tarihini derinden yaşayabilmek için Saraybosna, ziyaretçilerini beklemektedir.

Kaynakça:
Büyük İslam Ansiklopedisi

Yazar: Ensar Türkoğlu