Üfürüm, kanın, basıncı yüksek bir bölümden alçak basınçlı bir bölüme akarken oluşturduğu girdapların sesidir.

Üfürümler, kalp atışlarının arısında (diastolik) ya da kalp kasıldığı sırada (sistolik) duyulan üfürümler olarak ikiye ayrılırlar. Kalp kasıldığı zaman basınç daha çok yükseldiğinden, sistolik üfürümler diastolik üfürümlerden daha şiddetlidir. Sistolik üfürümlerin birçoğunun zararsız olmasına karşılık, diastolik üfürümler genellikle kalpte bir bozukluğun bulunduğunu gösterir. Ama sorun yaratan nedenlerden çoğu ameliyatla giderilebilir.

Kalp Kapağı Hastalıkları:

Kalp kapağı hastalıkları sistolik üfürümler yaratabilir. Bunlar, kalp kasıldığı sırada oluşan sesler, yani kulakçıklar ile karıncıklar arasındaki kapakların kapandığını gösteren “birinci kalp sesi” ile aort kapağı ile pulmoner kapağın (akciğer atardamarlarının girişndedir) kapanmasıyla oluşan “ikinci kalp sesi” arasında duyulur.
Karıncıklardaki basıncı yükselten kasılma sırasında duyalan sistolik üfürüm, kanın kulakçıklara kaçmasını önleyen mitral kapak ile triküspid kapak kaçağından (yetersizliği ) ya da sağ ve sol karıncıkların çıkışında yer alan pulmoner ve aort kapaklarındaki daralmadan kaynaklanabilir.

Kalpte Delik:

Kalbin damarlara kan pompalamak için kasılması (sistor) sırasında, sol karıncığın içindeki basınç sağ karıncıktakinden yüksektir. İki karıncık arasındaki duvarda bulunan delik, kasılma sırasında kanın hızla sol karıncıktan sağ karıncağa akmasına neden olur. Bu sırada oluşan üfürüm, bazen çok siddetlidir. Öyle ki titreşim, göğsün üstünü dayanan elle bie hissedilir. Bin bebekten beşi kalbi delik olarak doğar, ama çoğu delik ilk birkaç ay içinde kendilğinden kapanır. Bazı delikler de kulakçıklararasında yer alırve bu durumda basınç farkı az olduğundan üfürüm duyulmayabilir.

Karıncıklar arasındaki büyük delikler olabildiğince erken (çocuk ) bir yaşını doldurmadan) onarılmalıdır. Kulakçıklararısı delikler ise çoğunlukla önemli bir sorun yaratmazlar:

Aort Koarktasyonu:

Bazı bebeklerin aortu (kalpten çıkan ana damar) doğuştan dardır. Bu durum şiddetli bir üfürüm ve titreşim yaratır. Darlık, kollara giden damarların ayrıldığı bölgeden önceki bölümdeyse kollarda kan basıncı yükselir. “Aort Koarktasyonu “ adlı bu hastalık, çocukluk çağında fark edilmeyebilir. Ancak dar bölüm kalbin zorlanmasına neden olduğundan, genellikle ameliyatla çıkarılır.

Diastolik üfürümler:

Bunlar, ikinci kalp sesi ile kalbin kasıldığını bildiren birinci kalp sesi arasında duyulur. Neden, sistolik üfürümlerin tam tersi, ani aort kapağı ve pulmoner kapak yetersizliği ya da mitrol ve triküspid kapak darlığıldır.

Tanı ve Tedavi:

Üfürmeler aslında tanıda önemli rol oynayan belirtilerdir. Sistolik ya da diastolik oluşları ya da en şiddetli duyuldukları bölge, bazen neredeyse kesine yakın tanı için yeterli olabilmektedir.
Üfürümlerin başta gelen belirtisi olan soluk darlığı her durumda (sözgelimi, aort korktasyonu) görülmez. Bu yüzden üfürümün gerçek nedenini saptama ve ameliyat gerekip gerekmediğini belirleme amacıyla bir dizi test uygulanır. İlk başvurulan muayene yöntemi kalpte büyüme olup olmadığını anlama amacıyla çekilen göğüs röntgenidir. Ancak bazen kalbin aşırı yüklenmesine karşılık röntgende normal görüntü verebilmesi nedeniyle ek olarak EKG de çekilir.
Başka yöntem de kalp kateterizasyonudur. Atardamara ya da toplardamara yerleştirilen kateter yardımıyla kalp kapaklarının iki yanındaki basınç farkı ölçülür ve kapak kaçaklarını saptamak için kalbe özel boya maddeleri verilir.
Üfürümlere yol açan ana neden ciddiyse ve ameliyatla giderilebilecek nitelikteyse, ameliyata başvurulur. Cerrahi girişim genellikle başarılı sonuç verir.

Saygılarımla hepinize sağlıklı yaşamlar…