Kanun Hükmünde Kararname Nedir?

Kanun Hükmünde Kararname hükumetin Türkiye Büyük Millet Meclisi toplantı ve karar yeter sayısı gibi bir takım sıkı kurallara bağlı kalmadan aciliyet gerektiren konularda çok çabuk toplanarak aldığı kararları uygulamaya geçirebildiği özel bir kanun çıkarma şeklidir.

Hukuk sistemimize ilk kez 1961 Anayasası’na 1971 değişikliğiyle girmiştir. Mevcut Anayasamız 1982 Anayasası’nda da kabul edilen Olağan Kanun Hükmünde Kararnamesine ek olarak bugün birde Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname yöntemi benimsenmiştir.

Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnamesinin Özellikleri

8784_rgTürkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Bakanlar Kurulu’na verilen bir yetki kanununa dayanılarak çıkartılır.
Kanun hükmünde kararnameler Resmi Gazete’de yayınlandığı gün yürürlüğe girer. Resmi Gazete’de yayınladıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulmayanları bu tarihte Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından reddedilen Kanun Hükmünde Kararnameler ise bu red kararının Resmi Gazete’de yayınladıkları tarihte yürürlükten kalkar.

Yetki Kanunda Bulunması Gerekenler

Kanun hükmünde kararnamenin amacı, kapsamı, ilkeleri, süresi ve süresi içinde birden fazla çıkarılıp çıkarılamayacağıdır.

Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri ile Düzenlenemeyecek Olanlar

Bu kanun hükmünde kararname ile temel haklar ve özgürlükler kişi hakları ve ödevleri ile siyasal haklar ve ödevler düzenlenemez.  Bütçe kanunda değişiklik yapılamaz. Hiçbir hak Kanun Hükmünde Kararname ile sınırlanamaz ve durdurulamaz.

Olağanüstü KHK ile Olağan Dönem KHK Arasındaki Farklar

Olağan dönem Kanun Hükmünde Kararnameden farklı olarak Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname çıkarmak için bir yetki kanununa gerek yoktur ve ilk kez 1982 anayasa ile hukuk sistemimize girmiştir ve yine Olağan Kanun Hükmünde Kararnameden farklı olarak tüm haklar (kişi hakları ve ödevleri, siyasi haklar ve ödevler) düzenlenebilir ve kişi hakları ve siyasi haklar ve ödevler dahil olmak üzere tüm haklar Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname ile sınırlanabilir ve durdurulabilir.

Olağanüstü KHK ile Olağan Dönem KHK Ortak Özellikleri

Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararnameleri tıpkı Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri gibi Resmi Gazetede yayınlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan Kanun Hükmünde Kararnameleri bu tarihte Türkiye Büyük Millet Meclisinin reddettiği Kanun Hükmünde Kararnameler ise bu red kararının Resmi Gazetede yayınladığı tarihte yürürlükten kalkar.
Kaynakça:
Türkiye cumhuriyeti 1982 anayasi
Tümü cumhuriyeti 1961 anayasası
Tümü büyük millet meclisi iç tüzüğü

Yazar: Gül özay Süner