Karoten Nedir?

4240_karoten2

Doğada yer alan bazı maddeler, gerek insan sağlığı gerek de canlı devamlılığı için oldukça gerekli maddeler arasında yer almaktadır. Oldukça çeşitli türde ve de yapıda bulunan bu maddelerden birisi de karoten’dir. Karoten bir bileşiktir ve de bitkilerin yapısında bulunmaktadır. Bu maddenin bitkiler için en önemli fonksiyonu ise, fotosentez olayıdır.

Fotosentezin, dünyaya gerekli olan Oksijenin sağlandığı olay olduğu düşünüldüğünde, karoten bileşiğinin önemi oldukça artmaktadır. Karotenin fotosentez olayındaki fonksiyonu ise, güneşten gelen ışınların soğurmasını sağlamak ve de ışığı klorofillere aktarmaktır. Bu bileşik madde, bazı bitkilere rengini vermesiyle de tanınmaktadır. Bu bitkilerin başında ise havuç gelmektedir. Başta havuç olmak üzere turuncu renge sahip bitkilerin rengi, bitkilerin yapısında bulunan karoten bileşiğinden kaynaklanmaktadır. A vitamini denildiğinde de, karoten akla gelen ilk maddeler arasında yer alır. Karoten maddesi, vücuda bitkiler yoluyla alındığında ince bağırsakta parçalanır ve de burada retinole dönüşür. Retinol ise, A vitaminin bir türüdür.

Karoten maddesi, A vitaminine ise sadece ihtiyaç halinde dönüştürülmektedir. Böylece havuca rengini veren bu bileşik, provitamin özelliği görür ve de karaciğerde depolanmaktadır. A vitaminin insan sağlığı için ne kadar önemli olduğu düşünüldüğünde, karoten maddesi kendini oldukça önemli kılmaktadır. Karotenin insanoğlu için oldukça önemli bir konumunda bulunması, bu maddenin yapay olarak üretilmesine neden olmuştur. Laboratuvar ortamında üretilen bu maddenin insan sağlığı için olumsuz sonuçlar doğurduğu, yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda kanıtlanmıştır.Özellikle de kanser tehlikesi, yapay karotenin neden olabileceği olumsuz durumlar arasında yer almaktadır.Dünyada bazı ülkelerde ise,organik olarak koroten üretimi gerçekleşebilmektedir.   Bu ülkelerin başına ise Avustralya gelmektedir. Bu ülkede, deniz yosunları birtakım işlemlerde geçirilerek, deniz yosunlarından organik olarak karoten üretilebilmektedir.

kar

Bitkilerin yapısında bulunan karotenin iki farklı türü bulunmaktadır. Bu türler, beta ve alfa karoten olarak adlandırılmaktadır. Son yıllarda karoten maddesinin insanlar tarafından kullanılması oldukça artış göstermektedir. Özellikle kilo vermek isteyen kişilere sunulan karoten içerikli ürünler, bu durumun oluşmasında temel etken olarak gözükmektedir. Karotenin kilo vermek için kullanılmasının en büyük nedenleri ise, bu maddenin tokluk hissi vermesi ve metabolizma hızının kontrolünde etkili rol oynamasıdır. Fakat kilo vermek amacıyla daha çok sentetik olarak üretilen karoten kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalar, sentetik yolla üretilen karotenlerin sağlık açısından olumsuz sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Özellikle de prostat ve de akciğer kanserine yakalanma oranının, sentetik yolla üretilen karoten kullanımıyla arttığı bilim adamlarınca vurgulanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, sağlık açısından oldukça önemli etkileri bulunan karotenlerin doğal yollarla vücuda alınması önemlidir. Özellikle havuç gibi karoten içeren bitkilerin kullanımı, sağlıklı yaşam için gereklidir.

Yapay olarak üretilen karoten hapları, özellikle hap biçiminde kullanılmaktadır. Karoten maddesinin sağlık açısından faydaları göz önüne alındığında bir ihtiyaç olarak üretilen yapay karoten haplarının kanseri tetikleyici konumda bulunmasının anlaşılmasını ardından, birçok bilim dalı organik karoten kullanımını desteklemektedir. Özellikle de sigara kullanan karoten kullanıcıları için, akciğer kanserine yakalanma oranının yükseldiği belirtilmektedir. Daha sağlıklı olmak adına kullanılan karotenin, sağlıksız durumlar doğurmaması adına organik yani direkt olarak bitkiler tüketilerek kullanılması çok daha uygundur.

Yazar: Erdoğan Gül