Karpuzu Güneşin Altına Koyarsak Neden Soğur?

MINOLTA DIGITAL CAMERASıcak yaz günlerinin vazgeçilmez meyvelerindendir karpuz. ’’”Şöyle soğuk soğuk bir karpuz olsa da yesek”’’ cümlelerini duymayan yoktur. Çeşitli faydaları da bulunan bu lezzetli meyveyi tüketmek için sebep oluşturmaktadır.Unutkanlığı gidermesi, içerdiği bol miktardaki likopen maddesinden dolayı kansere karşı koruyucu özelliği olması, su oranı yüksek olduğundan bol miktarda idrar oluşturması sebebiyle kum ve taşların atılması gibi önemli özellikleri bulunur. Besin değeri yeterince yüksek ve ayrıca kalorisi de buna takiben fazla yüksek olmaması, tercih sebebidir. Aşırıya kaçılmadığı sürece zararlı etkisi bulunmamaktadır.

Bunca etkilerini sıraladığımız karpuzu soğuk tüketme isteği, kuşkusuz yaz sıcaklarından bunalmışlığın verdiği bir durumdur. Bu nedenle buzdolaplarında yaz mevsiminde eksik olmaz. Fakat, her zaman soğutucu bir mekanizma yanımızda yoksa karpuz nasıl soğutulabilir ya da en azından mevcut durumundan nasıl biraz daha serinletilebilir? Pikniğe giden aileler görmüşsünüzdür. Akarsu varsa akarsu yatağına yatırırlar ya da karpuzu güneş altına bırakarak soğumasına yardımcı olurlar. Burada merak edilen nokta, güneş kızgın şekilde karpuza nüfuz ederken, nasıl oluyor da karpuz biraz daha serinlemektedir? Bu sorunun cevabı aslında oldukça basittir.

5593_ruyada-karpuz-gormekTamamen kimyada bilinen hal değişimlerinin etkisiyle, yani fiziksel değişimlerle meydana gelmektedir. Bilindiği üzere, bir madde hal değiştirirken ya ısı alır ya da ısı verir. Örneğin, buz erirken ortamdan ısı alır. Su da buharlaşırken ortamdan ısı alır. Tersini düşünürseniz su buharı yoğunlaşırken ve su donarken de ortama ısı verir. Bu yüzden yağmur ve kar yağarken havanın biraz ısınmasının sebebi budur. Denizden çıktığımızda veya elimizi yüzümüzü yıkadığımızda serinlememizin sebebi de budur. Ya da terleme yoluyla vücudun sıcaklığını sabit tutması, terli insanların vücudundaki terin buharlaşırken vücut sıcaklığının düşmesi, dolayısıyla hafifçe üşümemiz, hatta bu uzun sürelerde tekrarlanırsa hastalanmamız bu sebeptendir. Çünkü, üstümüzdeki su, rüzgarın etkisiyle buharlaşır, bu buharlaşmanın sonucunda suyun bizden ısı alması üşümemize neden olur. Ayrıca, buzdolapları ve klimalar da bu prensiplere göre çalışır.

5593_karpuz-dilimleri

Karpuzun güneş altında ilk, mevcut durumundan biraz daha soğuması aynı bu sebeptendir. . Kesilen karpuzun güneşe bir süre tutulması sırasında buharlaşan karpuz suları, karpuzun soğumasını sağlayacaktır. Karpuzun üstündeki su zerrecikleri güneşin etkisiyle buharlaşacaktır. Bu su zerrecikleri buharlaşırken normal olarak ısı almaları gerekecektir. Bu ısıyı da karpuzdan alacak ve bu nedenle karpuz bir süre soğumuş olacaktır. Daha sonra, yeterince zaman geçtiğinde karpuz da güneşin etkisiyle ısınmaya başladığı için bu etki kaybolacaktır. Karpuzu güneşte bırakarak soğutmak tabi ki buzdolabının etkisini yaratmayacaktır. Tamamen soğutma söz konusu değildir; fakat serinleterek daha lezzetli bir tat oluşmasına kesinlikle faydası olacaktır.

Yaz mevsiminde kaybettiğimiz suları doğal halinde su tüketerek, ayrıca maden suyu gibi doğrudan mineralleri de alabileceğimiz gıdalarla ve karpuz gibi sıvı oranı yüksek gıdalarla takviye ederek sağlığımıza özen göstermeyi unutmamalıyız.

Kaynakça:
http://gormek.gen.tr/wp-content/uploads/2014/01/r%C3%BCyada-karpuz-g%C3%B6rmek.jpg
http://2.bp.blogspot.com/-IKJ9Uqp-l34/Ubc3agqNZMI/AAAAAAAACLA/-aSnFWOE8XI/s1600/karpuzun-faydalari-resim.jpg
http://cdn.hafiftarif.com/wp-content/uploads/2009/08/karpuz-dilimleri.jpg
http://galeri.uludagsozluk.com/r/karpuz-287471/
http://ev-atolyesi.com/karpuz-dilimleri-feslegen-ve-peynirli/

Yazar: Gökçe Cömert