Kekik Nedir? Faydaları Nelerdir?

Faydaları saymakla bitmeyen, fakat tat ve aroma keskinliğinden dolayı biraz üvey evlat gibi kalmış olan kekik, sağlık açısından son derece önemli etkilere sahiptir. Ballıbabagiller familyasına mensup, 4-5 cm yüksekliğe sahip ve birçok yararı olan kekik, geçmişten günümüze önemi korumuş ve bu günlere taşınmış bir bitkidir. Çorak topraklarda yetişen ve dolayısıyla güneşli bölgeleri seven kekik, bitkisel tedavilerde de oldukça sık kullanılmaktadır. En verimli kekik toplama dönemi, haziran ayından ekim ayına kadar olan süreçtir. Genellikle güneşte kurutularak kullanılmaktadır.

6015_kekik_bitki_kuru

Kekiğin kimyasal olarak içeriklerinde bazı maddeler bulunmaktadır. Bunlar; kekiğin kendine has kokusunu da veren thymol ve karvakrol, ayrıca simol, linalol ve borneol maddelerini içeren % 1 oranında uçucu yağ; acı esanslar, tanen, flavonit ve tripenoit bulunur.

Kekik üretimi konusunda, Türkiye oldukça önemli bir konuma sahiptir. Dünya kekik ticaretinin %70’ini elinde tutmaktadır. Dünya ortalamalarında önde gelen ülkelerden olan Türkiye, ihracatta %19 ile 2. Sırada yer almaktadır. ABD, Almanya, Yunanistan, Fransa, İngiltere, Kanada ve İtalya başta olmak üzere 30 kadar ülkeye ihracat yapılmakta ve piyasaya sürülmektedir. Kekik denildiğinde, aslında çok çeşitli türleri olduğu bilinmektedir. Thymus, Origanum, Satureja, Thymbra, Coridothymus cinslerinin genel adı olarak ifade edilmektedir. Türkiye’nin ihraç ettiği kekiğin %85 – 90’’ını Origanum türleri olan origanum onites (origanum smyrnaeum – İzmir bilya kekiği), origanum vulgare (çorba kekiği) ve origanum syriacum (Tarsus kekiği) almaktadır. Bunlardan da, Türkiye’den ihraç edilen kekik türleri içerisinde en büyük paya sahip olan kekik türü, İzmir kekiği (Origanum onites L.) dir.

6015_kekik__bilya__izmir(origanum_onites)

Tarihte, Mısırlılar’ın da çokça kullandığı bir bitkidir. Mısır denildiğinde ilk akla gelen mumyalama işlemlerinde kullandıkları bilinmektedir. Hippokrates sağlık açısından oldukça çeşitli konularda kekiği hayatında barındırmıştır. Örneğin astım, nefes darlığı, zehirlenmelerde kullanmış, ayrıca düşük yapan, ölü doğum yapan kadınlar için de tedavilerinde kullanmıştır. Boğaz ağrılarında hardalla karıştırılarak boğazın dış tarafından sürülerek tedavi edilebileceğini, kan pıhtısını önleyici olarak ise balla karıştırılarak yapılmasının üzerinde durmuştur. 5000 yıl öncesinde Sümerler de tedavi amacıyla kekiği kullanmış, Hitit Uygarlığı’nın başkenti olarak bilinen Boğazköy metinlerinde ‘’Hasü” olarak tanımlanmıştır.

Bunca özelliği belirtilen kekik, vücuda sağladığı yararlarla, mutfaklarımızın vazgeçilmezi olmayı hak etmektedir. Kekiği, baharat olarak kullanmanın yanı sıra, kekik çayı olarak, özel üretim teknikleriyle birlikte kekik suyu olarak, ayrıca içerisinde bulunan aromatik ve uçucu bileşen yağların damıtılmasıyla elde edilen kekik yağı olarak, çeşitli kullanım alanına sahiptir.

Peki Kekiğin Bunca Sayılan Faydaları Nelerdir?

– Öksürük ve bronşit gibi solunum yoluyla ilgili hastalıklarda yaygın olarak kullanılır.
– Kekik suyu ve kekik yağı, harici olarak cilt yüzeyine uygulandığında mantar gibi hastalıkların tedavisinde yardımcı olur.
– Kekik suyuyla düzenli olarak ağız çalkalamak, ağızda bulunan bakteri sayısını azalttığı için, diş ve diş eti hastalıklarını önlemektedir.
– Antioksidan etkisi bulunan vitaminler açısından zengin olan kekik suyu, toksinlerin vücuttan daha hızlı atılmasını sağlayarak, çeşitli hastalıklara karşı vücudun direncini arttırır.
– Kekikte bulunan “Thymol” adlı bileşiğin, anti-aging (yaşlanmaya karşı etkili) özellikleri olduğu bilinmektedir. Bu bileşen hücre yenilenmesine yardımcı olarak, organların fonksiyonlarını geliştirir.
– Hemoroid hastalarında ağrıları şiddetlendiren kabızlığı önlemek için önerilir. Yüksek lif içeriği ile gaz ve şişkinlik gibi sindirime bağlı sorunların tedavisinde kullanılır.

6015_kekik – Kasılmaları azaltan kekik, regl döneminde yaşanan ağrıları hafifletmek için kullanılabilir.
– Böcek ısırığı, egzama ve diğer nedenlerle oluşan inatçı kaşıntılar için kekik suyu gelmektedir.
– Antiseptik ve mikropları önleyici özelliği bulunan kekik suyu, sivilce ve akne tedavisinde kullanılır.
– Salgı bezlerinin düzenli çalışmasını sağlar.
– İdrar söktürücü özelliği bulunmaktadır.
– Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardım eder.
– Çocuklarda görülen kansızlığı giderir.
– Cinsel isteği arttırıcı özelliği bulunmaktadır.
– Kandaki şeker miktarını azaltmaktadır.
– Ağız kokusunu giderici özelliğinden dolayı çokça kullanılmaktadır.
– Kilo vermede yardımcı olmaktadır.

Bunca faydasının arasında dikkat çeken en önemli durum ise, kullanım şekli normal dozlarda ve abartılmadan yapıldığında hiçbir yan etkisinin görülmemesidir. Yalnızca, fazla kullanımda rahim kaslarının kasılmasını tetiklediğinden ve düşük tehlikesi oluşturabileceğinden hamilelerin, ayrıca guatrı olanların da kekik yağının troid bezlerini fazlasıyla çalıştırmasından dolayı kullanmaması önerilmektedir.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Kekik

Yazar: Gökçe Cömert