Köylü Ayaklanması Nedir?

Köylü ayaklanmalarının temelinde toprak sahibi ile ortaya çıkan ekonomik uyuşmazlıklar, salgın hastalıklar ve nüfusun azalışı ve toplumun sosyal dengesinin bozuluşu sebep olmuştur. Bu ayaklanmalarla köylüler krallara ve feodal beylere karşı bazı haklar ileri sürmüşlerdir. Flaman köylü ayaklanması Belçika’da gerçekleşmiştir. Serfliğin kaldırılması ve köylü haklarının iyileştirilmesi yönünde talepler ileri sürülmüştür. Bu ayaklanmaya karşı çok kanlı bir savunma gerçekleştirilerek, bastırma yoluna gidilmiştir. İngiliz köylü ayaklanması toprak sahibi ile köylü arasında ortaya çıkan çatışma sonucu düşen verim nedeniyle doğan kıtlık ve oluşan salgın hastalık sebebiyle ortaya çıkmıştır. Salgın hastalıklar sebebiyle azalan nüfusun azalması ve verimin düşmesi sebebiyle elde edilen gelirin de azalması sonucu doğurduğundan köylüler ile yöneticileri arasında bir uzlaşma olmasına yönelik bir ayaklanma gerçekleştiriliyor. Köylülerin genel olarak talepleri mevcut çalışma şartlarının iyileştirilmesi ve elde edecekleri gelirin biraz da olsa artırılmasına yönelik olmuştur. Ancak bu talepler köylüler için mevcut şartlarının daha da kötüleşmesine sebebiyet vermiştir.

john_wycliffe_lollards

Ayaklanmanın ardından oldukça kötü muamele görmüşlerdir ve hatta bazıları idam edilmiştir. Flaman ve İngiliz köylü ayaklanmaları dramatik bir şekilde başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Ancak Alman köylü ayaklanması ise diğer iki ayaklanma ile kıyaslanamayacak şekilde başarılı olmuştur. Bu ayaklanma 16. yüzyılın en büyük ve en etkili ayaklanması olarak kabul edilir. Bu ayaklanma beraberinde sınıfsal bir değişiklik getirerek kapitalist düzenin ilk taşlarını koyan eylem olarak tarihe geçmiştir. Bu ayaklanmaya Luther’in katkısını vurgulamak gerekir. Luther katolik kilisesinin kafasına göre fetva verdiğini ve bunun din ile bağdaşmadığını halka anlatmış ve halkın kiliseye baş kaldırmasını sağlamıştır. Dönemin hükümdarları ve kilise ise Luther’in halkın içine sızmış bir şeytan olduğunu ve onu dinleyenin diri diri yakılacağını açıklamıştır. Ancak halk kilisenin bu tehdidine boyun eğmemiş ve taleplerinde ısrarcı olarak başarıya ulaşmıştır.

Kaynakça:
Flamenische und Britische Volks Ins Jahrhundret 14.

Yazar: Emir Karasu