Köroğlu Kimdir?

Yaşamı4777_koroglu

Köroğlu, on altıncı yüzyılda yaşadığı düşünülen halk şairlerimizdendir. Doğum ve ölüm tarihi hakkında herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Bolu iline bağlı Dörtdivan ilçesinde yaşamıştır. Oldukça cesur ve kahraman bir yapıya sahiptir. Ayrıca özgürlüğü için mücadele eder. Yaşadığı dönemde yapılan haksızlıklara karşı baş kaldırır. Valilerin halktan zorla vergi topladığı, askerlerini halkın üzerine gönderdiği, halkı bezdirdiği, halkın bu haksızlığa karşı koyan bir kahramana ihtiyaç duyduğu zamanda Köroğlu’nun ortaya çıkması halk için bir kurtuluş umudu olmuştur.

Destansı Yaşamı

Bolu beyi atları çok sevmektedir. Seyisi Yusuf’tan kendisine güzel bir at bulup yetiştirmesini ister. Yusuf aramaları sonucunda bir tay bulur ve tayı yetiştirmeye başlar. Tayı görmeye gelen Bolu beyi tayı beğenmez ve Yusuf’un bu tayı seçmekle kendisine hakaret ettiğini düşünür ve Yusuf’un gözlerine mil çektirerek Yusuf’u kör ettirir. Yusuf’un oğlu Ruşen Ali( Köroğlu) ile birlikte tayı eğitir. Tay eğitim sonucunda istenilen özelliklere sahip bir küheylan olur. Bu arada Ruşen Ali de büyümüş yiğit bir delikanlı olmuştur. Bir gece Yusuf bir rüya görür. Rüyasında Bingöl dağından gelip Aras ırmağına karışacak üç köpüğü içmesi gerektiğini, köpükleri içince hem gençliğini kazanacağını hem de gözlerinin açılacağını görür. Eğer bunlar gerçekleşirse Yusuf Bolu beyinden intikamını alacaktır. Rüya üzerine yola çıkan baba oğul ırmağa varınca gelen köpükleri Ruşen Ali kendisi içer ve babasına köpüksüz su verir. Bunu yapmaktaki amacı babasının intikamını almaktır. Bu üç köpük Ruşen Ali’ye şairlik, sonsuz yaşam ve yiğitlik kazandırır. Kısa bir süre sonra babası ölür. Ölürken Ruşen Ali’ye Bolu beyinden intikamını almasını vasiyet eder.

4777_koroglu1

Bu olaydan sonra Ruşen Ali dağa çıkar. Kanun kaçaklarını yanına alır, küçük bir ordu kurar. Kervanların önünü keser. Zenginden alır fakire verir. Bu arada ünü çevreye yayılır ve Köroğlu adıyla anılmaya başlar. Ayvaz adındaki bir çocuğu kaçırarak evlat edinir. Bolu beyinin kız kardeşini kaçırır ve onunla evlenir. Yeterince güçlendiğine inanınca Bolu’yu basar, yakar, yıkar. Bolu beyinden babasının intikamını alır. Tüfeğin icat edildiği dönemde şiirinde söylediği “Tüfek icat oldu, mertlik bozuldu.” sözü günümüzde bile kullanılmaktadır. Bu sözden sonrada arkadaşlarına dağılmalarını söyleyerek kırklara karıştığı, kaybolduğu söylenir. Bazı tarihçiler Köroğlu’nun yalnızca bir eşkıya olduğunu kabul eder. Şair olan Köroğlu’nun ise ayrı bir kişi olduğundan bahseder. Ama halkın zihninde iki Köroğlu’nun birleştiğinden bahsedilir. Sonuçta ne olursa olsun Köroğlu halkın gözünde haksızlığa karşı duran, fakirleri gözeten, cimri zenginlerden hoşlanmayan, yaşlıyı güçsüzü kollayan bir destan kahramanıdır. Günümüzde onaylanmayan pek çok davranış sergilese de bu onun bir halk kahramanı olduğu gerçeğini değiştiremez. Ayrıca şiirleri de günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Hayatı filme bile alınmıştır. Filmde, başrolleri Cüneyt Arkın ve Fatma Girik oynamıştır. Ayrıca bazı şiirleri de bestelenmiştir. Günümüzde hala söylenmektedir.

Şiirlerinin Özellikleri

Köroğlu şiirlerinde genellikle yiğitlik, doğa sevgisi, dostluk ve aşk konularını işlemiştir. Söyleyişi coşkuludur. Dili oldukça sadedir. Şiirleri genellikle hikâyeler arasında yer alır. Bu şekilde yirmi dört hikâye vardır. En çok bilinen şiirlerinden bir örnek verecek olursak;

4777_koroglu2 Benden selâm olsun Bolu Beyi’ne,
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır.
At kişnemesinden, kalkan sesinden,
Dağlar seda verip seslenmelidir.

Düşman geldi tabur tabur dizildi.
Alnımıza kara yazı yazıldı.
Tüfek icat oldu mertlik bozuldu.
Eğri kılıç kında paslanmalıdır.

Köroğlu düşer mi eski şanından,
Ayırır çoğunu er meydanından,
Kırat köpüğünden düşman kanından,
Çevrem dolup şalvar ıslanmalıdır.

Kaynakça:
meydan laorusse

Yazar: Ilham Göl